Η μάχη ΕΛΑΣ-ΣΥΡΙΖΑ για την πρωτοκαθεδρία στον λεγόμενο προοδευτικό χώρο διεξάγεται στο εσωτερικό πεδίο των πρώην συντρόφων.
Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρέθηκε σχεδόν όλο το καλοκαίρι ο ευρύτερος χώρος της Αριστεράς, απόρροια μιας έντονης, βαθιάς και δομικής αναδιάταξης, καθώς οι εσωτερικές διαμάχες, οι κινήσεις των ανεξάρτητων βουλευτών και οι παρασκηνιακές μετακινήσεις στελεχών διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά ρευστό και εύφλεκτο τοπίο.
Στο επίκεντρο αυτών των καταιγιστικών εξελίξεων βρίσκεται το νέο πολιτικό εγχείρημα υπό τον Αλέξη Τσίπρα, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, καθώς και η συνεχιζόμενη, αμφίδρομη σύγκρουση με τον πολιτικό χώρο από τον οποίο προήλθε, δηλαδή τον ΣΥΡΙΖΑ. Η αντιπαράθεση αυτή δεν είναι απλώς πολιτική, αλλά φέρει βαθιά προσωπικά και βιωματικά χαρακτηριστικά, καθώς οι πρωταγωνιστές της υπήρξαν για χρόνια συνοδοιπόροι στο ίδιο κομματικό σπίτι.
Η επίσημη αποχώρηση της Ολγας Γεροβασίληαπό την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και η θεσμική κοινοποίηση της ανεξαρτητοποίησής της προς τον πρόεδρο της Βουλής αποτελεί ένα ακόμη ηχηρό επεισόδιο στη μακρά αλυσίδα των ανακατατάξεων. Η κίνηση της πρώην αντιπροέδρου της Βουλής να διατηρήσει την κοινοβουλευτική έδρα της, παρά τις πιέσεις, τις δημόσιες εκκλήσεις και τις επικρίσεις από στελέχη της Κουμουνδούρου –την είχε αναφέρει ονομαστικά η Ρένα Δούρου– που ζητούσαν την άμεση παράδοσή της, επιβεβαιώνει την πλήρη και οριστική ρήξη.
Η διαγραφόμενη προσχώρησή της στο νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα σηματοδοτεί τη σταδιακή συσπείρωση προσώπων που διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο στη διακυβέρνηση και την ταυτότητα του ΣΥΡΙΖΑ κατά τα προηγούμενα έτη. Πολιτικοί παρατηρητές επισημαίνουν πως, παρότι ο Αλέξης Τσίπρας δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι συνεχίζει την ανεξάρτητη πορεία του χωρίς να κοιτάζει το τι συμβαίνει στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, τα εκατέρωθεν βέλη στο παρασκήνιο είναι συνεχή και η αμοιβαία καχυποψία κυριαρχεί.
Η προσπάθεια της ΕΛΑΣ να εκπέμψει ένα μήνυμα αυτόνομης επανεκκίνησης, απαλλαγμένης από τα βάρη του παρελθόντος, προσκρούει στην ίδια την αντικειμενική πραγματικότητα που λέει ότι ο βασικός κορμός των στελεχών που πλαισιώνουν το νέο εγχείρημα αποτελείται στην πλειοψηφία του από πρώην ηγετικά, κοινοβουλευτικά και μεσαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή η οργανική, ιστορική και συναισθηματική εξάρτηση καθιστά την πολιτική συγκατοίκηση στην Αριστερά σχεδόν αδύνατη. Οι δύο πλευρές είναι καταδικασμένες να κοιτάζουν η μία την άλλη, όσο κι αν διακηρύσσουν το αντίθετο.
Το «σύνδρομο του σκορπιού»
Στο πλαίσιο αυτό, πολλοί αναλυτές παρομοιάζουν τις σχέσεις των δύο πλευρών με το γνωστό «σύνδρομο του σκορπιού». Παρότι δημόσια επιχειρείται να διατηρηθούν χαμηλοί τόνοι και να προβληθεί η ανάγκη για προοδευτική ανασύνθεση, εντούτοις, όταν βρεθεί η κατάλληλη πολιτική ή προσωπική αφορμή, ο ένας «δαγκώνει» τον άλλον. Ακολουθείται έτσι το παράδειγμα του σκορπιού από τη γνωστή παραβολή, ο οποίος δρα υποστηρίζοντας πως «αυτή είναι η φύση μου, δεν αλλάζει».
Νέα και ακόμα εντονότερη κλιμάκωση αναμένεται στο αμέσως επόμενο διάστημα με φόντο τους βουλευτές που έχουν ήδη ανεξαρτητοποιηθεί και επιθυμούν να ενταχθούν στο κόμμα Τσίπρα. Ο αριθμός των ανεξάρτητων βουλευτών στη Βουλή έχει αυξηθεί δραματικά, δημιουργώντας μια πρωτοφανή κοινοβουλευτική συνθήκη που ανατρέπει τις παραδοσιακές ισορροπίες. Παραμένει άγνωστο πόσους και ποιους από αυτούς θα επιλέξει τελικά να δεχθεί ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ενίσχυση σε διάφορες περιοχές της περιφέρειας και στην εικόνα της πολιτικής ανανέωσης με φρέσκα πρόσωπα.
Ωστόσο, για όσους ανεξάρτητους βουλευτές γίνουν δεκτοί, προερχόμενοι από τον ΣΥΡΙΖΑ, η επίθεση από την Κουμουνδούρου προς το πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα αναμένεται να είναι σφοδρή και ανελέητη. Οι κατηγορίες περί «αποστασίας», «υφαρπαγής εδρών», «αλλοίωσης της λαϊκής ετυμηγορίας» και «τεχνητής διάλυσης» της Αριστεράς θα αποτελέσουν την κεντρική γραμμή επίθεσης του πρώην κόμματός του. Η Κουμουνδούρου θα επιδιώξει να παρουσιάσει το νέο εγχείρημα όχι ως μια ελπιδοφόρα αρχή, αλλά ως προϊόν κομματικής πειρατείας και πολιτικής αντεκδίκησης.
Την ίδια στιγμή, το πολιτικό διακύβευμα μεγαλώνει, καθώς η κοινωνική βάση του χώρου παρακολουθεί με σκεπτικισμό και αμηχανία τις συνεχείς μετακινήσεις και τις φθοροποιές διαμάχες. Η δυνατότητα της ΕΛΑΣ να πείσει ότι κομίζει κάτι πραγματικά νέο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο θα καταφέρει να αποκοπεί από τις παλιές νοοτροπίες και να αρθρώσει έναν λόγο που να αφορά τα προβλήματα της κοινωνίας και όχι τις κομματικές διευθετήσεις. Αντίστοιχα, ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να διαχειριστεί την προϊούσα συρρίκνωσή του και να βρει τρόπο να παραμείνει υπολογίσιμος παίκτης στο πολιτικό προσκήνιο.
Η αναδιάταξη αυτή αφήνει το πάλαι ποτέ κυβερνητικό κόμμα αποδυναμωμένο και αντιμέτωπο με σοβαρά υπαρξιακά διλήμματα, ενώ η μετατόπιση του πολιτικού βάρους προς την ΕΛΑΣ δημιουργεί εντελώς νέα δεδομένα στον χώρο της Αριστεράς. Η μάχη για την πρωτοκαθεδρία στον λεγόμενο προοδευτικό χώρο διεξάγεται πια κυρίως στο εσωτερικό πεδίο των πρώην συντρόφων.
Οσο το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα θα προσπαθεί να εδραιωθεί ως ο κύριος εκφραστής της αριστερής πρότασης τόσο το «σύνδρομο του σκορπιού» θα δοκιμάζει τα όρια και τις αντοχές της παράταξης, υπενθυμίζοντας πως οι πιο σκληρές, αμείλικτες και καταστροφικές πολιτικές διαμάχες είναι συχνά εκείνες που διεξάγονται ανάμεσα σε ανθρώπους που κάποτε μοιράστηκαν την ίδια πολιτική στέγη.
