Η Πρωταπριλιά είναι μια μέρα αφιερωμένη στο ψέμα.
Στην ελληνική πολιτική σκηνή, όμως, υπάρχει ένα όνομα που κατάφερε να την επεκτείνει σε ολόκληρο ημερολόγιο. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν χρειάστηκε ποτέ συγκεκριμένη ημερομηνία για να υποσχεθεί τα πάντα και να αναθεωρήσει τα περισσότερα.
Η πολιτική του διαδρομή είναι γεμάτη από φράσεις που ακούστηκαν ως βεβαιότητες και κατέληξαν να θυμίζουν ευχές χωρίς αντίκρισμα. Ξεκίνησε με τον ΕΝΦΙΑ. Έναν φόρο που «δεν διορθώνεται, καταργείται». Στην πράξη, όχι μόνο δεν καταργήθηκε, αλλά ζητήθηκε από τους πολίτες να πληρώσουν κανονικά τις δόσεις του, στο όνομα της «εθνικής προσπάθειας».
Στο ίδιο μοτίβο και η περιβόητη υπόσχεση για «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη». Οι πλειστηριασμοί όχι μόνο δεν αποφεύχθηκαν, αλλά προχώρησαν κανονικά, αφήνοντας πίσω μια από τις πιο χαρακτηριστικές διαψεύσεις προεκλογικής ρητορικής.
Οι συντάξεις αποτέλεσαν άλλο ένα πεδίο βεβαιοτήτων. Καμία μείωση, έλεγε. Αντί γι’ αυτό, ήρθαν περικοπές και αλλαγές που διέψευσαν πλήρως τη «κόκκινη γραμμή». Η 13η σύνταξη έμεινε περισσότερο ως σύνθημα παρά ως σταθερή πολιτική.
Το ίδιο συνέβη και με τον κατώτατο μισθό. Η επιστροφή στα 751 ευρώ παρουσιάστηκε ως δεδομένη. Η πραγματικότητα κινήθηκε αλλού, αφήνοντας την υπόσχεση να αιωρείται χωρίς εφαρμογή.
Στον τομέα της φορολογίας, η δέσμευση για μη αύξηση του ΦΠΑ και διατήρηση των εκπτώσεων στα νησιά αποδείχθηκε προσωρινή. Οι αλλαγές που ακολούθησαν επιβάρυναν ακριβώς εκεί όπου είχε υποσχεθεί προστασία.
Στα δημόσια αγαθά, η υπεράσπιση του κρατικού χαρακτήρα των περιφερειακών αεροδρομίων έδωσε τη θέση της σε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Η μεταβίβασή τους παρουσιάστηκε τελικά ως επιτυχία και επένδυση.
Οι μεγάλες εξαγγελίες για την ανθρωπιστική κρίση και τα δισεκατομμύρια που θα διατεθούν έμειναν πολύ μακριά από τις αρχικές διαστάσεις που είχαν περιγραφεί. Το ίδιο και η υπόσχεση για διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους, που μετατράπηκε σε διαπραγμάτευση χωρίς το υποσχεθέν αποτέλεσμα.
Και φυσικά, το πιο εμβληματικό σύνθημα. Η κατάργηση του Μνημονίου με έναν νόμο και ένα άρθρο. Η φράση που σημάδεψε μια ολόκληρη περίοδο και τελικά αντικαταστάθηκε από νέες συμφωνίες, νέα μέτρα και μια πλήρη αναδίπλωση. Ακόμη και η ίδια η διατύπωση αμφισβητήθηκε εκ των υστέρων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αντιφατικές τοποθετήσεις για πρόσωπα και καταστάσεις. Από το «go back» προς την Άνγκελα Μέρκελ μέχρι τις δηλώσεις εκτίμησης. Από το «θα βαράμε το νταούλι» μέχρι την πλήρη προσαρμογή στους κανόνες που κατήγγειλε.
Ακόμη και φράσεις που έμειναν στην πολιτική ιστορία, όπως το «η θάλασσα δεν έχει σύνορα», βρέθηκαν αργότερα σε διαδικασία ερμηνείας ή άρνησης. Όχι γιατί ξεχάστηκαν, αλλά γιατί δεν ταίριαζαν πια με τη νέα αφήγηση.
Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα δηλώσεων που ξεκινούν ως βεβαιότητες και καταλήγουν ως υποσημειώσεις. Όχι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά επαναλαμβανόμενο μοτίβο.
Κάπως έτσι, η Πρωταπριλιά παύει να είναι απλώς μια μέρα. Μετατρέπεται σε πολιτική μέθοδο.
Και στον επίλογο, τι να ευχηθεί κανείς; Χρόνια πολλά στον εορτάζοντα της ημέρας. Με υγεία, έμπνευση και… λίγη περισσότερη συνέπεια. Γιατί τα ψέματα μπορεί να έχουν κοντά ποδάρια, αλλά όταν επαναλαμβάνονται τόσο συχνά, καταλήγουν να τρέχουν μαραθώνιο.
