Τον κομβικό ρόλο της Αθήνας στην ελληνική οικονομία, αλλά και τις πιέσεις που προκαλεί η ταχεία ανάπτυξή της, ανέδειξε ο Γιάννης Στουρνάρας.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» στο ΕΚΠΑ, σημείωσε ότι η πρωτεύουσα αποτελεί τον σημαντικότερο οικονομικό πόλο της χώρας, με την Αττική να παράγει σχεδόν το μισό της εθνικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας.
Ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα
Η Αττική διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα, σχεδόν 30.000 ευρώ, έναντι περίπου 21.000 ευρώ για το σύνολο της Ελλάδας. Παράλληλα, συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο των ακαθάριστων εθνικών επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου και σχεδόν το 40% της συνολικής απασχόλησης.
Η οικονομική δραστηριότητα της πρωτεύουσας βασίζεται κυρίως σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών, από το εμπόριο, τις μεταφορές και την εστίαση έως τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τη διαχείριση ακινήτων.
Καθοριστική είναι και η συμβολή του τουρισμού. Το 2025 η Αττική ήταν η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Ελλάδα, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξημένες κατά 125,3% σε σύγκριση με το 2019 και τις επισκέψεις κατά 63,8%. Το μερίδιό της στις συνολικές ταξιδιωτικές εισπράξεις ενισχύθηκε από 14,7% το 2019 σε 25,8% το 2025.
Η άνοδος αυτή στηρίζει ένα εκτεταμένο επιχειρηματικό οικοσύστημα, που περιλαμβάνει ξενοδοχεία, εστίαση, εμπόριο, μεταφορές, πολιτισμό και αγορά ακινήτων.
Η ανάπτυξη αυξάνει τις πιέσεις
Ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι η ίδια η οικονομική επιτυχία της Αθήνας δημιουργεί πλέον αυξημένες ανάγκες σε κατοικία, μεταφορές, ενέργεια και υποδομές, καθώς στην περιοχή συγκεντρώνονται πληθυσμός, επενδύσεις, επιχειρήσεις και επισκέπτες.
Ενδεικτική είναι η εικόνα στην αγορά ακινήτων. Οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 6,6% το 2025, ενώ στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια άνοδος διαμορφώθηκε στο 5%. Η τάση αυτή αποτυπώνει, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, την επενδυτική δυναμική της πόλης, αλλά ταυτόχρονα επιβαρύνει την πρόσβαση σε προσιτή στέγη για νέους και νοικοκυριά χαμηλότερων και μεσαίων εισοδημάτων.
Όπως υπογράμμισε, το στεγαστικό έχει και σαφή οικονομική διάσταση, καθώς όταν το κόστος κατοικίας αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα περιορίζεται η κινητικότητα της εργασίας, δυσκολεύεται η προσέλκυση εργαζομένων από τις επιχειρήσεις και αυξάνεται συνολικά το κόστος διαβίωσης.
Αντίστοιχες επιπτώσεις έχει και το κυκλοφοριακό, το οποίο μειώνει την παραγωγικότητα μέσω χαμένων ωρών εργασίας, υψηλότερου κόστους μετακίνησης και αυξημένης ενεργειακής κατανάλωσης.
Νέος κύκλος επενδύσεων στις υποδομές
Κατά τον Γιάννη Στουρνάρα, η αντιμετώπιση αυτών των πιέσεων απαιτεί έναν νέο κύκλο επενδύσεων στις μητροπολιτικές υποδομές.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται το μετρό, ο προαστιακός και οι δημόσιες συγκοινωνίες, αλλά και οι ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, τα αντιπλημμυρικά έργα και η ενίσχυση του αστικού πρασίνου. Παράλληλα, χρειάζονται παρεμβάσεις που θα αυξήσουν την προσφορά κατοικίας.
Η Αθήνα ως μοχλός για ολόκληρη τη χώρα
Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι το ζητούμενο ξεπερνά τα όρια της πρωτεύουσας. Η Αθήνα, όπως είπε, πρέπει να λειτουργήσει ως επιταχυντής του παραγωγικού μετασχηματισμού της Ελλάδας, με περισσότερη καινοτομία, επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και στενότερη σύνδεση με την περιφέρεια.
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι μια ανταγωνιστική μητρόπολη που θα λειτουργεί ως μοχλός για μια πιο παραγωγική και εξωστρεφή ελληνική οικονομία, χωρίς η ενίσχυσή της να συνοδεύεται από αποδυνάμωση της περιφέρειας.
