Να μιλά σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας για τη ΔΕΗ είναι πολιτικά προκλητικό.
Οχι επειδή δεν δικαιούται να έχει άποψη, αλλά επειδή η δική του διακυβέρνηση παρέδωσε το 2019 μια επιχείρηση στα όρια της κατάρρευσης. Η ΔΕΗ έκλεισε το 2019 με ζημιές 1,68 δισ. ευρώ, ενώ ήδη στο πρώτο εξάμηνο της ίδιας χρονιάς οι ζημιές έφταναν τα 274,8 εκατ. ευρώ και τα αποτελέσματα προ φόρων ήταν αρνητικά κατά 352,8 εκατ. ευρώ. Ειδικά προς εργολάβους και προμηθευτές, το 2019 η ΔΕΗ είχε ανοιχτές υποχρεώσεις που εκτιμώνται κοντά στο 1 δισ. ευρώ, ποσό που αντανακλούσε τις καθυστερήσεις πληρωμών σε τεχνικά έργα, συντηρήσεις μονάδων και παροχή υπηρεσιών.
Οι καθυστερήσεις αυτές είχαν αρχίσει να δημιουργούν αλυσιδωτές πιέσεις στην αγορά, με εταιρείες που συνεργάζονταν με τη ΔΕΗ να αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις υπήρχαν διαπραγματεύσεις για ρυθμίσεις και επιμηκύνσεις πληρωμών, με πολλούς από τους προμηθευτές να προσφεύγουν στα δικαστήρια. Παράλληλα η ΔΕΗ έψαχνε να βρει χρήματα για να καλύψει τη μισθοδοσία των εργαζομένων.
Η πολιτική αλυσίδα έχει ονοματεπώνυμα. Κατ΄αρχάς ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας που με την πολιτική του ήθελε να τη χρεοκοπήσει – άραγε προς όφελος ποιων; Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, από το 2015, διακήρυσσε ότι «σταματά» την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, της ΔΕΠΑ και του ΑΔΜΗΕ, ακυρώνοντας κάθε λογική έγκαιρης αναδιάρθρωσης. Ο Πάνος Σκουρλέτης και σειρά στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ αντιδρούσαν στην πώληση παραγωγικών μονάδων, την ώρα που οι δανειστές ζητούσαν άμεση μείωση της δεσπόζουσας θέσης της εταιρείας. Παράλληλα, έδιναν γραμμή στο κίνημα «δεν πληρώνω» να μην πληρώνει λογαριασμούς. Ο Γιώργος Σταθάκης κλήθηκε αργότερα να διαχειριστεί το αδιέξοδο, με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να ψηφίζει τελικά πώληση λιγνιτικών μονάδων, αφού προηγουμένως είχε τορπιλίσει το σχέδιο της «μικρής ΔΕΗ», που σύμφωνα με τότε εκτιμήσεις θα μπορούσε να αποφέρει 4 με 5 δισ. ευρώ.
Στο κάδρο μπαίνει και η τότε διοίκηση της επιχείρησης με τον Μανώλη Παναγιωτάκη, που συνδιοικούσε με την ηγεσία των συνδικαλιστών της ΓΕΝΟΠ. Η εταιρεία έμπαινε στο 2019 με βαριές λειτουργικές πιέσεις, απώλεια μεριδίου αγοράς, ζημιογόνο λιγνίτη και ανάγκη έκτακτων μέτρων. Τα οικονομικά αποτελέσματα του 2019 κατέγραψαν επιβάρυνση 2,1 δισ. ευρώ από απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων, κυρίως λόγω της ζημιογόνου θέσης του λιγνίτη.
Οι συνδικαλιστές
Γύρω από τη ΔΕΗ υπήρχε και ένα ισχυρό συνδικαλιστικό μπλοκ. Ο Νίκος Φωτόπουλος και ο Γιώργος Αδαμίδης, πρώην Πασόκοι, νυν Συριζαίοι, συνδέθηκαν με τη ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ και την υπόθεση της «ΓΕΝΟΠ-Tours» που όσοι θυμούνται καταλαβαίνουν τον βαθμό που είχε φτάσει η «αλληλεξάρτηση». Τότε, σε κάθε προσπάθεια των κυβερνήσεων ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, υπήρχε σκληρή αντίδραση από τους συνδικαλιστές απέναντι σε κάθε απόπειρα αλλαγής μοντέλου. Η ΓΕΝΟΠ μιλούσε για «ξεπούλημα» και για το «τέλος της μεγαλύτερης βιομηχανικής επιχείρησης», ακόμη και όταν η ΔΕΗ χρειαζόταν κεφάλαια και στρατηγική στροφή για να σταθεί όρθια, αλλά στην ουσία ασκούσε απόλυτες παρεμβάσεις εν όψει χρεοκοπίας.
Οριακά και μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τη νέα διακυβέρνηση και με την τοποθέτηση της νέας διοίκησης υπό τον Γιώργο Στάσση η ΔΕΗ, όχι μόνο κατάφερε να σωθεί, αλλά αυτή τη στιγμή πρωταγωνιστεί σε Ελλάδα και Βαλκάνια. Η ΔΕΗ πέρασε σε σχέδιο διάσωσης, αύξησε κεφάλαια, άλλαξε επενδυτική κατεύθυνση, περιόρισε την εξάρτηση από τον λιγνίτη, μπήκε δυναμικά στις ΑΠΕ και άρχισε να χτίζει περιφερειακό αποτύπωμα.
Η εξαγορά της Enel Romania το 2023 έδωσε στον Ομιλο σχεδόν 9 εκατομμύρια πελάτες και αύξησε την εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ περίπου στα 4,4 GW. Σήμερα η ΔΕΗ δεν θυμίζει την εταιρεία που παρέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Το 2025 εμφάνισε προσαρμοσμένο EBITDA 2 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 450 εκατ. ευρώ, με πρόταση για αυξημένο μέρισμα 0,60 ευρώ ανά μετοχή. Από προβληματική δημόσια επιχείρηση έγινε ελληνικός πολυεθνικός ενεργειακός όμιλος με παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, επενδύσεις, ΑΠΕ, πελατειακή βάση εκτός συνόρων και πρόσβαση στις αγορές.
Γι’ αυτό η παρέμβαση Τσίπρα για τη ΔΕΗ δεν είναι απλώς πολιτική υποκρισία. Είναι προσπάθεια διαγραφής μνήμης. Ο άνθρωπος που κυβέρνησε όταν η εταιρεία βυθιζόταν σε ζημιές δισεκατομμυρίων, εμφανίζεται τώρα ως κατήγορος της διάσωσής της. Μόνο που οι αριθμοί δεν γράφονται ξανά. Το 2019 η ΔΕΗ πάλευε να μη σβήσει. Το 2026 συζητά ως περιφερειακός ενεργειακός παίκτης. Αυτό είναι το μέτρο της σύγκρισης και εκεί ακριβώς αποκαλύπτεται το απύθμενο θράσος.
