Σαν σήμερα, στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, ο πλανήτης πάγωσε από την τετραπλή τρομοκρατική επίθεση στο έδαφος των ΗΠΑ, της ισχυρότερης δύναμης στον κόσμο.
«Σήμερα, συμπολίτες μας, ο τρόπος ζωής μας, η ίδια η ελευθερία μας, δέχτηκε επίθεση με μια σειρά σκόπιμων και θανατηφόρων τρομοκρατικών ενεργειών. Αυτές οι πράξεις μαζικής δολοφονίας είχαν σκοπό να τρομοκρατήσουν το έθνος μας, ωθώντας το στο χάος και στην υποχώρηση.
»Ομως απέτυχαν· η χώρα μας είναι ισχυρή. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις μπορούν να κλονίσουν τα θεμέλια των μεγαλύτερων κτηρίων μας, αλλά δεν μπορούν να αγγίξουν το θεμέλιο της Αμερικής. Αυτές οι πράξεις κατέστρεψαν ατσάλι, αλλά δεν μπορούν να χαράξουν το ατσάλι της αμερικανικής αποφασιστικότητας».
Αυτό ήταν το βασικό σημείο του διαγγέλματος που απηύθυνε ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους, σαν σήμερα πριν από 25 χρόνια, την 11η Σεπτεμβρίου 2001 —την ημέρα που άλλαξε τον κόσμο όπως τον γνωρίζαμε, τη γνωστή 9/11 στην Αμερική.
Ολόκληρος ο πλανήτης είχε παγώσει από την τετραπλή τρομοκρατική επίθεση που προηγήθηκε στο έδαφος της ισχυρότερης δύναμης στον κόσμο. Δράστης ήταν η ισλαμιστική τρομοκρατική οργάνωση Αλ Κάιντα. Τι είχε συμβεί;
Η επίθεση
Το πρωί —ώρα Αμερικής— της Τρίτης 11 Σεπτεμβρίου 2001, οι τρομοκράτες πραγματοποίησαν μια συντονισμένη επίθεση. Τέσσερα αεροσκάφη επιβατικών πτήσεων, με προορισμό την Καλιφόρνια, από αεροδρόμια της βορειοανατολικής ακτής των ΗΠΑ, έπεσαν στα χέρια 19 μελών της Αλ Κάιντα εν ώρα πτήσης. Οι αεροπειρατές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες —τρεις πενταμελείς και μία τετραμελή— και σε κάθε ομάδα υπήρχε ένα άτομο με κάποια εκπαίδευση χειρισμού αεροσκάφους, το οποίο ανέλαβε τελικά τα πηδάλια. Στόχος τους ήταν να κατευθύνουν κάθε αεροπλάνο πάνω σε ένα εμβληματικό αμερικανικό κτήριο, προκαλώντας μαζικές απώλειες ζωών και ολική ή μερική κατάρρευση των στόχων.
Ειδικότερα:
- Στις 08:46, το Boeing 767 της Πτήσης 11 «καρφώνεται» στον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου, ανάμεσα στον 93ο και τον 99ο όροφο, με αποτέλεσμα τον θάνατο και των 92 επιβαινόντων.
- Στις 09:03, το Boeing 767 της Πτήσης 175 συντρίβεται ανάμεσα στον 77ο και τον 85ο όροφο του Νότιου Πύργου. Σκοτώνονται και οι 65 επιβαίνοντες.
- Στις 09:37, το αεροπλάνο της Πτήσης 77 συντρίβεται στη δυτική πτέρυγα του Πενταγώνου, οδηγώντας στον θάνατο και τους 64 επιβαίνοντες.
Ο Νότιος Πύργος του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου καταρρέει 56 λεπτά μετά την τρομοκρατική επίθεση, ενώ ο Βόρειος, παρότι χτυπήθηκε πρώτος, θα καταρρεύσει στις 10:28, μία ώρα και 42 λεπτά μετά την επίθεση. Ακόμα, καταστρέφεται το ξενοδοχείο Marriott στη βάση των δύο πύργων.
Εν τω μεταξύ, το αεροσκάφος της Πτήσης 93 συντρίβεται σε ένα χωράφι στην κομητεία Σόμερσετ της Πενσιλβάνια, σκοτώνοντας και τους 44 επιβάτες του. Από την τετραπλή τρομοκρατική επίθεση της Αλ Κάιντα σκοτώθηκαν σχεδόν 3.000 αθώοι πολίτες, μεταξύ των οποίων 343 πυροσβέστες της Νέας Υόρκης και 72 αστυνομικοί, ενώ τα θύματα προέρχονταν από περισσότερες από 90 διαφορετικές χώρες. Περισσότεροι από 6.000 άνθρωποι τραυματίστηκαν εκείνη την ημέρα, κυρίως στη Νέα Υόρκη.
Την επόμενη εικοσαετία καταγράφηκαν χιλιάδες επιπλέον θάνατοι από ασθένειες όπως καρκίνοι και αναπνευστικά νοσήματα, που αποδίδονται στην έκθεση στην τοξική σκόνη στο Σημείο Μηδέν (Ground Zero). Πρόσφατα, μάλιστα, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, έδωσε στη δημοσιότητα δεκάδες χιλιάδες έγγραφα για όσα γνώριζαν οι αρχές σχετικά με το «τοξικό νέφος», ενώ διαβεβαίωναν τους πολίτες ότι δεν υπάρχει πρόβλημα.
Οι πόλεμοι μετά την 9/11
Η επίθεση κλόνισε συθέμελα την Αμερική αλλά και τον δυτικό κόσμο. Σχεδόν έναν μήνα αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου 2001, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την επιχείρηση «Διαρκής Ελευθερία» (Enduring Freedom) εναντίον του Αφγανιστάν. Στόχος ήταν η Αλ Κάιντα και το καθεστώς των Ταλιμπάν, καθώς το δεύτερο αρνήθηκε να παραδώσει τον αρχιτρομοκράτη και ιθύνοντα νου της επίθεσης της 9/11, Οσάμα μπιν Λάντεν. Ο πόλεμος διήρκεσε μέχρι το 2021, οπότε οι ΗΠΑ αποχώρησαν τον Αύγουστο, τερματίζοντας τον πόλεμο.
Επιπλέον, στις 20 Μαρτίου 2003, η αμερικανική κυβέρνηση ξεκίνησε τον πόλεμο στο Ιράκ, την επιχείρηση με την ονομασία «Ιρακινή Ελευθερία». Παρότι δεν υπήρχε αποδεδειγμένη άμεση σχέση του Ιράκ με την 11η Σεπτεμβρίου, η κυβέρνηση Μπους τεκμηρίωσε την εισβολή με ισχυρισμούς περί όπλων μαζικής καταστροφής στα χέρια του Σαντάμ Χουσεΐν —ισχυρισμούς που αργότερα αποδείχθηκαν αβάσιμοι. Πέραν αυτού, η διάλυση του ιρακινού κράτους οδήγησε τον παραδοσιακό του αντίπαλο, το Ιράν, να επιταχύνει τις διαδικασίες ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, φοβούμενο ανάλογη αμερικανική εισβολή.
Το Patriot Act
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ως επακόλουθο των τρομοκρατικών επιθέσεων, υπήρξαν αμφιλεγόμενα νομοθετήματα όπως το Patriot Act. Στόχος του ήταν να ενισχύσει τα εργαλεία παρακολούθησης και δίωξης της τρομοκρατίας από τις αρχές. Ωστόσο, έδωσε στο FBI και στις υπηρεσίες πληροφοριών ιδιαίτερα διευρυμένες εξουσίες, με αποτέλεσμα να καταγγέλλεται για παρεμβάσεις στην ιδιωτικότητα και τις ατομικές ελευθερίες.
Βέβαια, ένα τόσο βαρύ συλλογικό τραύμα προσφέρει και ευκαιρίες εκμετάλλευσης. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε προ ημερών, σε εκδήλωση, ότι μετά τις επιθέσεις έστειλε «μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων» που εργάζονταν στο κτήριό του να βοηθήσουν στο Σημείο Μηδέν —ισχυρισμός που έχει αμφισβητηθεί ευρέως.
