Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστηρίζει ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμούς στη χρήση των δορυφορικών συστημάτων της SpaceX, παρά τις πληροφορίες που είχαν προηγηθεί μέσα στην εβδομάδα για πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας τους.
Την ώρα που το Κίεβο αναζητά απαντήσεις για τις επιπτώσεις στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, η κυβέρνηση Τραμπ και η εταιρεία του Ίλον Μασκ δίνουν διαφορετικές εξηγήσεις για το ποιος ευθύνεται.
«Οι τρέχοντες περιορισμοί εμποδίζουν τον ουκρανικό στρατό να χρησιμοποιεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη για την αναχαίτιση ρωσικών drones, καθώς και για τη μεταφορά προμηθειών σε στρατιώτες στην πρώτη γραμμή του μετώπου», επισήμανε ο Ζελένσκι.
Οι ουκρανικές αρχές επιχειρούν ακόμη να διευκρινίσουν εάν πίσω από τους περιορισμούς βρίσκεται πολιτική απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης ή προσωπική επιλογή του Μασκ.
«Η SpaceX, ως εταιρεία, μας λέει ότι πρόκειται για τεχνικό πρόβλημα. Ωστόσο, επαφές μας εντός της εταιρείας υποστηρίζουν ότι η εντολή προέρχεται από τον Λευκό Οίκο. Όταν ρωτάμε τον Λευκό Οίκο, μας απαντούν ότι φταίει ο Ίλον», δήλωσε χαρακτηριστικά Ουκρανός αξιωματούχος στο Axios.
Ο Ίλον Μασκ, με ανάρτησή του στο Χ την Τετάρτη, απέδωσε την ευθύνη για τυχόν περιορισμούς στο Starshield στην αμερικανική πλευρά.
Starshield systems are owned and controlled by the US government. Any limits on speed or usage are decided by the US military and ultimately POTUS. Starlink is a commercial service owned and controlled by SpaceX. Usage of Starlink is limited to civilian or defensive activities and cannot be used for offensive military action, as doing so would be inappropriate for a commercial company.
— Elon Musk (@elonmusk) October 14, 2026
«Τα συστήματα Starshield ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή τη χρήση αποφασίζεται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ», έγραψε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει εμπλοκή στον περιορισμό της πρόσβασης της Ουκρανίας στο σύστημα.
Την ίδια ημέρα, η βρετανική Telegraph δημοσίευσε ότι ο Μασκ είχε εισηγηθεί στον Αμερικανό πρόεδρο τη μείωση της ταχύτητας λειτουργίας των δικτύων Starlink και Starshield που αξιοποιούν οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Πηγή που γνώριζε το περιεχόμενο της συνομιλίας υποστήριξε στο Axios ότι ο Τραμπ δεν διατύπωσε αντίρρηση στην πρόταση.
Ο Λευκός Οίκος, ωστόσο, απέρριψε το δημοσίευμα της Telegraph. «Αυτό είναι εντελώς ψευδές. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος Τραμπ, δεν επιβάλαμε κανέναν περιορισμό στην ταχύτητα του Starlink και η υπηρεσία λειτουργεί κανονικά», ανέφερε αξιωματούχος.
Η εικόνα που περιγράφει το Κίεβο διαφέρει από την αμερικανική διαβεβαίωση. Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, πριν εμφανιστούν τα προβλήματα, τα Starlink και Starshield παρέμεναν ενεργά ακόμη και σε drones που πετούσαν με ταχύτητα έως 400 χιλιόμετρα την ώρα. Πλέον, όπως αναφέρουν, η σύνδεση διακόπτεται όταν η ταχύτητα φτάνει τα 161 χιλιόμετρα την ώρα.
Ο Ζελένσκι περιέγραψε στους δημοσιογράφους το Σάββατο μια δοκιμή που πραγματοποίησε ο ουκρανικός στρατός την προηγουμένη. Τα συστήματα τοποθετήθηκαν σε αυτοκίνητα που κινούνταν σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνέχισαν να λειτουργούν στα 180 χιλιόμετρα την ώρα. Όταν, όμως, τα οχήματα εισήλθαν στην Ουκρανία, η σύνδεση χάθηκε στα 161 χιλιόμετρα την ώρα, σύμφωνα με τον ίδιο.
«Το συμπέρασμα είναι ότι οι περιορισμοί ισχύουν εντός της Ουκρανίας, αλλά όχι στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια σχεδιασμένη ενέργεια», ξεκαθάρισε ο Ζελένσκι.
Ο Ουκρανός πρόεδρος αμφισβήτησε επίσης την εξήγηση της SpaceX ότι το συγκεκριμένο όριο συνδέεται με τεχνικά προβλήματα.
Στη διαμάχη παρενέβη το βράδυ του Σαββάτου και ο Μάρκο Ρούμπιο, λίγο πριν αναχωρήσει για την Ινδία. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι «δεν είναι βέβαιος πως ο Ζελένσκι γνωρίζει για τι πράγμα μιλάει», υποστηρίζοντας ότι κανένα πρόσωπο στην αμερικανική κυβέρνηση δεν διέταξε την επιβράδυνση του Starlink.
«Απλώς συνέβη», είπε ο Ρούμπιο, επιμένοντας ότι το σύστημα «λειτουργεί και πάλι κανονικά». Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει το ουκρανικό αίτημα για πρόσβαση στο στρατιωτικό δορυφορικό σύστημα Starshield της SpaceX, ώστε να μπορούν να πραγματοποιούνται πλήγματα σε μεγάλο βάθος στη ρωσική επικράτεια.
Το Starlink χρησιμοποιείται από τις ουκρανικές δυνάμεις για τη σύνδεση και τον χειρισμό drones αναγνώρισης και αναχαίτισης. Η περιορισμένη λειτουργία του επηρεάζει τη συλλογή πληροφοριών, την αντιμετώπιση ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και επιχειρήσεις μεγάλου βεληνεκούς κατά της Ρωσίας.
Η Ουκρανία στηρίζεται σε δύο δορυφορικά συστήματα. Το Starlink της SpaceX καλύπτει ανάγκες επικοινωνίας των χερσαίων δυνάμεων, υποστηρίζει την εφοδιαστική αλυσίδα και χρησιμοποιείται από αμυντικά drones που αναχαιτίζουν εισερχόμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Το Starshield, αντίστοιχα, αποτελεί το στρατιωτικό σύστημα που ελέγχεται από την αμερικανική κυβέρνηση και συνδέεται με επιθετικές στρατιωτικές εφαρμογές.
Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, οι περιορισμοί έχουν επηρεάσει και τα δύο δίκτυα.
Ο Ζελένσκι γνωστοποίησε ακόμη ότι την Παρασκευή ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, συζήτησε το πρόβλημα του Starlink με τον σύμβουλο και απεσταλμένο του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Στην επικοινωνία τους εξετάστηκε επίσης η πραγματοποίηση συνάντησης αμερικανικών και ουκρανικών αντιπροσωπειών την επόμενη εβδομάδα. Αντικείμενο θα είναι η συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την τελευταία πρόταση της κυβέρνησης Τραμπ σχετικά με μια συμφωνία με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου.
