Tο υφιστάμενο μοντέλο διαχείρισης του νερού έχει πλέον εξαντλήσει τα όριά του.
Το νερό, ο σημαντικότερος φυσικός πόρος και το πολυτιμότερο δημόσιο αγαθό της χώρας, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας από τις πιο καθοριστικές και τολμηρές θεσμικές τομές των τελευταίων δεκαετιών.
Η κατάθεση του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειαςστη Βουλή δεν αποτελεί μια απλή νομοθετική πρωτοβουλία ρουτίνας, αλλά τη ρητή απόφαση της πολιτείας να βάλει οριστικά τάξη σε ένα ασαφές, κατακερματισμένο, ξεπερασμένο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επικίνδυνο σύστημα διαχείρισης.
Όπως υπογράμμισε με ιδιαίτερη έμφαση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, το υφιστάμενο μοντέλο έχει πλέον εξαντλήσει τα όριά του.
Το σημερινό μοντέλο διαχείρισης, όπως τόνισε, στερείται πρόληψης, ελέγχου και οργανωμένου σχεδιασμού, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τους πολίτες, γεγονός που η πολιτεία οφείλει να σταματήσει αμέσως.
Διοικητικός κατακερματισμός και το «μωσαϊκό» της Αττικής
Πέραν των θεμάτων ποιότητας και δημόσιας υγείας, ο διοικητικός κατακερματισμός και το αλαλούμ των αρμοδιοτήτων συνιστούν το δεύτερο μεγάλο αδιέξοδο.
Τα αναλυτικά στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Παπασταύρου για την Περιφέρεια Αττικής αποτυπώνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το παράλογο «μωσαϊκό» που επικρατεί ακόμα και στην πρωτεύουσα της χώρας.
Από τους 62 δήμους της Αττικής, μόλις οι 36 υδρεύονται πλήρως από την ΕΥΔΑΠ.
Υπάρχουν 4 δήμοι που προμηθεύονται νερό από την ΕΥΔΑΠ αλλά διατηρούν δικά τους δημοτικά δίκτυα, 3 δήμοι λειτουργούν με μεικτό σύστημα, ενώ 11 δήμοι παίρνουν νερό από την ΕΥΔΑΠ χωρίς καν να εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη σε 16 δήμους, όπου κάθε δημοτική ενότητα ακολουθεί το δικό της ξεχωριστό καθεστώς, δηλαδή 7 δημοτικές ενότητες υδρεύονται από την ΕΥΔΑΠ, 12 παίρνουν νερό αλλά διατηρούν δημοτικά δίκτυα και 10 λειτουργούν με μεικτά συστήματα.
Η κατάσταση στην αποχέτευση αποδεικνύεται εξίσου προβληματική.
Από τις 86 δημοτικές ενότητες και δήμους της Αττικής, οι 68 καλύπτονται από το αποχετευτικό δίκτυο της ΕΥΔΑΠ, 4 διαθέτουν μεικτό σύστημα, ενώ 14 δημοτικές ενότητες παραμένουν παντελώς ασύνδετες με οποιοδήποτε αποχετευτικό δίκτυο.
Οι απαντήσεις της μεταρρύθμισης
Το νομοσχέδιο έρχεται να αντιμετωπίσει αυτές τις παθογένειες.
Μέσω της επέκτασης της εμβέλειας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, της ενδυνάμωσης του εποπτικού ρόλου της ΡΑΑΕΥ και της συγκρότησης του ΟΔΥΘ ΑΕ για την ολιστική διαχείριση των υδάτων στη Θεσσαλία, επιχειρείται η δημιουργία ισχυρών φορέων με υψηλή τεχνογνωσία και διαχειριστική επάρκεια.
Τέλος, ο υπουργός θέτει το κεντρικό πολιτικό και κοινωνικό διακύβευμα της μεταρρύθμισης: όποιος αρνείται τις αναγκαίες αλλαγές, στην πραγματικότητα τάσσεται υπέρ της διατήρησης του σημερινού αποτυχημένου status quo.
Λέει «ναι» στα πεπαλαιωμένα δίκτυα, στις τεράστιες διαρροές, στην αδυναμία απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων και στη διαιώνιση προβλημάτων που ταλαιπωρούν τις τοπικές κοινωνίες εδώ και δεκαετίες.
Το ερώτημα είναι αν η χώρα θα μείνει εγκλωβισμένη σε ένα αποτυχημένο μοντέλο τού χθες ή αν θα προχωρήσει μπροστά κάνοντας το αποφασιστικό βήμα προς το αύριο.
Ο κ. Παπασταύρου με ανάρτησή του διαψεύδει όλες τις ανακριβείς πληροφορίες που διακινούνται για το περιεχόμενο της μεταρρύθμισης και υπογραμμίζει ότι «το νερό είναι πολύτιμο δημόσιο αγαθό και οφείλουμε να το προστατεύσουμε. Και αυτό κάνουμε».
1ο fake news: «Το σύστημα διαχείρισης νερού λειτουργεί καλά και αποτελεσματικά»
Δυστυχώς απέχουμε πολύ.
Σήμερα, σε πολλούς δήμους της χώρας μας χάνονται 5 με 6 στις 10 σταγόνες πριν καν φτάσουν στη βρύση. Το 50%-60% του νερού χάνεται σε διαρροές και απώλειες.
Σήμερα, πάνω από 735 φορείς διαχειρίζονται τα ύδατα, ενώ ολόκληροι οικισμοί δεν έχουν νερό.
Σήμερα, ο εισαγγελέας έχει διατάξει έρευνες σε Σιθωνία και Βόλβη για το νερό, στο οποίο βρέθηκαν βακτήρια και βαρέα μέταλλα.
Αυτό θέλουμε για το νερό που πίνουμε εμείς και τα παιδιά μας;
2ο fake news: «Το νερό θα ιδιωτικοποιηθεί»
Ακριβώς το αντίθετο. Στηρίζουμε τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.
Ενισχύονται η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, δηλαδή οι δύο δημόσια ελεγχόμενες εταιρείες κοινής ωφέλειας, και σε περιοχές που τώρα εξυπηρετούνται από ιδιωτικά δίκτυα και πληρώνουν πολλαπλάσια τιμή για το νερό, θα εξυπηρετούνται από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
3ο fake news: «Οι τοπικές κοινωνίες δεν θα έχουν λόγο»
Άλλο ένα ψέμα. Το νομοσχέδιο διασφαλίζει την τοπική συμμετοχή.
Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τις τοπικές επιχειρήσεις ή τους τοπικούς φορείς.
Σε κάθε δήμο θα υπάρχει τμήμα ύδρευσης, ενώ από κάθε δήμο θα ορίζεται ειδικός συντονιστής.
Ερχόμαστε να ενώσουμε δυνάμεις, συνδυάζοντας την τεχγνωσία της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ με την τοπική γνώση των δήμων.
4ο fake news: «Οι εργαζόμενοι των Δημοτικών Επιχειρήσεων Υδρευσης και Αποχέτευσης θα απολυθούν»
Αυτό κι αν είναι fake news.
Εξασφαλίζουμε και ενισχύουμε όλες τις θέσεις εργασίας καθώς και τα δικαιώματα των εργαζομένων.
Το νερό είναι δημόσιο αγαθό. Η αδράνεια δεν είναι λύση.
Ευθύνη μας είναι να το προστατεύσουμε και να θωρακίσουμε τον δημόσιο χαρακτήρα του, όχι μόνο για το σήμερα, αλλά και για τις επόμενες γενιές.
