Άνδρος και Νάξος αντιδρούν, ιδιαίτερα για το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που αποκλείει τα δύο νησιά από το αυστηρότερο καθεστώς.
Οι αντιδράσεις των Κυκλάδων
Μήνυμα προς τους τεχνοκράτες να ξαναδούν τις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στέλνουν οι Κυκλάδες, με την Άνδρο και τη Νάξο να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των αντιδράσεων. Δήμαρχοι, δημοτικά συμβούλια, φορείς και κάτοικοι ζητούν έναν σχεδιασμό που θα συνδυάζει την πράσινη μετάβαση με την προστασία της φυσιογνωμίας των νησιών και, κυρίως, θα λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής.
Στην Άνδρο, ο δήμαρχος Θεοδόσης Σουσούδης έχει αναλάβει προσωπικά την προσπάθεια αλλαγής των προβλέψεων. «Το χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ μάς προσβάλλει. Αφήνει το νησί χωρίς ίχνος προστασίας», έχει δηλώσει στην «Καθημερινή», μεταφέροντας την έντονη ανησυχία που υπάρχει στην τοπική κοινωνία. Στην επιχειρηματολογία του δήμου εντάσσονται η προστασία του τοπίου, οι παραδοσιακοί οικισμοί, οι περιοχές Natura, τα ιστορικά μονοπάτια, οι υδάτινοι πόροι και η ανάγκη να διατηρηθεί η ιδιαίτερη ταυτότητα της Άνδρου.
Ο «κόφτης» των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η Άνδρος, με έκταση περίπου 380 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μένει έξω από το αυστηρότερο καθεστώς που προβλέπεται για μικρότερα νησιά.
Η δημοτική αρχή ζητά να επανεξεταστεί αυτό το κριτήριο και να μην καθορίζεται η δυνατότητα εγκατάστασης νέων έργων ΑΠΕ αποκλειστικά από την έκταση ενός νησιού. Για τον δήμο, μεγαλύτερη βαρύτητα πρέπει να αποκτήσουν η φέρουσα ικανότητα, το ανάγλυφο, οι προστατευόμενες εκτάσεις και το αναπτυξιακό μοντέλο κάθε τόπου. Η θέση που μεταφέρει ο δήμαρχος προς τους τεχνοκράτες, μαζί με το Δημοτικό Συμβούλιο που έχει εγκρίνει ομόφωνα σχετικό ψήφισμα, είναι ξεκάθαρη. Περίπου 5.000 υπογραφές και 68 συλλογικοί φορείς έχουν στηρίξει το αίτημα.
«Το νησί μας δεν είναι ούτε βιομηχανική ζώνη ούτε οικόπεδο προς εκμετάλλευση», ήταν ένα ακόμη μήνυμα του δημάρχου στις κινητοποιήσεις. Ο δήμαρχος μετέφερε τις θέσεις αυτές και στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ζητώντας αλλαγή του σχεδιασμού και εξαίρεση της Άνδρου.
Στην επιχειρηματολογία του υπογραμμίζει ότι το νησί έχει ήδη συμβάλει στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ζητά πλέον ισχυρότερες δικλίδες για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς και του τουριστικού προϊόντος. Στο πλευρό της Άνδρου τάχθηκε και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου, ενισχύοντας την πίεση για αλλαγές.
Η περίπτωση της Νάξου
Ισχυρές αντιδράσεις καταγράφονται και στη Νάξο. Το Δημοτικό Συμβούλιο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων αποφάσισε να κινηθεί απέναντι στις προβλέψεις του νέου πλαισίου, με τον δήμαρχο Δημήτρη Λιανό να έχει εξουσιοδοτηθεί για τις απαραίτητες ενέργειες.
Στο τραπέζι έχει βρεθεί ακόμη και η δικαστική οδός, ενώ παράλληλα γίνονται κινητοποιήσεις και επιδιώκεται συντονισμός με άλλους δήμους του Νοτίου Αιγαίου. Και εδώ, το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής.
Οι ενστάσεις επεκτείνονται και στις Μικρές Κυκλάδες, όπου τοπικοί φορείς ζητούν αυξημένη προστασία απέναντι σε νέες ενεργειακές εγκαταστάσεις. Το μήνυμα που φτάνει πλέον στην Αθήνα ζητά έναν νέο κύκλο συζήτησης πριν οριστικοποιηθούν οι ρυθμίσεις. Η πράσινη μετάβαση παραμένει κεντρικός εθνικός στόχος και μπορεί να προχωρήσει με μεγαλύτερη συναίνεση, όταν συνυπολογίζονται οι ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου. Άνδρος, Νάξος και οι υπόλοιπες Κυκλάδες ζητούν κανόνες προσαρμοσμένους στη φέρουσα ικανότητα κάθε νησιού και όχι έναν οριζόντιο αριθμητικό «κόφτη», που αντιμετωπίζει διαφορετικές περιοχές με τα ίδια κριτήρια.