Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, έχει γίνει σύμβολο μιας μεταναστευτικής πολιτικής που λειτουργεί στην ουσία ως ανοιχτή πρόσκληση.

Με τη μαζική τακτοποίηση παράνομων μεταναστών το 2026, ουσιαστικά «κάλεσε», με τον δικό του τρόπο, όσους βρίσκονταν ήδη παράνομα στη χώρα στέλνοντας ταυτόχρονα ισχυρό μήνυμα πέρα από τα σύνορα και ελπίδα σε κάποιους άλλους πως η Ισπανία, και άρα η ΕΕ, μπορεί να τους νομιμοποιήσει.

Η κυβέρνηση του Σάντσεθ επέτρεψε σε παράνομους μετανάστες, που είχαν φτάσει πριν από το τέλος του 2025 και διέμεναν τουλάχιστον πέντε μήνες, να υποβάλουν αίτηση για προσωρινή άδεια διαμονής και εργασίας. Το πρόγραμμα ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη: περισσότερες από ένα εκατομμύριο αιτήσεις κατατέθηκαν. Ο Σάντσεθ το χαρακτήρισε «πράξη δικαιοσύνης» και οικονομική αναγκαιότητα. Η αντιπολίτευση το κατήγγειλε ως επιβράβευση της παρανομίας και ως κλασικό «efecto llamada», δηλαδή «πόλο έλξης».

Ασφυκτική επιβεβαίωση

Γρήγορα επιβεβαιώθηκαν. Και η επιβεβαίωση ήρθε από τη Θέουτα. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, εκτιμήσεις από 50.000 έως 72.000, κυρίως Μαροκινοί, εισέβαλαν μαζικά στο ισπανικό έδαφος κολυμπώντας ή υπερπηδώντας φράχτες. Η πόλη των περίπου 84.000 κατοίκων βρέθηκε σε κατάσταση χάους. Τουλάχιστον 60-75 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ο στρατός κινητοποιήθηκε, ο Σάντσεθ επισκέφθηκε τη Θέουτα και χαρακτήρισε το γεγονός «παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας», ρίχνοντας την ευθύνη σε δίκτυα διακινητών που παρερμήνευσαν δικαστική απόφαση.

Οι περισσότεροι επέστρεψαν γρήγορα στο Μαρόκο, αλλά χιλιάδες παρέμειναν προσωρινά. Η αντιπολίτευση και πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες συνέδεσαν άμεσα την κρίση με τις πολιτικές Σάντσεθ: η νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων και η φιλική ρητορική δημιούργησαν προσδοκίες. Οταν μια κυβέρνηση στέλνει σήμα ότι η παράτυπη είσοδος μπορεί να οδηγήσει σε τακτοποίηση, οι ροές ακολουθούν.

Η φράση που συνοψίζει την κριτική είναι διαχρονική: όταν τους καλείς, θα έρθουν. Η Θέουτα το απέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο. Η Ισπανία του Σάντσεθ επέλεξε να στείλει τέτοιο σήμα. Τα αποτελέσματα, από το εκατομμύριο αιτήσεων μέχρι την κατάρρευση της Θέουτα, δείχνουν ότι η πρόσκληση δεν έμεινε αναπάντητη. Το ερώτημα βέβαια είναι εάν αυτή η πρόσκληση ξεκινά από αριστερές αυταπάτες ή είναι μέρος στρατηγικού σχεδίου (οικονομικού και εκλογικού). Αυτό το γνωρίζει μόνο ο ίδιος.