Στη Νέα Υόρκη θα βρεθεί εκ νέου στα μέσα Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, για τη δεύτερη ελληνική προεδρία της τρέχουσας θητείας της χώρας ως εκλεγμένου μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ) του ΟΗΕ.
Με την ολοκλήρωσή της, θα απομένουν μόλις οκτώ μήνες ως το επόμενο διπλωματικό ορόσημο, την ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, που ξεκινά την 1η Ιουλίου 2027.
«Σε αυτήν την πολύ κρίσιμη περίοδο, η Ελλάδα βρίσκεται στην αιχμή της παγκόσμιας διπλωματίας. Είμαστε εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αναλαμβάνουμε την προεδρία στην πιο σύνθετη στιγμή», σημείωσε ο κ. Γεραπετρίτης, μιλώντας σε ομογενειακό σταθμό στις ΗΠΑ.
«Πέρα από τις κρίσεις, τις οποίες θα κληθούμε να διαχειριστούμε, έχουμε μια σειρά από καίρια γεγονότα, τα οποία η ελληνική προεδρία επέλεξε να θέσει, όπως είναι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, όπως είναι η προστασία των γυναικών και των παιδιών σε ένοπλες συρράξεις», πρόσθεσε.
Η ελληνική προεδρία του ΣΑ ξεκινά την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τους αρμόδιους, στη διάρκειά της ενδέχεται να εκλεγεί ο νέος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, που θα διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Από τους επτά υποψηφίους ξεχωρίζουν δύο γυναίκες: η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα και η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ, μόνιμη αντιπρόσωπος της Γουιάνας στον ΟΗΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Μανιφέστο», η Αθήνα δεν έχει εκφράσει προτίμηση και επιθυμεί να διαδραματίσει ρόλο έντιμου μεσολαβητή, ώστε να γεφυρωθούν τα χάσματα και να εκλεγεί ο επόμενος επικεφαλής του Οργανισμού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αθήνα δεν έχει ήδη διαμορφώσει άποψη για το ποιοι υποψήφιοι ευθυγραμμίζονται με τις αρχές της. Βασική προτεραιότητα, πάντως, παραμένει η εξασφάλιση συναίνεσης μεταξύ των Μονίμων Μελών.
Η διαδικασία έχει ως εξής: το ΣΑ προτείνει και η Γενική Συνέλευση εγκρίνει τον νέο γενικό γραμματέα. Προηγουμένως, διεξάγεται σειρά ψηφοφοριών σε κλειστές συνεδριάσεις του ΣΑ.
Όσον αφορά τα ζητήματα που θέλει να αναδείξει η Αθήνα, ο κ. Γεραπετρίτης αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να προεδρεύσει σε τουλάχιστον δύο συνεδριάσεις του ΣΑ: μία για τη Μέση Ανατολή και μία για τα παιδιά στις ένοπλες συγκρούσεις.
Η ελληνική προεδρία θα διοργανώσει επίσης εμβληματική εκδήλωση για τη θαλάσσια ασφάλεια, μία από τις προτεραιότητες της χώρας ως εκλεγμένου μέλους του ΣΑ.
Ενδέχεται ακόμη η Αθήνα να αναλάβει ρόλο στη διοργάνωση πρωτοβουλίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Στο θέμα αυτό αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Ενώ για το ίδιο ζήτημα τοποθετήθηκε και ο κ. Γεραπετρίτης σε παράλληλη εκδήλωση υψηλού επιπέδου, που συνδιοργάνωσαν Ελλάδα και Ινδία.
Δύο θέματα που θα απασχολήσουν την ελληνική προεδρία είναι η Δυτική Σαχάρα (MINURSO) και η EUFOR Althea, η στρατιωτική δύναμη της ΕΕ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη που διαδέχθηκε το 2004 τη SFOR του ΝΑΤΟ. Οι δύο εντολές λήγουν στο τέλος Οκτωβρίου και στις αρχές Νοεμβρίου αντίστοιχα.
Για τη Δυτική Σαχάρα, ο κ. Γεραπετρίτης είχε επαφές με τα εμπλεκόμενα μέρη, καθώς συναντήθηκε με τον Αλγερινό ομόλογό του στη Νέα Υόρκη, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου είχε υποδεχθεί στην Αθήνα τον Μαροκινό υπουργό Εξωτερικών.
Στις 31 Οκτωβρίου λήγει επίσης η εντολή της Αποστολής Επαλήθευσης του ΟΗΕ στην Κολομβία. Πρόκειται για πολιτική αποστολή, χωρίς κυανόκρανους, που λειτουργεί από το 2017 και παρακολουθεί την εφαρμογή της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του 2016 ανάμεσα στο κράτος και τους αντάρτες της FARC. Σημειωτέον ότι ο Έλληνας ΥΠΕΞ συναντήθηκε και με τον Κολομβιανό ομόλογό του στο περιθώριο της πρόσφατης Γενικής Συνέλευσης.
Φυσικά, στη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας ενδέχεται να προκύψουν και έκτακτα ζητήματα, όπως κάποια εξέλιξη σχετικά με το Ιράν ή τους Χούθι.
«Η Ελλάδα αποτελεί παγκόσμιο πυλώνα ισχύος, αποτελεί μια δυνατή φωνή του διεθνούς δικαίου, με σταθερότητα, με πίστη στις αξίες της διεθνούς πολυμέρειας. Αναπτύσσουμε τις συμμαχίες μας, οι οποίες πολλαπλασιάζουν τη δύναμη και το αποτύπωμά μας», υπογράμμισε ο κ. Γεραπετρίτης.
