Σύμφωνα με τους επίσημους υπολογισμούς της Ισπανίας, περίπου 69.500 μετανάστες έχουν επιστρέψει στο Μαρόκο τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, μετά τις αρχικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για 50.000 αφίξεις.

Ο επίσημος απολογισμός των θυμάτων ανέρχεται πλέον σε 72 νεκρούς, εκ των οποίων οι 11 καταγράφηκαν στη μαροκινή πλευρά των συνόρων.

Πολλοί από τους μετανάστες ανέφεραν ότι αποφάσισαν να επιστρέψουν οικειοθελώς λόγω της οξείας έλλειψης τροφίμων από το κλείσιμο των καταστημάτων, της εχθρικής συμπεριφοράς τμήματος της τοπικής κοινωνίας, αλλά και της πλήρους αδυναμίας τους να μετακινηθούν προς την ηπειρωτική Ισπανία.

Η Θέουτα και η Μελίγια, αποτελώντας τα μοναδικά χερσαία σύνορα της ΕΕ στην Αφρική, βρίσκονται σταθερά στο επίκεντρο των μεταναστευτικών ροών.

Δεκάδες μετανάστες, κυρίως από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, παραμένουν εγκλωβισμένοι στην άμμο, τυλιγμένοι με πετσέτες για να προστατευτούν από τους ανέμους, την ώρα που ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας και του στρατού περιπολούν στην περιοχή.

Ο επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης, Χουάν Χεσούς Βίβας, δήλωσε ότι στην πόλη παραμένουν ακόμη 3.000 έως 5.000 μετανάστες, με τις υποδομές φιλοξενίας να εκπέμπουν σήμα κινδύνου.

Παράλληλα, ο τοπικός αξιωματούχος Αλμπέρτο Γκαϊτάν σημείωσε ότι εξετάζονται οι περιπτώσεις 862 ασυνόδευτων ανηλίκων, οι οποίοι καλύπτονται από ειδικό νομικό καθεστώς που απαγορεύει την άμεση απέλασή τους.

Το παρασκήνιο των υπηρεσιών πληροφοριών και οι πολιτικές αναταράξεις

Στο πολιτικό πεδίο, δημοσιεύματα της El Pais και του ραδιοφωνικού σταθμού Cadena SER αποκαλύπτουν εκτιμήσεις των ισπανικών υπηρεσιών πληροφοριών (CNI), σύμφωνα με τις οποίες το Μαρόκο δεν σχεδίασε μεν τη μαζική διέλευση, αλλά την επέτρεψε σκοπίμως. Οι συνοριακοί έλεγχοι φέρεται να χαλάρωσαν σταδιακά μέσα στον Ιούλιο και να σταμάτησαν πλήρως κατά την εθνική εορτή της Ημέρας του Θρόνου στο σημείο διέλευσης Ταρατζάλ.

Από την πλευρά του, το μαροκινό Υπουργείο Εσωτερικών δεν σχολίασε τις αποκαλύψεις, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευσή του στην καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης.

Την ίδια στιγμή, η κρίση προκαλεί εσωτερικούς τριγμούς στην ισπανική κυβέρνηση. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, παραδέχθηκε ότι δεν είχε λάβει προειδοποίηση από τη CNI για τις επικείμενες ροές, τροφοδοτώντας σενάρια για ένταση μεταξύ των Υπουργείων Εσωτερικών και Άμυνας. Αν και εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών υποβάθμισε τις διαφωνίες, η Υπουργός Άμυνας, Μαργκαρίτα Ρόμπλες, απέφυγε να αποκαλύψει αν υπήρχε σχετική ενημέρωση, επικαλούμενη το απόρρητο της CNI και εξαίροντας τη δράση των σωμάτων ασφαλείας.