Στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε με μια άνεση που θυμίζει πρωταγωνιστή σε γνώριμη παράσταση.
Ίδιες λέξεις, άλλο περιτύλιγμα. Κανονικότητα, σταθερότητα, ευθύνη. Και όμως, όσο τον ακούς, τόσο νιώθεις ότι κάτι δεν κολλάει. Γιατί αυτά τα έχουμε ξανακούσει. Και ξέρουμε πώς κατέληξαν.
Όταν μιλά για «μη κανονική χώρα», δεν το λέει ένας ουδέτερος παρατηρητής. Το λέει ο τύπος που κυβέρνησε σε μια περίοδο όπου η ένταση έγινε κανόνας και η αβεβαιότητα καθημερινότητα. Τότε που επιβλήθηκαν τα capital controls, τότε που οι ουρές στα ATM έγιναν εικόνα της ημέρας και ο κόσμος περίμενε για να σηκώσει ένα πενηντάρικο. Αυτή ήταν η «κανονικότητα» που ζήσαμε. Και τώρα εμφανίζεται σαν να μην έχει καμία σχέση με εκείνη την περίοδο.
Το ίδιο ισχύει και για το «δεν έχω ταξικό μένος». Δύσκολο να το πάρεις στα σοβαρά. Γιατί το «ή εμείς ή αυτοί» δεν ήταν μια άτυχη στιγμή. Το «ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν» δεν ήταν υπερβολή. Ήταν ο πυρήνας μιας ολόκληρης πολιτικής στρατηγικής. Ήταν το εργαλείο που χρησιμοποίησε για να διχάσει και να επικρατήσει. Σήμερα παρουσιάζεται ως δύναμη σύνθεσης. Χωρίς εξηγήσεις. Χωρίς απολογισμό.
Στο πεδίο του πατριωτισμού, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο βαριά. Επιστρέφει λέει από «πατριωτικό καθήκον» μαζί του όμως επιστρέφει και Η Συμφωνία των Πρεσπών, είτε το θέλει είτε όχι. Το erga omnes προβλήθηκε ως εθνική επιτυχία, αλλά εφαρμόστηκε μόνο στο όνομα. Η γλώσσα και η εθνικότητα έμειναν «μακεδονικές». Αυτό είναι το δεδομένο. Και πάνω σε αυτό έρχεται σήμερα να χτίσει αφήγημα ευθύνης.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εμφανίζεται και μια περίεργη πολιτική σύμπλευση. Ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκει αναπάντεχο σύμμαχο στο πρόσωπο του Χάρη Δούκα για τη Συμφωνία των Πρεσπών. Μόνο που αυτή η στάση απέχει από τη διαχρονική γραμμή του ΠΑΣΟΚ στο ζήτημα. Ξαφνικά, η συνέπεια πάει περίπατο και η πολιτική γίνεται ευκαιριακή σύγκλιση. Ό,τι βολεύει τη στιγμή.
Στην οικονομία, η κριτική στα επιδόματα ακούγεται σχεδόν ειρωνική. Γιατί προέρχεται από τον άνθρωπο που τα έκανε βασικό εργαλείο πολιτικής. Η διαφορά είναι ότι σήμερα η χώρα στήριξε την κοινωνία μέσα σε αλλεπάλληλες κρίσεις. Τότε, σε περίοδο ευρωπαϊκής ανάκαμψης, βρεθήκαμε να πληρώνουμε το τίμημα του πρώτου εξαμήνου του 2015. Ένα τίμημα βαρύ και μακροχρόνιο.
Και μετά έρχεται το αφήγημα με τους «20 ή 30 πλούσιους» που τους ξέρει με το όνομα και θα τους φορολογήσει. Εκεί η εικόνα ξεφεύγει. Γιατί όταν είχε την εξουσία, όχι μόνο δεν τους ενόχλησε αλλά έπαιζε μπατσακια μαζί τους μέσα στο Μαξίμου. Τώρα τους θυμήθηκε. Τώρα έγιναν πρόβλημα. Η επιλεκτική αγανάκτηση δεν πείθει.
Αν όμως μιλάμε για κανονικότητα και κράτος δικαίου, τότε τα πράγματα είναι ακόμη πιο συγκεκριμένα. Στην περίοδο διακυβέρνησής του, το δεξί του χέρι και κορυφαίος υπουργός καταδικάστηκε αμετάκλητα για παράβαση καθήκοντος. Υπήρξε και ο «αψύς» που απειλούσε ότι θα φυτέψει δημοσιογράφους τρία μέτρα κάτω από τη γη και μιλούσε ωμά για παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη. Όταν τα έλεγε, καλυπτόταν πολιτικά. Όταν στοχοποίησε δημόσια ανθρώπους, δεν διαγράφηκε. Απλώς μετακινήθηκε. Αυτή ήταν η «κανονικότητα» τότε.
Και τώρα επιστρέφει για να μας πει ότι θέλει να την αποκαταστήσει. Ότι έχει ευθύνη. Ότι ήρθε η ώρα. Το ζήτημα δεν είναι αν επιστρέφει. Το ζήτημα είναι πώς επιστρέφει. Σαν να μην συνέβη τίποτα.
Στο τέλος της ημέρας, όσα λόγια κι αν αλλάξουν, όσα συνθήματα κι αν ανανεωθούν, η ουσία μένει ίδια.
Είναι ο ίδιος Αλέξης Τσίπρας. Και εμείς, απλώς, στο ίδιο έργο θεατές
