Την ανησυχία του για τον μεγάλο αριθμό θυμάτων στο Ιράν εξεδήλωσε χθες το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.
«Εκφράζουμε την ανησυχία μας για την κατάσταση στο Ιράν και για τις πληροφορίες για τον μεγάλο αριθμό θυμάτων. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις. H Ελλάδα υποστηρίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας του συνέρχεσθαι ειρηνικώς», σημείωσε η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού, υπογραμμίζοντας ότι όλοι υποχρεούνται να απόσχουν από τη βία όπως και το να προστατεύονται οι πολίτες.
Η προσεκτική διατύπωση της ελληνικής διπλωματίας περί «πληροφοριών» για τον αριθμό των θυμάτων ερείδεται στο γεγονός ότι μετά το μπλακάουτ που επέβαλε στο διαδίκτυο το καθεστώς των μουλάδων την περασμένη Πέμπτη έχει καταστεί αρκούντως περίπλοκη η διαδικασία επιβεβαίωσης των νεκρών.
Πρωτοφανής σφαγή
Αναφορές της HRANA, οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εδρεύει στις ΗΠΑ, έκαναν λόγο για 2.403 νεκρούς διαδηλωτές –μεταξύ των οποίων 12 άτομα κάτω των 18 ετών– και 18.434 συλλήψεις. Πάνω από 5.000 εκτιμούν οι μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ ότι είναι οι νεκροί διαδηλωτές, αριθμό που το Iran International αυξάνει κατά πολύ, κάνοντας λόγο για πάνω από 12.000 απώλειες μόνο τις τελευταίες μέρες. Εάν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις των Ισραηλινών, πόσο μάλλον του ιρανικού μέσου, θα πρόκειται για μια πρωτοφανή σφαγή στα χρονικά του καθεστώτος.
Σε κάθε περίπτωση, η σκλήρυνση της καταστολής των διαδηλωτών από τις δυνάμεις ασφαλείας του καθεστώτος δεν επιδέχεται αμφισβήτηση και μοιάζει προσώρας ως η λυδία λίθος που θα κρίνει το αν Ντόναλντ Τραμπ θα πλήξει το καθεστώς. Τις τελευταίες ημέρες, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέπεμψε σήματα ότι πρόκειται να εμπλακεί στα του Ιράν, δίχως όμως να προσδιορίσει τον τρόπο (στρατιωτικός ή μη) ή τον χρόνο που θα το πράξει.
Με αφορμή μάλιστα την υπόθεση του 26χρονου Ερφάν Σολτανί –που συνελήφθη από τις ιρανικές αρχές και επρόκειτο να εκτελεστεί χθες σε μια διαδικασία πρωτοφανούς ταχύτητας και «απονομής δικαιοσύνης»– ο κ. Τραμπ δήλωσε ότι ΗΠΑ θα λάβουν «πολύ ισχυρά μέτρα» εναντίον του Ιράν εάν «κρεμάσει διαδηλωτές».
Το ιρανικό καθεστώς από την πλευρά του απειλεί τις ΗΠΑ με αντίποινα εάν αυτές εμπλακούν στη λαϊκή εξέγερση με τον οποιονδήποτε τρόπο. Και, ταυτοχρόνως, επιχειρεί μέσω άλλων κρατών να πείσει την Ουάσιγκτον να μην κινηθεί εναντίον του.
Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει σε Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι οι αμερικανικές βάσεις σε αυτές τις χώρες θα δεχθούν επίθεση εάν οι ΗΠΑ ενεργήσουν εναντίον του καθεστώτος. Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν βάσεις επιπλέον και σε Κατάρ (Αλ Ουντέιντ) και Μπαχρέιν (αρχηγείου του Πέμπτου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού). Γι’ αυτό, σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη προτρέπει τους συμμάχους της Ουάσιγκτον «να την εμποδίσουν να επιτεθεί στο Ιράν».
Κατά ορισμένους αναλυτές, η αύξηση της αμερικανοϊρανικής έντασης οφείλεται και στη διακοπή των απευθείας επαφών του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, και του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ. Κάτι που είχε γνωστοποιήσει και ο ίδιος ο κ. Τραμπ ως μια προσπάθεια να ενισχύσει την εικόνα της αποφασιστικότητάς του.
Διεργασίες παρασκηνίου
Την ίδια στιγμή, παρότι δεν είναι σαφές εάν το καθεστώς της Τεχεράνης θα καταρρεύσει, στο παρασκήνιο υπάρχουν έντονες διεργασίες για το ποιος θα μπορούσε να ηγηθεί την επόμενη μέρα στην πιθανότητα πτώσης των μουλάδων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η μυστική συνάντηση που πραγματοποίησε το περασμένο Σαββατοκύριακο ο Γουίτκοφ με τον Ρεζά Παχλαβί, την οποία αποκάλυψε το Axios.
Το όνομα του εξόριστου γιου του τελευταίου σάχη του Ιράν ακούγεται σε πολλές από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, ενώ ο ίδιος ο πρώην πρίγκιπας διάδοχος του Ιράν προσπαθεί να τοποθετηθεί ως «μεταβατικός» ηγέτης σε περίπτωση πτώσης του καθεστώτος. Παρότι ο Τραμπ σε συνέντευξή του είχε αρνηθεί να το υποστηρίξει, η άνοδος της δημοφιλίας του Παχλαβί ανέβασε τις μετοχές του.
Οπως εξήγησε στο Axios o Καρίμ Σαντζαντπούρ, ανώτερος αναλυτής στο Carnegie Endowment, ο Παχλαβί παρέχει μια «ενωτική βάση για το εθνικιστικό συναίσθημα μεταξύ των διαδηλωτών, σε αντίθεση με τον ισλαμιστικό ριζοσπαστισμό του καθεστώτος». Ωστόσο, το γεγονός ότι οι μουλάδες κρατούν ακόμα τα ηνία της χώρας καθιστά την περίπτωση Παχλαβί ένα ακόμα σενάριο.
