Η πολλά υποσχόμενη πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα θυμίζει περισσότερο… κατεδάφιση παρά ανασυγκρότηση.
Ο πρώην πρωθυπουργός συνεχίζει να πυροδοτεί σενάρια, ανησυχίες και εσωτερικές συγκρούσεις σε κόμματα και ομάδες της Αριστεράς, που μετά την εκλογική ήττα του 2023 προσπαθούσαν να βρουν τον βηματισμό τους.
Στον ΣΥΡΙΖΑ, η κατάσταση μετά την τελευταία συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, παραμένει εξαιρετικά ρευστή.
Το κόμμα εμφανίζεται βαθιά διχασμένο σε δύο βασικά στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η λεγόμενη «προεδρική φρουρά» που συνδέεται με τον Σωκράτη Φάμελλο και δείχνει να έχει το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη κίνηση του Α. Τσίπρα. Η πλειονότητα των στελεχών της τάσης φαίνεται να θεωρεί ότι οποιαδήποτε πρωτοβουλία του πρώην προέδρου θα καθορίσει τις εξελίξεις και πιθανόν και τον συσχετισμό δυνάμεων.
Από την άλλη πλευρά, η ομάδα του Παύλου Πολάκη επιμένει σε μια πιο σκληρή και ριζοσπαστική γραμμή. Υποστηρίζει την ανάγκη για σαφή ιδεολογική ταυτότητα και θέλει αυτόνομη πορεία με «το κόμμα ανταποκρινόμενο στις προσδοκίες της βάσης».
Η μεταξύ τους αντιπαράθεση δεν είναι απλώς στρατηγική αλλά βαθιά πολιτική και ιδεολογική και αντανακλά διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον της Αριστεράς στην Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη Νέα Αριστερά είναι εξίσου δραματικές. Το κόμμα, που δημιουργήθηκε ως προσπάθεια ανανέωσης και επαναπροσδιορισμού του λεγόμενου προοδευτικού χώρου, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο διάλυσης. Οι πληροφορίες ότι ο Αλέξης Χαρίτσης εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο παραίτησης από την ηγεσία τις επόμενες ώρες εντείνουν το κλίμα αβεβαιότητας.
Παράλληλα, στελέχη όπως η Έφη Αχτσιόγλου και άλλοι φέρονται να τηρούν στάση αναμονής παρακολουθώντας στενά τις κινήσεις Τσίπρα αλλά και τη γενικότερη κινητικότητα στην Αριστερά, πριν λάβουν οριστικές αποφάσεις.
Η στάση αυτή αποκαλύπτει την παντελή αδυναμία των επιμέρους δυνάμεων να διαμορφώσουν αυτόνομη στρατηγική, χωρίς να λάβουν υπ’ όψιν τους τις πρωτοβουλίες Τσίπρα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ενδεχόμενο δημιουργίας του νέου πολιτικού φορέα έχει γίνει αντικείμενο έντονης συζήτησης και προβληματισμού στο λεγόμενο «αριστεροχώρι». Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής ποιοτικά στοιχεία από τις δημοσκοπήσεις δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις προσδοκίες που θα μπορούσε να έχει ένας πρώην πρωθυπουργός.
Αντιθέτως, το υποθετικό αυτό εγχείρημα εμφανίζεται χωρίς σαφή πρωταγωνιστικό ρόλο και με επιδόσεις που χαρακτηρίζονται από αρκετούς έως και απογοητευτικές.
Αυτό το στοιχείο έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς υποδηλώνει ότι, παρά την αναγνωρισιμότητα και το πολιτικό βάρος του Αλέξη Τσίπρα, η κοινωνία δεν δείχνει να ανταποκρίνεται θετικά στους σχεδιασμούς του.
Οι λόγοι έχουν επανειλημμένα αναλυθεί και πάντα σύμφωνα με τις μετρήσεις, αφορούν τόσο την κόπωση μέρους του εκλογικού σώματος όσο και την έλλειψη σαφούς πολιτικού αφηγήματος που να διαφοροποιείται ουσιαστικά από το παρελθόν, ενώ και η έλλειψη αυτοκριτικής για τα χρόνια της διακυβέρνησής του λειτουργεί αποτρεπτικά για μεγάλο μέρος των πολιτών.
Μάλιστα, πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η συνολική εικόνα του πρώην πρωθυπουργού παραπέμπει σε διαδικασία αποδόμησης των υπαρχόντων αριστερών σχηματισμών, χωρίς εμφανή προοπτική ανασύνθεσης.
Η φράση ότι ο Τσίπρας «κατεδαφίζει τα πάντα» χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά για να περιγράψει τις επιπτώσεις των πρωτοβουλιών του. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η κατεδάφιση δεν φαίνεται να οδηγεί σε σαφή πολιτικά οφέλη για κανέναν από τους εμπλεκόμενους, ούτε καν για τον ίδιο.
Στον ΣΥΡΙΖΑ, η εσωτερική σύγκρουση αποδυναμώνει την αντιπολιτευτική του ικανότητα και ενισχύει την εικόνα ενός κόμματος που παραπαίει και βρίσκεται σε διαρκή κρίση ταυτότητας. Στη Νέα Αριστερά, η αβεβαιότητα απειλεί την ίδια την ύπαρξη του εγχειρήματος. Και στο επίπεδο του λεγόμενου προοδευτικού χώρου, η έλλειψη συντονισμού και κοινού οράματος καθιστά δύσκολη τη διαμόρφωση μιας αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης.
Όλα στον αέρα
Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει είναι αν αυτή η κατάσταση αποτελεί μεταβατική φάση προς μια νέα ισορροπία ή αν πρόκειται για βαθύτερη κρίση με μακροχρόνιες συνέπειες. Η ιστορία της ελληνικής Αριστεράς δείχνει ότι οι έντονες εσωτερικές συγκρούσεις συχνά οδηγούν σε πολιτική ανυποληψία και σε περαιτέρω κατακερματισμό.
Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις του Αλέξη Τσίπρα θα επηρεάσει το σύνολο των κομμάτων του χώρου, χωρίς κανείς να γνωρίζει αν αυτή η επιρροή θα συνεχίσει να εκδηλώνεται ως δύναμη αποδόμησης. Γι’ αυτό άλλωστε, για πολλούς πρώην συντρόφους του, ο ίδιος θεωρείται μοιραίο πρόσωπο.
