Στην τελική ευθεία για την έναρξη της υλοποίησής της εισέρχεται η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο θόλος που θα προσφέρει προστασία πέντε επιπέδων στην ελληνική επικράτεια.

Στην τελική ευθεία για την έναρξη της υλοποίησής της εισέρχεται η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο θόλος που θα προσφέρει προστασία πέντε επιπέδων (αντιβαλλιστικό, αντιαεροπορικό, αντιπλοϊκό, ανθυποβρυχιακό και anti-drone) στην ελληνική επικράτεια.

Ο επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, θα βρεθεί σήμερα στο Ισραήλ για να υπογράψει μαζί με τον διευθυντή της SIBAT (Διεύθυνση Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του ισραηλινού ΥΠΕΘΑ), Γ. Κούλας, τις συμφωνίες για τα τρία ισραηλινά εξοπλιστικά συστήματα και τα ραντάρ στα οποία θα βασιστεί το μεγαλύτερο τμήμα του ελληνικού θόλου.

Οι συμφωνίες θα υπογραφτούν από τον κ. Μπούρα μετά την τελική έγκριση που έδωσε το ΚΥΣΕΑ της 23ης Ιουλίου στο εξοπλιστικό πακέτο και κατόπιν εξουσιοδότησης από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια.

Ο θόλος αναμένεται να είναι πλήρως επιχειρησιακός σε διάστημα 35 μηνών, ενώ τα επιμέρους τμήματά του που θα είναι έτοιμα θα αποδίδονται στις Ένοπλες Δυνάμεις. Το κόστος του ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ, αν και προ ημερών πηγές του ΥΠΕΘΑ έκαναν λόγο για 2,8 δισ. μιλώντας στο AFP. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΓΔΑΕΕ αναζήτησε προσφορές στις ΗΠΑ και σε ευρωπαϊκές χώρες για τον θόλο· αλλά το κόστος ήταν διπλάσιο, ακόμα και τριπλάσιο συγκριτικά με αυτό των ισραηλινών όπλων.

Πέραν των υφιστάμενων συστημάτων αεράμυνας όπως οι αμερικανικοί Patriot, τα σύγχρονα μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας κ.λπ., η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα βασιστεί κυρίως σε τρία ισραηλινά εξοπλιστικά συστήματα:

-Το David's Sling της Rafael, ένα αντιβαλλιστικό και αντιαεροπορικό σύστημα για την αναχαίτιση απειλών μεσαίας έως μεγάλης εμβέλειας, όπως βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς, τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, αεροσκάφη κ.λπ.

-Το Barak MX της Israel Aerospace Industries (IAI), ένα πολυεπίπεδο αντιαεροπορικό και αντιπυραυλικό σύστημα που μπορεί να χρησιμοποιεί πυραύλους διαφορετικών εμβελειών για άμυνα απέναντι σε αεροσκάφη, UAV, πυραύλους cruise και, σε ορισμένες εκδόσεις, βαλλιστικές απειλές.

-Το SPYDER της Rafael, ένα αντιαεροπορικό σύστημα μικρής και μέσης εμβέλειας, σχεδιασμένο κυρίως για την αντιμετώπιση αεροσκαφών, ελικοπτέρων, UAV και πυραύλων cruise.

Τα τρία συστήματα λειτουργούν συμπληρωματικά, καλύπτοντας διαφορετικές κατηγορίες απειλών και αποστάσεις εμπλοκής και σηματοδοτούν τη μετατόπιση από μια κατακερματισμένη άμυνα σε μια πολυεπίπεδη και πολυτομεακή αεράμυνα (αλλά και θαλάσσια άμυνα) για την προστασία της χώρας από εξωτερικές απειλές, προεξάρχουσας της τουρκικής.

Τα συστήματα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα δικτυώνονται με το Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (C2), δημιουργώντας ένα δικτυοκεντρικό σύστημα αεράμυνας, με λογισμικό ελληνικής ανάπτυξης. Κοινώς, όλα τα ραντάρ, τα πλοία, τα αεροσκάφη, τα αντιαεροπορικά συστήματα, τα UAV και τα κέντρα επιχειρήσεων θα ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, αποκτώντας κοινή επιχειρησιακή εικόνα (Common Operational Picture).

Με αυτόν τον τρόπο και με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, διευκολύνεται η διαχείριση πολλαπλών ταυτόχρονων απειλών, μειώνεται ο κίνδυνος κορεσμού της άμυνας και κάθε στόχος μπορεί να αντιμετωπίζεται με το καταλληλότερο μέσο, αντί να χρησιμοποιείται δυσανάλογο οπλικό σύστημα.

Συνδυασμός αποτροπής

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» προβλεπόταν στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) των Ενόπλων Δυνάμεων για την περίοδο 2025-2036, τον οποίο ανακοίνωσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη τον Απρίλιο του 2025. Σημειωτέον ότι το φθινόπωρο αναμένεται η επικαιροποίηση του ΜΠΑΕ με την προσθήκη νέων οπλικών συστημάτων κυρίως μη επανδρωμένων.

Η θεμελίωση του θόλου, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του ελληνικού οπλοστασίου (τρεις επιπλέον φρεγάτες FDI, απόκτηση δύο φρεγατών Bergamini αλλά και η έλευση των μαχητικών F-35), προσφέρει στην Αθήνα τη δυνατότητα ισχυρής αποτροπής απέναντι στις εξωτερικές απειλές και τις περιφερειακές επιβουλές.

Συνεργασία με βάθος

Φυσικά, η συνεργασία Αθήνας και Ιερουσαλήμ στον εξοπλιστικό τομέα, πέραν της αμιγούς στρατιωτικής αλλά και πολιτικής πτυχής, μαρτυρά και τη βούληση των δύο πλευρών για εμβάθυνση των στρατηγικών τους σχέσεων. Η ελληνοϊσραηλινή σύμπλευση, μια πορεία που πλησιάζει πλέον τα 16 χρόνια, προσλαμβάνει ολοένα πιο έντονα χαρακτηριστικά εξωτερικής εξισορρόπησης της Αθήνας έναντι της Άγκυρας. Ιδίως τώρα που η γειτονική χώρα κλιμακώνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τόσο στο πεδίο (θαλάσσια πάρκα, παραβιάσεις) όσο και ρητορικά (γκρίζες ζώνες, αποστρατιωτικοποίηση, απειλές κατά του καλωδίου GSI).

Παράλληλα, η Τουρκία βρίσκεται σε φάση υψηλής έντασης με το Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία, ενώ εναντιώνεται σφόδρα στις σχέσεις Αθήνας-Ιερουσαλήμ αλλά και του τριγώνου τους με τη Λευκωσία.