Οι ψυχολόγοι το ονομάζουν σύνδρομο της Στοκχόλμης. Στην ελληνική πολιτική σκηνή ίσως θα μπορούσε να ονομαστεί «σύνδρομο ΣΥΡΙΖΑ».
Διότι ο Αλέξης Τσίπρας κατάφερε κάτι που θεωρητικά φαινόταν αδύνατο: να διαλύσει πολλές φορές το ίδιο κόμμα και στο τέλος να το βρει μπροστά του πρόθυμο να τον στηρίξει. Και μάλιστα με πάθος.
Η απόφαση της ηγεσίας της Κουμουνδούρου –και της πλειοψηφίας των μελών της Κεντρικής Επιτροπής– να αντιμετωπίσει την ΕΛΑΣ ως «συντροφικό» πολιτικό εγχείρημα αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς πορείας πολιτικής απορρόφησης, κατά την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να αποδέχεται ότι το μέλλον του βρίσκεται έξω από τον ίδιο τον... ΣΥΡΙΖΑ.
Την ίδια ώρα, μάλιστα, αποτελεί την κορύφωση μιας πορείας αποσύνθεσης που κρατά περισσότερο από μία δεκαετία και έχει κοινό παρονομαστή τον ίδιο άνθρωπο: τον Αλέξη Τσίπρα. Με άλλα λόγια, αν κάποιος ήθελε να περιγράψει την ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ τα τελευταία χρόνια, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την εικόνα μιας μπάμπουσκα.
Ομάδες και ομαδούλες
Συγκεκριμένα, ο Συνασπισμός γέννησε τον ΣΥΡΙΖΑ, ο ΣΥΡΙΖΑ «γέννησε» τη Λαϊκή Ενότητα, το ΜέΡΑ25 και την Πλεύση Ελευθερίας. Αργότερα «γέννησε» τη Νέα Αριστερά και στη συνέχεια μικρότερες ομάδες, τάσεις και αποχωρήσεις. Και τώρα, το τελευταίο μονόπρακτο μιας ιστορίας διασπάσεων ακούει στο όνομα Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, με πρόεδρο τον άνθρωπο που βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των διασπάσεων.
Τον άνθρωπο που παρέλαβε ένα κόμμα του 3%, το οδήγησε (παραπλανώντας τους ψηφοφόρους) στην εξουσία, το έφερε στην ήττα (παραπάνω από τρεις φορές) και τελικά αποχώρησε αφήνοντας πίσω του πολιτικά ερείπια.
Σήμερα, τρία χρόνια μετά την παραίτησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει με νέο κόμμα και ένα ιδιότυπο rebranding. Και το πρώην κόμμα του, αντί να επιχειρεί να ανασυγκροτηθεί απέναντί του, συζητεί τους όρους με τους οποίους θα τον στηρίξει. Αυτό είναι που προκαλεί αμηχανία ακόμη και σε στελέχη της ευρύτερης Αριστεράς, τα οποία αναζητούν τρόπο και χώρο έκφρασης.
Η εισήγηση του Σωκράτη Φάμελλου στην πρόσφατη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής αποτύπωσε την ένδεια πολιτικής στρατηγικής ενός κόμματος που μοιάζει να έχει παραιτηθεί ακόμη και από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.
Αντί να αναζητεί τρόπο να ανακτήσει τον χαμένο του ρόλο, ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται έτοιμος να διευκολύνει την πολιτική ενίσχυση του κόμματος που ίδρυσε ο άνθρωπος ο οποίος συνδέθηκε όσο κανείς άλλος με τις διασπάσεις, τις αποχωρήσεις και τη συρρίκνωσή του. Έτσι, από κόμμα εξουσίας μετατρέπεται σταδιακά σε κόμμα-γέφυρα προς το επόμενο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι αντιδράσεις στο εσωτερικό ήταν έντονες. Η Ρένα Δούρου μίλησε για διαρραγείσα εμπιστοσύνη. Ο Παύλος Πολάκης ζήτησε να διατηρηθεί η αυτονομία του κόμματος. Άλλα στελέχη κατηγόρησαν την ηγεσία ότι οδηγεί τον ΣΥΡΙΖΑ σε πολιτική αυτοκατάργηση.
Σε κάθε περίπτωση, για πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική ιστορία ένα κόμμα φαίνεται έτοιμο να λειτουργήσει ως πολιτικός ξενιστής και να τροφοδοτεί με στελέχη, ψηφοφόρους και πολιτικό προσωπικό έναν νέο οργανισμό. «Ψηφίζεις ΕΛΑΣ και σου βγαίνει ΣΥΡΙΖΑ», υποστηρίζουν αρκετοί επικριτές του νέου εγχειρήματος, περιγράφοντας την εικόνα που διαμορφώνεται τις τελευταίες εβδομάδες.
Και πράγματι, όσο πληθαίνουν οι δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών της Κουμουνδούρου υπέρ της συνεργασίας ή ακόμη και της πολιτικής συμπόρευσης με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα τόσο δυσκολότερο γίνεται να διακρίνει κανείς πού τελειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ και πού αρχίζει η ΕΛΑΣ.
Υλικά… κατεδάφισης
Πλην ορισμένων εξαιρέσεων, ο κ. Τσίπρας αναμένεται να ανακυκλώσει τα ίδια πρόσωπα, μολονότι θέλει να παρουσιάσει τον «φρέσκο» σχηματισμό ως ένα νέο ξεκίνημα, μια νέα πολιτική πρόταση που φιλοδοξεί να αφήσει πίσω της τις παθογένειες και τα αδιέξοδα του παρελθόντος.
Ωστόσο, οι πρώτοι που σπεύδουν να την αγκαλιάσουν είναι τα στελέχη του κόμματος που κυβέρνησε, ηττήθηκε, διασπάστηκε και οδηγήθηκε στη σημερινή του κατάσταση.
Εν κατακλείδι, η εικόνα μοιάζει περισσότερο με μια (άγαρμπη) μετεγκατάσταση παρά επανεκκίνηση ή, όπως το περιγράφουν στους διαδρόμους της Βουλής, σαν να αλλάζει η ταμπέλα στην είσοδο, αλλά οι ένοικοι να παραμένουν οι ίδιοι…
