Η πολιτική μυθοπλασία που σερβίρει ο Τσίπρας δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα φανταστικό σενάριο από το μέλλον του χθες.
Η πολιτική ωριμότητα των πενήντα κάτι είναι ένα εξαιρετικά βολικό κοστούμι, ειδικά όταν είναι ραμμένο στα μέτρα της Realpolitik. Ο Αλέξης, με προσεγμένα γκρίζα σημάδια στους κροτάφους και μια προσεκτικά μελετημένη απουσία γραβάτας, η οποία πλέον δεν δηλώνει επανάσταση αλλά «premium» αστική άποψη, κοιτάζει το είδωλό του στον καθρέφτη ενός μίνιμαλ, «ευρωπαϊκού» γραφείου.
Τα κάδρα του Τσε έχουν αντικατασταθεί από βαριές εκδόσεις για τη διεθνή οικονομία και η παλιά επαναστατική γυμναστική έδωσε τη θέση της στο pilates για τη μέση. Στις δημόσιες εξομολογήσεις του, η λέξη «αυταπάτη» έχει μετατραπεί στο απόλυτο αξεσουάρ, μια λεκτική μετάνοια που επαναλαμβάνει με τον σωστό βαθμό μελαγχολίας.
Ομως, πίσω από τα ώριμα λόγια της αυτοκριτικής, η φλόγα της παλιάς δόξας δεν έχει σβήσει. Απλώς αναζητεί νέο καύσιμο, αυτή τη φορά με τις ευλογίες του ίδιου του συστήματος που κάποτε υποσχόταν να γκρεμίσει.
Παράδοξη συμμαχία
Η νέα αυτή πραγματικότητα σφραγίζεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, σε ένα διακριτικό και ακριβό εστιατόριο των βορείων προαστίων, εκεί όπου παλιά οι οπαδοί του θα έκαναν πορεία διαμαρτυρίας.
Στο τραπέζι κάθεται η νέα αυλή του, μια παράδοξη συμμαχία του χθες και του σήμερα, η οποία επιδίδεται σε ένα ρεσιτάλ υποκρισίας. Από τη μία πλευρά, ο παλιός, πιστός σύντροφος από τα χρόνια των καταλήψεων και της συγκυβέρνησης με τον Καμμένο φοράει πλέον κοστούμι, αλλά διατηρεί το ίδιο συνωμοτικό βλέμμα.
Προσπαθεί, με νευρικές κινήσεις, να κρύψει το ακριβό ρολόι του κάτω από το μανίκι, για να μην προδώσει την ταξική του μετάλλαξη. Από την άλλη, ο νεόκοπος, ακριβοπληρωμένος επικοινωνιολόγος των Βρυξελλών τσεκάρει μανιωδώς τα focus groups στο tablet του και διορθώνει τη στάση του σώματος του Αλέξη κάθε φορά που εκείνος σκύβει πολύ προς τα αριστερά.
Δίπλα τους, ένας κυνικός παράγοντας των media γνέφει με νόημα, σβήνοντας τις παλιές «κόκκινες γραμμές» με ένα άγγιγμα στην οθόνη του κινητού του. Ολοι μαζί θυμούνται με νοσταλγία την εποχή που η εχθροπάθεια ήταν η επίσημη γραμμή του κράτους, όταν το «ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν» απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ γέμιζε τις πλατείες. Μόνο που τώρα η οργή έχει δώσει τη θέση της στο real estate των πολιτικών επιρροών.
Η μεγάλη δοκιμή του νέου αυτού προϊόντος λαμβάνει χώρα στο βήμα ενός σοβαρού, διεθνούς οικονομικού φόρουμ. Ο Αλέξης διαβάζει με απόλυτη προσήλωση ένα κείμενο γεμάτο όρους όπως «θεσμική θωράκιση», «δημοσιονομική πειθαρχία» και «ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον».
Η λέξη «αγορές», που κάποτε συνοδευόταν από τη λέξη «νταούλια», τώρα προφέρεται με τον θρησκευτικό σεβασμό που αρμόζει σε έναν έμπειρο διαχειριστή των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το παλιό «σκίσιμο των μνημονίων» έχει μετατραπεί σε «βιώσιμη εξυπηρέτηση του χρέους» και οι άλλοτε «τοκογλύφοι» ονομάζονται πλέον «θεσμικοί εταίροι».
Η άγρια φορολεηλασία της μεσαίας τάξης και τα ανελέητα κουρέματα στις συντάξεις, που κάποτε επιβλήθηκαν με το πρόσχημα της ανάγκης, παρουσιάζονται τώρα στις διαφάνειες του προβολέα ως «αναγκαία θυσία για τη σταθεροποίηση των μακροοικονομικών μεγεθών».
Ακόμη και το φάντασμα της Novartis, που κάποτε χρησιμοποιήθηκε ως η απόλυτη επικοινωνιακή κρεατομηχανή για την εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων, αναφέρεται πλέον κομψά ως «μια ατυχής στιγμή θεσμικής ασυνέχειας».
Ωστόσο, η θεατρικότητα της αναθεώρησης προδίδεται από τις λεπτομέρειες. Ο τρόπος που κουνάει τα χέρια του, ο επιτονισμός της φωνής στις καταλήξεις των προτάσεων και οι υπολογισμένες παύσεις για το χειροκρότημα είναι ακριβώς οι ίδιοι με την εποχή των μεγάλων συγκεντρώσεων.
Το σύστημα τον χειροκροτεί ικανοποιημένο, θεωρώντας ότι τον εξημέρωσε με τη γλώσσα του χρήματος. Την ίδια στιγμή, εκείνος χαμογελά εσωτερικά, βέβαιος ότι κατάφερε να τους εξαγοράσει χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τις δικές τους, στεγνές λέξεις.
Μία από τα ίδια
Η αυλαία της ημέρας πέφτει στα γραφεία της λεωφόρου Αμαλίας, εκεί όπου η μεταμόρφωση απογυμνώνεται από τα προκαλύμματά της. Το στενό, θεσμικό σακάκι μένει στην κρεμάστρα και τη θέση του παίρνει ένα παλιό, ξεθωριασμένο T-shirt.
Ο Αλέξης απλώνει στο γραφείο τις σημειώσεις για την επόμενη ημέρα, έχοντας δίπλα του τα μηνύματα των συμβούλων του, οι οποίοι πανηγυρίζουν για τα views στα social media και τα θετικά σχόλια των οικονομικών αναλυτών.
Η ουσία της επιστροφής του δεν κρύβεται στην αλλαγή ιδεών, αλλά στην επικαιροποίηση των ίδιων παλιών επιδιώξεων με σύγχρονα, συστημικά μέσα. Το σύστημα πιστεύει ακράδαντα ότι τον ελέγχει και τον χρησιμοποιεί ως εργαλείο ισορροπίας, ενώ εκείνος είναι πεπεισμένος ότι χρησιμοποιεί το σύστημα για να πάρει την προσωπική του ρεβάνς.
Στο τέλος, όλοι μαζί κάθονται γύρω από την ίδια σκακιέρα και παίζουν μια ατέρμονη παρτίδα. Κανέναν δεν ενδιαφέρει πραγματικά το «ματ», παρά μόνο η εξασφάλιση της μόνιμης θέσης του στο παιχνίδι.
