Ιράν: η κατάρρευση ενός αποτυχημένου μοντέλου

Το Ιράν καταρρέει και μαζί με αυτό ένα μοντέλο κράτους βασισμένο στη βία και στην τρομοκρατία.

Ένα κράτος με 90 εκα­τομ­μύρια κατοίκους, με δυσθεώρητα ποσοστά πληθωρισμού, με δια­φθορά, κακή δια­χείριση πόρων και άδεια ταμεία. Αυτό που ξεκίνησε το 1979 ως ένας ευρύς ιδε­ο­λο­γι­κός συνα­σπι­σμός συρ­ρι­κνώ­θηκε γρήγορα σε μια στυγνή δικτατορία των Φρουρών της Επανάστασης και του Αλί Χαμε­νεΐ.

Ο μεσαίωνας έγινε τρόπος ζωής με τους μουλάδες να διαφεντεύουν τις τύχες των πολιτών και παράλληλα να τροφοδοτούν την τρομοκρατία σε όλον τον κόσμο. Ακρι­βώς όπως η Σοβιε­τική Ένωση της δεκα­ε­τίας του '80, η Ισλα­μική Δημο­κρα­τία έχει απομυθοποιηθεί. Μόνο ένα μικρό ποσο­στό των μελών της είναι ακόμα πεπει­σμένο για το θεάρεστο έργο της Χομεϊνι­στι­κής Επα­νάστα­σης.

Θυμίζουμε ότι οι έμπο­ροι του μπα­ζάρ έπαι­ξαν βασικό ρόλο στην επα­νάσταση του 1979, υπη­ρε­τώ­ντας για χρόνια ως εκλο­γι­κός πυρήνας και οικο­νο­μική βάση για την Ισλα­μική Δημο­κρα­τία. Αλλά τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες, το καθε­στώς έχει μετα­τρέψει το Σώμα των Φρου­ρών της Ισλα­μι­κής Επα­νάστα­σης σε ένα παρα-στρα­τι­ω­τικό σώμα από το οποίο πηγάζουν δίκτυα πλούτου και εξου­σίας. Ένα σώμα που έχει πραγ­μα­το­ποι­ήσει σφα­γές ενα­ντίον του ίδιου του πλη­θυ­σμού του και στη Μέση Ανα­τολή και πέραν αυτού με σφα­γές και επι­θέσεις, αλλά που η Ευρω­παϊκή Ένωση αρνήθηκε πάντα να χαρα­κτη­ρίσει ως τρο­μο­κρα­τική οργάνωση όπως είχαν κάνει οι Ηνω­μένες Πολι­τείες.

Τώρα το κίνημα της αντι­πο­λίτευ­σης έχει συνει­δη­το­ποι­ήσει ότι είναι απα­ραίτητο να συνεργαστεί με τις δυσα­ρε­στη­μένες ελίτ. Οι περισ­σότε­ροι επι­κα­λούνται τον πρίγκιπα Ρεζά Παχλεβί επειδή πιστεύουν ότι αντι­προ­σω­πεύει τη μόνη αξιόπι­στη και ασφαλή διέξοδο για να πείσει τις δυσα­ρε­στη­μένες ελίτ ότι η Ισλα­μική Δημο­κρα­τία δεν είναι πλέον η ασπίδα τους, αλλά κιν­δυ­νεύει να γίνει το σάβανό τους.

Έχο­ντας περάσει σχε­δόν 50 χρόνια στο εξω­τε­ρικό, ο Παχλεβί παραμένει ερωτηματικό αν μπορεί να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα που θα επιφέρει η πτώση του καθεστώτος. Ο στόχος του είναι να βοη­θήσει το Ιράν στη μετάβαση στη δημο­κρα­τία και, ίσως, να το θέλει πραγματικά. Αλλά είναι βέβαιο ότι η συντριπτική πλειονότητα των εξεγερμένων επιθυμεί μια κοινοβουλευτική δημοκρατία δυτικού τύπου και όχι την παλινόρθωση της μοναρχίας.