Ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε αλλάξει ρότα, ασκώντας συνεχώς κριτική στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή.
Η πορεία προς το τέλος των κυβερνήσεων του Κώστα Καραμανλή και την επιστροφή του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, αυτήν τη φορά με πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου, είχε και αυτή μπόλικη «τουρκοφαγία». Ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Γιώργος Παπανδρέου (που επί Κώστα Σημίτη, ως υπουργός των Εξωτερικών, πρωτοστατούσε στην ελληνοτουρκική φιλία) είχε αλλάξει ρότα, ασκώντας συνεχώς κριτική στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή.
Τον Ιούλιο του 2009… εξερράγη. «Δεν ξέρετε πού πάτε με την Τουρκία!», είχε βροντοφωνάξει. Και κάλεσε την τότε κυβέρνηση να αναθεωρήσει τη θέση της για το βέτο στην ένταξη της Τουρκίας. «Λάθος της κυβέρνησης που είπε και πάλι ότι δεν θα προβάλει αντιρρήσεις τον Δεκέμβριο», είπε από το Συμπόσιο της Σύμης στη Σκιάθο. «Οταν πηγαίνεις ιδιαίτερα στην Αγκυρα, πρέπει να ξέρεις πού θέλεις να πας. Αλλά η κυβέρνηση δεν ξέρει πού να πάει. Αντίθετα, οι Τούρκοι ξέρουν πού θέλουν να πάνε»!
Τα παλιά είχαν ξεχαστεί! Είχαν γράψει τα «Νέα» στις 18 Απριλίου 2003 για τις συναντήσεις Σημίτη και Παπανδρέου με τον Γκιουλ: «Tι έλεγε ο μέγας προεδρεύων της Ενωσης στον Τούρκο ΥΠΕΞ; Διάφορα ενθαρρυντικά και γενικώς υποστηρικτικά προς την Τουρκία και την ευρωπαϊκή προοπτική της. Τον Γκιουλ είχε από κοντά την Τετάρτη το βράδυ στον Αστέρα Βουλιαγμένης και ο Γ. Παπανδρέου. Απ’ ό,τι κατάλαβα για παραβιάσεις και τέτοια δυσάρεστα –που ανθούν τις τελευταίες ημέρες στους ουρανούς του Αιγαίου– δεν του είπαν τίποτε, αφού δεν είναι στο κλίμα της ελληνοτουρκικής φιλίας»…
Εδώ πρέπει να θυμίσουμε ότι επίσης το 2003, το ΠΑΣΟΚ στάθηκε στο πλευρό της Τουρκίας που ζητούσε την προάσπισή της εν όψει του πολέμου στο Ιράκ με παραχώρηση Patriots. Γαλλία, Γερμανία και Βέλγιο διαφωνούσαν με το αμερικανικό αίτημα υπέρ Τουρκίας. Η Ελλάδα του ΠΑΣΟΚ συμφωνούσε, λέγοντας πως τάχα κάτι τέτοιο θα αποτελούσε θετικό προηγούμενο για την Ελλάδα. Εκαναν πίσω μόνο όταν τους είπαν να στείλουμε τους δικούς μας Patriots στην Τουρκία. Προφανώς αν συνέβαινε κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσαν να σταθούν ούτε μια μέρα.
Αυτά συνέβαιναν μέχρι το 2009: Οταν το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν στην εξουσία ήταν μέλι-γάλα με την Τουρκία, όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση το έριχνε στην τουρκοφαγία!
Στις… εργοστασιακές ρυθμίσεις
Ετσι, με την επιστροφή του στην εξουσία, μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου 2009, ο Γιώργος Παπανδρέου επανήλθε στις… εργοστασιακές ρυθμίσεις του. Η πρώτη του πρωθυπουργική επίσκεψη εκτός Ελλάδας ήταν στην Τουρκία. Αμέσως μετά την εκλογική νίκη του, τον ίδιο μήνα, στις 8 Οκτωβρίου, στην Κωνσταντινούπολη. Ως πρωθυπουργός και υπουργός των Εξωτερικών.
Ο τουρκικός Τύπος δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του: «Πραγματικός φίλος», «Πιστός στη φιλία», «Εκλεψε τις καρδιές μας», «Νέα αρχή», «Είναι ο Γιώργος που ξέρετε», ήταν μερικοί από τους τίτλους των εφημερίδων. Η τουρκοφαγία είχε πάει ξανά περίπατο.
Στη συνάντησή του με τον Ερντογάν έδωσε τη διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της συνέχισης της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας. Πάει και το βέτο που ζητούσε από τον Καραμανλή!
Τον Μάιο του 2010 ο κ. Ερντογάν με κουστωδία υπουργών και επιχειρηματιών επισκέφθηκε την Ελλάδα. Συνεδρίασε το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, έσφιξαν χέρια, υπογράφηκαν 21 συμφωνίες, (ξανα)διαπιστώθηκε η σταθερή διάσταση απόψεων για Αιγαίο, παραβιάσεις και Κυπριακό.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου του Μαΐου 2010 ο Ερντογάν έθεσε το θέμα του αφοπλισμού των αεροπλάνων που πετούν στο Αιγαίο. Και για το casus belli είπε ότι το αποφάσισε η τουρκική Εθνοσυνέλευση. Τελεία και παύλα.
Οταν ήλθε η σειρά του κ. Παπανδρέου να απαντήσει, είπε τα ακόλουθα: «Το μέλλον είναι η συνεργασία ανάμεσα στις χώρες και το παρελθόν οι υπερπτήσεις. Πρέπει να αφήσουμε το παρελθόν και να πάμε στο μέλλον. Πιστεύω ότι πίσω από αυτό υπάρχει ένας φόβος. Εμείς με τα πολλά νησιά και με την εμπειρία της Κύπρου, έχουμε έναν φόβο και είμαστε ειλικρινείς. Μπορεί η Τουρκία κάποια στιγμή να αποφασίσει να πάρει ένα ελληνικό νησί; Υπάρχει αυτός ο φόβος. Μη γελάτε. Δυστυχώς υπάρχει φόβος. Μακάρι να ήταν τόσο απλό. Μπορεί, όμως, εσείς, η Τουρκία, να φοβάται ότι θα επιτεθεί η Ελλάδα. Μπορούμε να φύγουμε από αυτούς τους φόβους; Επιτέλους, μπορούμε. Με κάποιους απλούς κανόνες. Με κάποιες αρχές που θα τηρούμε όλοι μας, όπως κάνουν οι καλοί γείτονες. Καλή γειτονία σημαίνει, όταν πρόκειται να μπω στον εναέριο χώρο, θα χτυπήσω πρώτα την πόρτα. Θα πω ‘‘θα μπω στον εναέριο χώρο σου’’. Αυτό είναι που λέμε εμείς σχέδια πτήσης. Αν η τουρκική αεροπορία υπέβαλλε σχέδια πτήσης για το πού θα πάει, τα αεροπλάνα της δεν θα αναχαιτίζονταν».
Σε συνεχή ένταση
Τον Ιούνιο του 2010, ο κ. Παπανδρέου ξαναβρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Αυτήν τη φορά, για τις εργασίες της διαβαλκανικής διάσκεψης. Λίγες μέρες νωρίτερα, ο κ. Ερντογάν είχε δηλώσει: «Ο τουρκικός στρατός στην Κύπρο δεν είναι κατοχικός, αλλά βρίσκεται στο νησί για τις ανάγκες που προκύπτουν από την ιδιότητα της Τουρκίας ως εγγυήτριας χώρας».
Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2010 είχαμε την ένταση λόγω των ερευνών που πραγματοποίησε σε περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στο Β. Αιγαίο το ερευνητικό σκάφος του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού Τσεσμέ (νοτίως της Αλεξανδρούπολης), αλλά και το Πίρι Ρέις (νοτιοανατολικά του Καστελλόριζου), που μπανόβγαιναν κανονικά επί ημέρες, παρακολουθούμενα από το… Λιμενικό.
Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε λίγο περισσότερο από έναν χρόνο, Παπανδρέου και Ερντογάν συναντήθηκαν τουλάχιστον τέσσερις φορές (εξαιρουμένων των συναντήσεων με αφορμή τις διεθνείς υποχρεώσεις τους): Ο κ. Παπανδρέου επισκέφθηκε την Τουρκία αμέσως μετά την εκλογή του τον Οκτώβριο του 2009, ο κ. Ερντογάν επισκέφθηκε την Αθήνα με όλο σχεδόν το Υπουργικό Συμβούλιό του τον Μάιο του 2010, τον Οκτώβριο του 2010 ο κ. Ερντογάν ήλθε στην Αθήνα για τη Διάσκεψη για το Κλίμα και τον Ιανουάριο του 2011 ο κ. Παπανδρέου πήγε στο Ερζερούμ για τη σύνοδο των πρέσβεων, όπου αναφέρθηκε μεν στην ομιλία του στο casus belli, αλλά είχε και μια ιδιωτική συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν που κράτησε πάνω από τρεις ώρες, χωρίς να τηρηθούν πρακτικά και κατηγορήθηκε για μυστική διπλωματία.
Μάλιστα, ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Νταβούτογλου, είχε (8 Ιανουαρίου 2011) δηλώσει: «Είναι η γνωστή άποψη της Ελλάδας. Οι δικές μας απόψεις στα θέματα αυτά είναι γνωστές, και ο πρωθυπουργός μας τις έθεσε με σαφήνεια. Δεν μπορεί κανείς να επιβάλλει μία θέση στην άλλη πλευρά και κυρίως στην Τουρκία. Είναι αμοιβαίως γνωστές οι θέσεις μας. Τα μηνύματα του κ. Παπανδρέου σε γενικές γραμμές αποτελούσαν μηνύματα φιλίας και συνεργασίας».
Και για να επιβεβαιωθεί του λόγου το αληθές, στις 10 Ιανουαρίου 2011, μετά τη λήξη της συνάντησης, πληροφορηθήκαμε ότι σχηματισμός τουρκικών μαχητικών αποτελούμενος συνολικά από οκτώ αεροσκάφη –τα τέσσερα οπλισμένα– προκάλεσαν στο Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο μία παράβαση και τέσσερις παραβιάσεις.
Το ίδιο είχε συμβεί και την παραμονή της άφιξης Παπανδρέου στο Ερζερούμ, όταν οκτώ αεροσκάφη της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας πέταξαν πάνω από το Αγαθονήσι.
Εθνικός και οικονομικός κίνδυνος...
Αξίζει να σημειωθεί πως από τη στιγμή που η Ελλάδα μπήκε στο μνημόνιο, οι παραβιάσεις και οι προκλήσεις σε αέρα και θάλασσα εκ μέρους της Τουρκίας πολλαπλασιάστηκαν.
Αυτό σημαίνει ότι εν μέσω μνημονίων, η Ελλάδα υποχρεωνόταν σε υπερβολικά έξοδα για τις αναχαιτίσεις – υπερχρήση των αεροπλάνων, καύσιμα, εργατοώρες. Τα έξοδα αυτά είχαν υπολογιστεί στους μνημονιακούς προϋπολογισμούς, αλλά η αυξανόμενη πίεση οδηγούσε σε υπερβάσεις και αυτό εκτίνασσε το κόστος των δραστηριοτήτων στο Αιγαίο. Και, βέβαια, πολλαπλασιάζονταν και οι κίνδυνοι για ατύχημα.
Αν το σκεφτούμε με τη σημερινή απόσταση χρόνου, διατρέξαμε πολύ μεγάλο κίνδυνο – κυρίως εθνικό, αλλά και οικονομικό. Και δυστυχώς, παρά τις επαφές, το πρόβλημα δεν θεραπεύτηκε, αφού η Τουρκία συνέχιζε το βιολί της…
