Τα γεγονότα στη Γαλλία με την τροπή που πήραν μάλλον δεν ταιριάζουν με τον θαυμασμό για μια χώρα που είχαμε βαφτίσει «εργαστήρι ιδεών» και μεγάλων εξεγέρσεων.
Μάλλον, όλοι έχουμε επηρεαστεί από τη Γαλλική Επανάσταση και την πτώση της Μοναρχίας αν και δεν ήταν δα και η πρώτη χώρα που απέκτησε Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και μάλιστα χωρίς γκιλοτίνες και Ροβεσπιέρους.
Μάλλον, έχουμε επηρεαστεί από τον Μάη του ΄68 που όμως ήταν μια αυθεντική εξέγερση και επηρέασε πολιτισμικά την μετέπειτα πορεία της χώρας. Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνιέται ότι αυτής της εξέγερσης ακολούθησε η καταλυτική κυριαρχία της Γκωλικής Δεξιάς μέχρι το 1981, οπότε και ο Μιτεράν κατάφερε να ανατρέψει τους συσχετισμούς και να φέρει το Σοσιαλιστικό κόμμα στην εξουσία.
Ίσως, δεν είναι αρεστό αυτό, αλλά η Γαλλία τα τελευταία χρόνια είναι μια χώρα που βρίσκεται μπροστά σε μεγάλα προβλήματα, ακροβατεί επικίνδυνα στα πρόθυρα μίας χρεοκοπίας που μπορεί να επιφέρει σοβαρά προβλήματα στην Ε.Ε συνολικά, αδυνατεί να ψηφίσει ακόμα και προϋπολογισμό.
Την ίδια περίοδο έχουμε σειρά εκρήξεων με χαρακτηριστικότερες αυτές του 2017-2019 οπότε γνωρίσαμε τους τραμπουκισμούς των κίτρινων γιλέκων με αφορμή τη αύξηση φόρων στα καύσιμα με επιχείρημα τη στήριξη «της πράσινης μετάβασης» και του 2023 με αφορμή την αύξηση του ορίου ηλικίας από τα 62 στα 64 (κάτι μου θυμίζει από την υποδοχή της μεταρρύθμισης Γιαννίτση που η μη ψήφισή της ήταν από τους βασικούς λόγους χρεοκοπίας λίγα χρόνια αργότερα).
Μοιάζει δηλαδή με χώρα μη μεταρρύθμιση, ενώ θα πρέπει να τονιστεί ότι παραμένει χώρα που συνδυάζει υψηλό βιοτικό επίπεδο και εκτεταμένη κοινωνική προστασία, παρά τα επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά. Μάλιστα με βάση τις εκτιμήσεις της Eurostat για το 2024, η Γαλλία ήταν 2η στην ΕΕ στις δαπάνες κοινωνικών παροχών ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αυτά για να μην θεωρεί κανείς ότι οι νέοι στη Γαλλία ζουν σε κάποια κόλαση.
Ας επιστρέψουμε όμως στα συλλαλητήρια. Πριν λίγες εβδομάδες ήταν η Ισπανία -που ξεχνάμε -με τεράστιες διαδηλώσεις για το κόστος ζωής και το στεγαστικό. Ειρηνικές και μαζικότατες διαδηλώσεις που οδήγησαν σε παραίτηση Σάντσεθ και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, γιατί καταψηφίστηκε το στεγαστικό του πρόβλημα από τους συμμάχους με τους οποίους κυβερνούσε ως δεύτερος στις εκλογές, τους Καταλανούς και Βάσκους αυτονομιστές.
Όπως υπήρχε και μια μαζική καταδίκη της πολιτικής και των χειρισμών του στο μεταναστευτικό με αποτέλεσμα την πρόσφατη εισβολή στην Ισπανία χιλιάδων μεταναστών. Ήρθαν οι διαδηλώσεις των Γάλλων μαθητών με αιτήματα που αφορούσαν στα κενά καθηγητών, στα υπερφορτωμένα τμήματα και στη μείωση των δικαιωμάτων τους. Πολύ καλά έκαναν. Μετά ήρθε η θύελλα, στο φόντο μίας χώρας που παρακμάζει και που 8 εκατ. μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς ζουν σε γκέτο και με δύο επικίνδυνους λαϊκιστές, φιλοπουτινικούς πολιτικούς να ρίχνουν λάδι στη φωτιά (Λεπέν, Μελανσόν).
Είναι φανερό ότι τα προβλήματα που συσσωρεύονται, οι κοινωνικές ανισότητες, η αδυναμία κυβερνήσεων να διαβουλεύονται και να δίνουν λύσεις δημιουργούν έδαφος αντιδράσεων, κύματος διαμαρτυρίας και συχνά ενίσχυσης ακροδεξιών και ακροαριστερών ειδικά κινημάτων. Στη Γαλλία για παράδειγμα ο Ε. Μακρόν απέτυχε να προχωρήσει σε αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και αυτό έδωσε χώρο σε δυνάμεις που μπορούν να καταστρέψουν τη Γαλλία: εθνικιστικές, αριστερό και δεξιό εξτρεμισμό, αυταρχική και αντικοινωνική συμπεριφορά. Αυτό αφορά δυστυχώς τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, με ορατό τον κίνδυνο της αποσύνθεσης.
Ας προσέχουμε και στη χώρα. Δεν ζούμε παρόμοιες καταστάσεις, αλλά δεν μπορεί να αποκλείουμε προθέσεις. Είναι πολύ σημαντικό ότι ζήσαμε πολλά γεγονότα την τελευταία δεκαπενταετία. Καιγόταν η Αθήνα επί μέρες μετά τη δολοφονία Γρηγορόπουλου με την κυβέρνηση της εποχής να παρακολουθεί, ήρθαν τα μνημόνια και ζήσαμε τραμπουκισμούς, αγανακτισμένους στις πλατείες και πανό με κρεμάλες, όπως και το έγκλημα της Μαρφίν. Ίσως, όλα αυτά λειτούργησαν και λειτουργούν σαν εμβόλιο. Βλέπετε «πρωτοπορήσαμε». Αυτά που ζουν στη Γαλλία και αλλού τα ζήσαμε, τα μάθαμε και βγάλαμε τα συμπεράσματά μας. Και αν κάποιοι τα νοσταλγούν, είναι πια πολύ λίγοι.
Ας έχουμε πάντως κατά νου. Κάποτε λήγει η επίδραση και του πιο ισχυρού εμβολίου.
* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Liberal.gr
