Με τον νυν πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να μην έχει δικαίωμα τρίτης θητείας, η Γαλλία βρίσκεται σ’ ένα ιστορικό σταυροδρόμι.
Η εντύπωση που αποκομίζει όποιος επισκέπτεται αυτό τον καιρό το Παρίσι είναι ότι καθώς η Γαλλία εισέρχεται στην τελική ευθεία για την ανάδειξη του διαδόχου του Εμανουέλ Μακρόν, το πολιτικό σκηνικό της χώρας θυμίζει κινούμενη άμμο. Η συμπλήρωση σχεδόν δέκα ετών «μακρονισμού» αφήνει μια χώρα βαθιά πολωμένη, οικονομικά επιβαρυμένη και πολιτικά κατακερματισμένη.
Με τον νυν πρόεδρο να μην έχει δικαίωμα τρίτης θητείας, η Γαλλία βρίσκεται σ’ ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Η διάγνωση της παρούσας κατάστασης δεν επιτρέπει εφησυχασμό: η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στις συμπληγάδες του αριστερού και του δεξιού λαϊκισμού.
Η στρατηγική που ακολούθησε ο πρόεδρος Μακρόν από το 2017 –η συνειδητή προσπάθεια εκμηδένισης των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας– οδήγησε τελικά στο αντίθετο αποτέλεσμα. Αντί για την εξάλειψη των άκρων, δημιούργησε ένα επικίνδυνο πολιτικό κενό.
Η άνοδος της Λεπέν
Τα τελευταία δημοσκοπικά δεδομένα αποτυπώνουν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο αυτή την πόλωση. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Elabe τον Αύγουστο, η Μαρίν Λεπέν και η Εθνική Συσπείρωση (RN) κυριαρχούν απόλυτα στον πρώτο γύρο, συγκεντρώνοντας ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 34% και 35,5%. Η Λεπέν έχει επιτύχει μια συστηματική «κοινωνική εξομάλυνση», εξαργυρώνοντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια και προσελκύοντας πλέον μεσαία στρώματα και συνταξιούχους.
Στον αντίποδα, η ριζοσπαστική Αριστερά, το Νέο Λαϊκό Μέτωπο (NFP) καθοδηγούμενο από την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) βλέπει τον Ζαν-Λικ Μελανσόν να σταθεροποιείται στη ζώνη του 14% με 16%, διεκδικώντας με αξιώσεις το εισιτήριο για τον δεύτερο γύρο. Η οικονομική ατζέντα του Μελανσόν, γεμάτη αλόγιστες κρατικές δαπάνες και φορολογική επιθετικότητα, τρομάζει τις διεθνείς αγορές και απειλεί με πλήρη εκτροχιασμό τη γαλλική οικονομία.
Μέσα σε αυτό το πολωμένο κλίμα, η Κεντροδεξιά και οι μετριοπαθείς δυνάμεις του Κέντρου καλούνται να πραγματοποιήσουν μια βαθιά άσκηση αυτογνωσίας, αλλά και να συσπειρωθούν γύρω από προσωπικότητες που μπορούν να εγγυηθούν τη σταθερότητα.
Οι υποψήφιοι του Κέντρου
Ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ηγέτης του κόμματος Horizons, προβάλλει σήμερα, βάσει των μετρήσεων της Elabe, ως ο καταλληλότερος και πιο ισχυρός υποψήφιος του ευρύτερου κεντροδεξιού και μετριοπαθούς μετώπου για να αντιμετωπίσει τη Λεπέν, καταγράφοντας ισχυρή δυναμική εισόδου στον δεύτερο γύρο.
Ενσωματώνοντας πλέον καθαρά στη ρητορική του τα ζητήματα της ασφάλειας, της Μετανάστευσης και του κράτους δικαίου, ο Φιλίπ επιχειρεί να επανασυνδέσει τους ψηφοφόρους της παραδοσιακής Δεξιάς με τον οικονομικό φιλελευθερισμό. Την ίδια στιγμή, ένας άλλος πρώην πρωθυπουργός, ο Γκαμπριέλ Ατάλ, παραμένει μια ισχυρή, δημοφιλής εφεδρεία για το Κέντρο, λειτουργώντας ως έτερο ανάχωμα απέναντι στον λαϊκισμό.
Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της θεσμικής σοβαρότητας της χώρας διαδραματίζει και ο Μισέλ Μπαρνιέ, ο οποίος με την τεράστια ευρωπαϊκή και διαπραγματευτική του εμπειρία αποτελεί το υπόδειγμα του υπεύθυνου κρατικού λειτουργού που προτάσσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη συναίνεση έναντι των εύκολων υποσχέσεων.
Το μεγάλο στοίχημα της Κεντροδεξιάς στη Γαλλία
Σε κομματικό επίπεδο, η Κεντροδεξιά (Les Républicains), παρά την εσωτερική κρίση και τη διάσπαση που προκάλεσε η αποστασία Σιοτί, επιχειρεί να βρει τον βηματισμό της υπό τον Μπρουνό Ρεταγιό, ο οποίος στις δημοσκοπήσεις κινείται μεταξύ 6% και 9,5%. Η πραγματική σανίδα σωτηρίας για την παράταξη, ωστόσο, βρίσκεται στην ισχυρή αυτοδιοικητική της βάση. Οι Γάλλοι ψηφοφόροι συνεχίζουν να εμπιστεύονται τους κεντροδεξιούς δημάρχους και περιφερειάρχες ως σοβαρούς, πραγματιστές διαχειριστές της καθημερινότητας. Αυτή η «μαγιά» της τοπικής εμπιστοσύνης, που βασίζεται σε απτά αποτελέσματα και όχι σε ιδεολογικές κραυγές, αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο πρέπει να χτιστεί η κεντροδεξιά αντεπίθεση.
Η οικονομία και η Ευρώπη
Η επόμενη ημέρα για τη Γαλλία δεν θα κριθεί στα τηλεοπτικά στούντιο, αλλά στους δείκτες της οικονομίας και, κυρίως, στη γεωπολιτική σκακιέρα των Βρυξελλών. Το γαλλικό δημόσιο χρέος έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις.
Οι υποσχέσεις των άκρων για εύκολες παροχές συνιστούν μια ωραία αλλά καταστροφική ψευδαίσθηση. Η Γαλλία χρειάζεται επειγόντως τη σοβαρή, κεντροδεξιά προσέγγιση: μεταρρυθμίσεις στην εργασία, δημοσιονομική υπευθυνότητα και παραγωγή πλούτου πριν από τη διανομή του. Οι επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης επικράτησης των λαϊκιστικών δυνάμεων θα ήταν καταστροφικές για την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Μια Γαλλία υπό την ηγεσία της Μαρίν Λεπέν ή υπό την οικονομική ομηρία της ριζοσπαστικής Αριστεράς θα σήμαινε τη δραματική αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Η αμφισβήτηση των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωζώνης από το Παρίσι θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα, ανεξέλεγκτη κρίση χρέους, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη στο κοινό νόμισμα.
Επιπλέον, σε μια περίοδο πυκνών γεωπολιτικών απειλών από την Ανατολική Ευρώπη έως τη Μέση Ανατολή, η ύπαρξη μιας γαλλικής ηγεσίας που διάκειται εχθρικά προς την περαιτέρω αμυντική ενσωμάτωση της ΕΕ ή αμφισβητεί τη συνοχή του ΝΑΤΟ, θα αποτελούσε συστημικό κίνδυνο για ολόκληρη τη Δύση.
Το στοίχημα της σοβαρής κεντροδεξιάς παράταξης στη Γαλλία ξεπερνά τα στενά κομματικά όρια. Είναι ένα στοίχημα για την ίδια τη σταθερότητα και το μέλλον της Ευρώπης. Η επιστροφή στις αξίες της τάξης, του ορθού λόγου και του οικονομικού ρεαλισμού δεν είναι απλώς μια πολιτική επιλογή· είναι η μόνη υπεύθυνη απάντηση στην κρίση.
