Αμετάβλητα αναμένεται να διατηρήσει τα βασικά επιτόκια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συνεδρίαση της ερχόμενης Πέμπτης.
Η εικόνα για τους επόμενους μήνες, ωστόσο, είναι πολύ πιο σύνθετη. Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου αυξάνουν την αβεβαιότητα για τις αποφάσεις που θα ληφθούν από τον Σεπτέμβριο.
Στην προηγούμενη συνεδρίαση, στις 11 Ιουνίου, η ΕΚΤ προχώρησε σε αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης. Στόχος ήταν να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Η πρόεδρος της Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, είχε ξεκαθαρίσει ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν σηματοδοτούσε την έναρξη ενός νέου κύκλου αυξήσεων.
Η Φρανκφούρτη κράτησε όλες τις επιλογές στο τραπέζι. Η θέση της παραμένει ότι κάθε απόφαση θα λαμβάνεται ξεχωριστά, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα που θα είναι διαθέσιμα τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Η ανατροπή στη Μέση Ανατολή
Κομβικό ρόλο στις επόμενες αποφάσεις της ΕΚΤ παίζει πλέον η σύγκρουση με το Ιράν και όσα συμβαίνουν στα Στενά του Ορμούζ. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνά σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.
Μετά τη συνεδρίαση του Ιουνίου είχε ανακοινωθεί προσωρινή συμφωνία διάρκειας δύο μηνών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Συγκεκριμένα, προέβλεπε τον τερματισμό των εχθροπραξιών και το σταδιακό άνοιγμα των Στενών στη ναυσιπλοΐα.
Η αύξηση των διελεύσεων βοήθησε τότε στην αποκλιμάκωση των τιμών. Το μπρεντ υποχώρησε από επίπεδα άνω των 90 δολαρίων το βαρέλι στα 72 δολάρια. Έφτασε έτσι κοντά στις τιμές που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου, στις 27 Φεβρουαρίου.
Η αποκλιμάκωση είχε ενισχύσει τις εκτιμήσεις ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να επιστρέψει ευκολότερα στον στόχο του 2%. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ΕΚΤ θα μπορούσε είτε να προχωρήσει σε μία ακόμη περιορισμένη αύξηση είτε να μην παρέμβει ξανά.
Στα 85 δολάρια επέστρεψε το μπρεντ
Το σκηνικό άλλαξε άρδην μετά την κατάρρευση του μνημονίου κατανόησης που είχαν υπογράψει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν.
Οι επιθέσεις της Τεχεράνης σε πλοία που κινούνταν μέσω των Στενών του Ορμούζ και οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί που ακολούθησαν έφεραν ξανά αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η τιμή του μπρεντ ανέβηκε τις τελευταίες ημέρες στα 85 δολάρια το βαρέλι. Πρόκειται για αύξηση περίπου 20% σε σχέση με τις αρχές Ιουλίου.
Η ΕΚΤ καλείται τώρα να διαπιστώσει αν η άνοδος θα έχει διάρκεια. Παράλληλα, εξετάζει σε ποιο βαθμό το υψηλότερο ενεργειακό κόστος θα περάσει στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, δημιουργώντας νέες πιέσεις στον πληθωρισμό.
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ
Στην ήδη δύσκολη «εξίσωση» προστίθεται η προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι παράγοντες που μέχρι σήμερα απέτρεψαν μια ακόμη μεγαλύτερη άνοδο της τιμής του πετρελαίου αρχίζουν σταδιακά να εξαντλούνται.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ευρεία αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων, η ενίσχυση της παραγωγής από χώρες εκτός του Περσικού Κόλπου και η περιορισμένη ζήτηση από την Κίνα.
Εάν αυτές οι δικλίδες ασφαλείας χάσουν τη δυναμική τους και η προσφορά πετρελαίου μειωθεί περισσότερο, οι πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη μπορεί να ενισχυθούν. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να αναγκάσει την ΕΚΤ να κρατήσει αυστηρότερη τη νομισματική πολιτική της για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Τα στοιχεία που θα κρίνουν τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου
Ιδιαίτερο βάρος θα έχουν τα προκαταρκτικά στοιχεία της Γιούροστατ για τον πληθωρισμό του Ιουλίου. Η ανακοίνωσή τους αναμένεται στο τέλος του μήνα.
Την 1η Σεπτεμβρίου θα ακολουθήσουν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Αυγούστου. Θα δημοσιοποιηθούν λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση της ΕΚΤ, που είναι προγραμματισμένη για τις 10 Σεπτεμβρίου.
Στο τραπέζι θα μπουν επίσης τα προκαταρκτικά στοιχεία για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης κατά το δεύτερο τρίμηνο. Η ανακοίνωσή τους αναμένεται στις 30 Ιουλίου.
Η οικονομία της Ευρωζώνης είχε καταγράψει συρρίκνωση 0,2% το πρώτο τρίμηνο, σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Βασική αιτία ήταν η μεγάλη πτώση του ΑΕΠ της Ιρλανδίας. Εάν εξαιρεθεί η Ιρλανδία, η οικονομία της Ευρωζώνης είχε εμφανίσει οριακή ανάπτυξη 0,1%.
Γιόαχιμ Νάγκελ: «Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη»
Το κλίμα που επικρατεί στους κόλπους της ευρωπαϊκής νομισματικής αρχής αποτύπωσε ο πρόεδρος της Μπούντεσμπανκ, Γιόαχιμ Νάγκελ.
Αν και άφησε να εννοηθεί ότι δεν είναι απαραίτητη μια νέα αύξηση των επιτοκίων τον Ιούλιο, εκτιμώντας ότι το σημερινό τους επίπεδο είναι κατάλληλο, προειδοποίησε για τους κινδύνους που δημιουργούν οι νέες στρατιωτικές συγκρούσεις και η άνοδος της τιμής του πετρελαίου λέγοντας πως «η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη».
Όπως τόνισε, η πορεία των τιμών της ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τις προοπτικές του πληθωρισμού. Η νομισματική πολιτική παραμένει σε επιφυλακή, με την ΕΚΤ έτοιμη να προχωρήσει σε αποφασιστικές κινήσεις, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν.
