Στην πρώτη αύξηση επιτοκίων εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια προχώρησε σήμερα η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, επιχειρώντας να ανακόψει τις νέες πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούν η άνοδος των τιμών της ενέργειας και η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα, με 12 ψήφους υπέρ και καμία κατά, και προβλέπει αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, με αποτέλεσμα το εύρος του ομοσπονδιακού επιτοκίου να διαμορφώνεται πλέον στο 3,75%-4%. Η κίνηση σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας από την παρατεταμένη στάση αναμονής σε μια νέα φάση νομισματικής σύσφιξης.
Η απόφαση είχε σε μεγάλο βαθμό προεξοφληθεί από τις αγορές, καθώς οι πιθανότητες για αύξηση 25 μονάδων βάσης ξεπερνούσαν το 94%, έπειτα από τα τελευταία στοιχεία που επιβεβαίωσαν ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται αισθητά πάνω από τον στόχο του 2% της Fed.
Ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε τον Αύγουστο κατά 3,4% σε ετήσια βάση, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι η κεντρική τράπεζα θα αναγκαστεί να διατηρήσει αυστηρότερη στάση.
Στο ήδη δύσκολο περιβάλλον προστίθεται και το νέο ενεργειακό σοκ. Η άνοδος του πετρελαίου, λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αυξάνει τον κίνδυνο οι πληθωριστικές πιέσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια και να περάσουν ευρύτερα στην οικονομία.
Την ίδια ώρα, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων κινούνται σε πολυετή υψηλά, με το 10ετές να έχει ξεπεράσει το 5% μέσα στην εβδομάδα, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 19 ετών.
«Ο πληθωρισμός παραμένει αυξημένος», ανέφερε η Fed στην ανακοίνωσή της, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση αποσκοπεί στην ταχύτερη επαναφορά του πληθωρισμού στον στόχο του 2% και στη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών.
Σήμα για ακόμη μία αύξηση
Οι νέες προβλέψεις της Fed δείχνουν ότι η σημερινή κίνηση ενδέχεται να μην είναι η τελευταία μέσα στο έτος.
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο «dot plot», 16 από τους 18 συμμετέχοντες προβλέπουν ακόμη μία αύξηση επιτοκίων έως το τέλος της χρονιάς. Τέσσερις εξ αυτών βλέπουν ακόμη και δύο πρόσθετες κινήσεις, ενώ δύο αξιωματούχοι θεωρούν ότι ο κύκλος αυξήσεων θα σταματήσει μετά τη σημερινή απόφαση.
Ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, δεν έχει καταθέσει προσωπική πρόβλεψη στο διάγραμμα από τότε που ανέλαβε την ηγεσία της κεντρικής τράπεζας.
Οι προβλέψεις δεν δείχνουν, πάντως, νέο κύκλο αυξήσεων τα επόμενα χρόνια. Αντίθετα, προβλέπεται μία μείωση το 2028 και τουλάχιστον ακόμη μία το 2029.
Υψηλότερες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό
Οι αξιωματούχοι της Fed αναθεώρησαν παράλληλα ελαφρώς προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό.
Ο βασικός δείκτης προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE) εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί στο 3,7% και ο δομικός δείκτης, που εξαιρεί τρόφιμα και ενέργεια, στο 3,4%. Και οι δύο εκτιμήσεις είναι αυξημένες κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τον Ιούνιο.
Η Fed δεν προβλέπει πλήρη επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% πριν από το 2029. Για το 2027, πάντως, αναμένει αισθητή αποκλιμάκωση, με τον γενικό δείκτη στο 2,3% και τον δομικό στο 2,5%.
Παράλληλα, αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή της για την ανεργία, στο 4,1%, κατά 0,2 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα από την προηγούμενη εκτίμηση.
Η βασική ανησυχία επικεντρώνεται πλέον στο ενδεχόμενο οι υψηλές τιμές της ενέργειας να διατηρηθούν για μεγαλύτερο διάστημα, ενισχύοντας τις πληθωριστικές προσδοκίες και μεταφέροντας πιέσεις σε περισσότερους κλάδους της οικονομίας.
Παράλληλα, οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι και το τεράστιο επενδυτικό κύμα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετος πληθωριστικός παράγοντας.
Η στροφή της Fed
Η κεντρική τράπεζα είχε διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με την αγορά να θεωρεί μέχρι πρόσφατα πιθανότερη τη συνέχιση της στάσης αναμονής.
Το κλίμα άρχισε να αλλάζει στα τέλη Αυγούστου, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις εντάθηκαν και οι τιμές της ενέργειας κινήθηκαν ανοδικά.
Ήδη από τη συνεδρίαση του Ιουλίου είχαν καταγραφεί σημαντικές διαφωνίες στο εσωτερικό της FOMC, καθώς τρία μέλη είχαν ταχθεί κατά της διατήρησης των επιτοκίων στα ίδια επίπεδα και είχαν ζητήσει αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης.
Οι προβλέψεις για το 2027 παραμένουν επίσης μοιρασμένες: οκτώ αξιωματούχοι βλέπουν μία ακόμη αύξηση, έξι θεωρούν ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν σταθερά και τέσσερις προβλέπουν μειώσεις.
Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τον Γουόρς
Η αλλαγή πορείας της Fed αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τον Κέβιν Γουόρς στην ηγεσία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
Ο νέος πρόεδρος της Fed έχει υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα πιο αυστηρή στάση απέναντι στον πληθωρισμό και οι αγορές αναμένουν πλέον να διαπιστώσουν εάν η σημερινή αύξηση αποτελεί μια μεμονωμένη παρέμβαση ή την αρχή ενός νέου κύκλου σύσφιξης.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτούν έτσι οι δηλώσεις του στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση, καθώς οι επενδυτές θα αναζητήσουν ενδείξεις για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες.
Η απόφαση, πάντως, δημιουργεί και ένα νέο πολιτικό μέτωπο, καθώς φέρνει τον Γουόρς σε διαφορετική κατεύθυνση από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον επέλεξε για την ηγεσία της Fed αλλά έχει επανειλημμένα πιέσει για χαμηλότερα επιτόκια.
Μεικτές τάσεις στη Wall Street
Με μεικτά πρόσημα κινούνται οι βασικοί δείκτες στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, την Τετάρτη, μετά και την απόφαση της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για τα επιτόκια, η οποία φαίνεται πως σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου αυξήσεων τους επόμενους μήνες.
Ο ευρύτερος δείκτης της αγοράς S&P 500 ενισχύεται κατά 0,34%, στις 7.611,49 μονάδες. Ο τεχνολογικός δείκτης Nasdaq Composite σημειώνει άνοδο 0,69%, στις 26.161,39 μονάδες. Ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones Industrial Average υποχωρεί κατά 0,04%, στις 52.071,42 μονάδες.
Οι αγορές προθεσμιακών συμβολαίων αξιολογούν, σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch της CME, αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης την Τετάρτη, με πιθανότητα 92,9%. Η πιθανότητα για μία επιπλέον αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης ανερχόταν στο 39,1% για τη συνεδρίαση της Fed τον Οκτώβριο και στο 26,4% για τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου.
Ο Brent Wilsey, επικεφαλής επενδύσεων της Wilsey Asset Management με έδρα το Σαν Ντιέγκο, ανέφερε στο CNBC tην Τετάρτη ότι η διατήρηση των επιτοκίων από τη Fed στα τρέχοντα επίπεδα θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις.
«Αυτό θα μπορούσε να αιφνιδιάσει τις μετοχές, και οι εκπλήξεις σπάνια γίνονται καλά δεκτές στις αγορές. Θα μπορούσε επίσης να πλήξει την αξιοπιστία της Fed και να αναζωπυρώσει τις ανησυχίες ότι η κεντρική τράπεζα υποκύπτει σε πολιτικές πιέσεις για να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά», ανέφερε.
Σημειώνεται ότι η απόφαση της Fed, έρχεται εν μέσω πιέσεων από τον Λευκό Οίκο να διατηρήσει τα επιτόκια στα τρέχοντα επίπεδα.
«Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια όσον αφορά τον πληθωρισμό είναι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, η οποία έχει τη δυνατότητα να αυξήσει το κόστος σε πολλούς τομείς της οικονομίας, από τις μεταφορές και τη γεωργία έως τις θαλάσσιες μεταφορές», δήλωσε ο Wilsey. «Μια αύξηση των επιτοκίων δεν θα προκαλέσει πτώση στις τιμές του ντίζελ, όμως τα υψηλότερα επιτόκια θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού σε άλλους τομείς της οικονομίας, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις πληθωριστικές πιέσεις από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας».
Οι τιμές του αργού πετρελαίου παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, παρά την αποκλιμάκωσή τους από τα πρόσφατα υψηλά επίπεδα. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν εκτοξευθεί, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν υψηλότερες τιμές στην οικονομία. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου βρισκόταν λίγο κάτω από το 5%, ενώ η απόδοση του 30ετούς διαμορφωνόταν στο 5,348%.
