Σε αδιέξοδο παραπέμπει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν να αποδεικνύεται «βαρίδι» για την Ουάσιγκτον και προσωπικά για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη αυξάνει την περιφερειακή επιρροή της, έχοντας στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία εξακολουθεί να διατηρεί κλειστά. Στις 7 Απριλίου συμφωνήθηκε η πρώτη δίμηνη εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν, με επίκεντρο το άνοιγμα του Ορμούζ, η οποία ωστόσο κλονίστηκε από εκατέρωθεν επιθέσεις. Στη συνέχεια, στις 17 Ιουνίου, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη υπέγραψαν το Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ. Επρόκειτο για μια 60ήμερη εκεχειρία, με διαμεσολάβηση του Πακιστάν, στόχος της οποίας ήταν η επίτευξη μόνιμης συμφωνίας που θα κάλυπτε ευρύτερα ζητήματα, μεταξύ των οποίων και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Στο διάστημα από την υπογραφή του μνημονίου μέχρι και τη λήξη του, την περασμένη Δευτέρα, υπήρξε κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει τότε ότι η εκεχειρία «έληξε». Αργότερα ακολούθησε ύφεση της έντασης, όμως το μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ έληξε στις 17 Αυγούστου χωρίς νέα συμφωνία.
Σε πρώτη φάση, οι συνομιλίες φαίνεται ότι μπαίνουν στον «πάγο». Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε την Τρίτη ότι δεν διεξάγονται και δεν έχουν προγραμματιστεί συνομιλίες με την Τεχεράνη. Ταυτόχρονα, με ανάρτησή του στο Truth Social, επανέλαβε ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός σε βάρος του Ιράν παραμένει σε πλήρη ισχύ, ενώ ισχυρίστηκε ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοικτά και λειτουργούν κανονικά.
Ανυποχώρητη και επιθετική Τεχεράνη
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη μοιάζει ανυποχώρητη και διέψευσε κατηγορηματικά τον Αμερικανό πρόεδρο σχετικά με τη λειτουργία των Στενών. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής της ομάδας διαπραγμάτευσης της Τεχεράνης, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, υπογράμμισε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά μέχρι οι ΗΠΑ να εκπληρώσουν τους όρους της συμφωνίας που υπεγράφη τον Ιούνιο.
Κατά τον Γκαλιμπάφ, οι όροι αυτοί περιλαμβάνουν την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ, την άρση των κυρώσεων για το πετρέλαιο, την απελευθέρωση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Τεχεράνης και τον τερματισμό των απειλών και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, δηλαδή στη Γάζα, στον Λίβανο και στην Υεμένη.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα μετατοπιστεί τώρα σε «πλήρως επιθετική» στάση, λόγω των καθυστερημένων διπλωματικών προσπαθειών για την επίτευξη οριστικού τερματισμού της σύγκρουσης.
Στο πλαίσιο αυτό, οι «Financial Times» ανέφεραν ότι το Ιράν εξετάζει τη διεύρυνση του πολέμου. Βάσει του δημοσιεύματος, το οποίο επικαλείται δύο πηγές με γνώση των σχετικών διεργασιών στην Τεχεράνη, οι ιρανικές δυνάμεις έχουν αξιολογήσει σενάρια επιθέσεων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, περιλαμβανομένης της Βουλγαρίας.
Μία από τις ιρανικές πηγές υποστήριξε, σύμφωνα με τους «Financial Times», ότι μεταξύ των πιθανών στόχων αντιποίνων, σε περίπτωση νέας αμερικανικής επίθεσης, βρίσκεται και η Κύπρος. Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Μάρτιο η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Μεγαλονήσου είχε πληγεί από drone.
Τα Patriot πάνε στη Σούδα;
Υπ’ αυτό το πρίσμα εντάσσονται και οι χθεσινές διαρροές του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Σύμφωνα με αυτές, εξετάζεται η μεταφορά της Πυροβολαρχίας Κατευθυνόμενων Βλημάτων Patriot από την Κάρπαθο, όπου είχε τοποθετηθεί τον περασμένο Μάρτιο, στη Σούδα, όπου βρίσκεται η αμερικανική στρατιωτική βάση.
Η μεταφορά του συγκεκριμένου κινητού αντιαεροπορικού συστήματος αμερικανικής κατασκευής, μεγάλου βεληνεκούς και με δυνατότητες αντιβαλλιστικής και αντιπυραυλικής προστασίας, στην Κρήτη θα προχωρήσει εφόσον αξιολογηθεί η ύπαρξη «σημαντικής απειλής».
Διεργασίες παρασκηνίου
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο της σύγκρουσης. Ο πρόεδρος Τραμπ επιμένει ότι η θαλάσσια οδός είναι ανοικτή, ενώ προ ημερών παρουσίασε τα Στενά ως δυνάμει «αμερικανικό έδαφος», αναρτώντας και χάρτη στον οποίο εμφανίζονταν ως «νέα περιοχή των ΗΠΑ».
Στο παρασκήνιο βρίσκονται διεργασίες με επίκεντρο το Ορμούζ. Το Ιράν και το Ομάν αναζητούν πλαίσιο διαχείρισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά. Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, το υπό συζήτηση σχέδιο προβλέπει διαφορετικές θαλάσσιες διαδρομές εισόδου και εξόδου στον Περσικό Κόλπο, υπό ιρανικό και ομανικό έλεγχο αντιστοίχως.
Το Κατάρ, που έχει διαμεσολαβητικό ρόλο στην αμερικανοϊρανική σύγκρουση, εκτιμά ότι πιθανή συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για το Ορμούζ ενδεχομένως να διευκόλυνε την επιστροφή της Ουάσιγκτον στις συνομιλίες με την Τεχεράνη.
