Χρηματοδοτική στήριξη 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία για άμυνα και δημοσιονομικές ανάγκες.
Με ευρεία πλειοψηφία ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026–2027, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκταμίευση της πρώτης δόσης στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2026, υπό την προϋπόθεση της τελικής έγκρισης από το Συμβούλιο.
Η χρηματοδοτική αυτή παρέμβαση αποσκοπεί στην κάλυψη των άμεσων αναγκών της χώρας, καθώς ο πόλεμος που έχει εξαπολύσει η Ρωσία εισέρχεται στο πέμπτο έτος. Από το συνολικό ποσό, 30 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και δημοσιονομική στήριξη μέσω της σχετικής διευκόλυνσης της ΕΕ για την Ουκρανία, ενώ τα υπόλοιπα 60 δισ. ευρώ θα διατεθούν για την ενίσχυση της άμυνας και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού.
Η προμήθεια αμυντικών προϊόντων θα πραγματοποιείται κατά προτεραιότητα από εταιρείες που εδρεύουν στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (Νορβηγία, Ισλανδία, Ελβετία, Λιχτενστάιν), εφόσον είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Προβλέπονται, ωστόσο, στοχευμένες παρεκκλίσεις σε περιπτώσεις επείγουσας στρατιωτικής ανάγκης, όταν τα απαιτούμενα προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα στις συγκεκριμένες αγορές.
Το θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει επίσης τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο σχήμα χρηματοδότησης για συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα. Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται κράτη που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την ΕΕ στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE, με τις λεπτομέρειες να καθορίζονται μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται χώρες με εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, οι οποίες έχουν δεσμευθεί για δίκαιη χρηματοδοτική συνεισφορά και παρέχουν ουσιαστική οικονομική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία· η συμμετοχή τους θα εγκρίνεται με εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου.
Το δάνειο θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές και θα υποστηριχθεί από το περιθώριο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ένωσης. Το κόστος εξυπηρέτησης θα καλύπτεται από τους ετήσιους προϋπολογισμούς της ΕΕ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται να διαμορφωθεί σε περίπου 1 δισ. ευρώ το 2027 και σε περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως από το 2028.
Η ρύθμιση δεν επηρεάζει τις συνεισφορές της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, καθώς η σχετική απόφαση στο Συμβούλιο ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας, με τη συμμετοχή 24 κρατών-μελών.
Η αποπληρωμή των δανείων προβλέπεται να καταστεί εφικτή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία.
Πλέον, απαιτείται και η επίσημη έγκριση από το Συμβούλιο, ώστε η Επιτροπή να μπορέσει να προχωρήσει στην εκταμίευση της πρώτης δόσης στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2026.
