Ο Αλέξης Τσίπρας γνωρίζει καλά ότι αν το νέο κόμμα του δεν καταφέρει να κατακτήσει τη δεύτερη θέση, το πλήγμα θα είναι καίριο.
Η μάχη για την κυριαρχία στον χώρο της Κεντροαριστεράς φαίνεται να παίρνει χαρακτηριστικά υπαρξιακής σύγκρουσης, με την προσοχή να μετατοπίζεται από την κορυφή προς τη βάση του ανταγωνισμού, εκεί όπου ο Αλέξης Τσίπρας και ο Νίκος Ανδρουλάκης ετοιμάζονται για μια αναμέτρηση που πολλοί χαρακτηρίζουν ως «ο θάνατός σου, η ζωή μου».
Η στρατηγική σημασία της δεύτερης θέσης έχει αναχθεί σε απόλυτη προτεραιότητα, αφού στην κατακερματισμένη αντιπολίτευση ο δεύτερος δεν είναι απλώς ο επιλαχών, αλλά ο αδιαμφισβήτητος πόλος συσπείρωσης.
«Επιστρέφω αλλά δεν ξέρω πότε»
Από το Οικονομικό Φόρουμ Δελφών ο πρώην πρωθυπουργός είπε «επιστρέφω γιατί δεν υπάρχει κανονικότητα στη χώρα», αποφεύγοντας ωστόσο να πει το πότε. «Δυσκολεύομαι να πω τη μέρα και την ώρα γιατί δεν ζούμε σε μια κανονική χώρα», συνέχισε, αφήνοντας εμβρόντητους τους πολιτικούς παρατηρητές που παρακολουθούσαν.
Σε άλλο σημείο και ερωτώμενος για το πιθανό όνομα του νέου κόμματος, ο κ. Τσίπρας απάντησε «με βασανίζει η ιδέα μήπως το πούμε Μαρία», με σαφές υπονοούμενο προς τη Μαρία Καρυστιανού, που στις δημοσκοπήσεις καταγράφει καλύτερα ποιοτικά στοιχεία από τον ίδιο.
Την ίδια ώρα, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει έτοιμος να εξαπολύσει σφοδρή και πολυεπίπεδη επίθεση προς τη Χαριλάου Τρικούπη. Το σχέδιό του δεν εξαντλείται σε μια απλή επικοινωνιακή κόντρα, αλλά εκτείνεται σε βάθος χρόνου, στοχεύοντας στην αποδόμηση του προφίλ του Νίκου Ανδρουλάκη ως αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης.
Εξάλλου, ένα από τα βασικά επιχειρήματα του νέου κόμματος θα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ είναι «πολιτικά ανεπαρκές» να ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα, αφού παρά τις ευκαιρίες που παρουσιάστηκαν, δεν κατάφερε να καρπωθεί την όποια κοινωνική δυσαρέσκεια, παραμένοντας εγκλωβισμένο στη στασιμότητα.
Ταυτόχρονα, το νέο κόμμα δείχνει να ανοίγει τις πόρτες του σε στελέχη που αποχωρούν από τη Χαριλάου Τρικούπη, κίνηση που δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα, αλλά στοχεύει στην οργανική αποδυνάμωση του αντιπάλου και στην ενίσχυση του πολεμικού κλίματος μεταξύ των δύο πλευρών.
Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ και ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν δείχνουν διατεθειμένοι να μείνουν θεατές. Η δική τους γραμμή άμυνας, η οποία μετατρέπεται ταχύτατα σε επίθεση και εστιάζει στην άρνηση του Αλέξη Τσίπρα να κάνει ειλικρινή αυτοκριτική για τα πεπραγμένα της δικής του διακυβέρνησης. Για τη Χαριλάου Τρικούπη, ο πρώην πρωθυπουργός αποτελεί ένα πρόσωπο που με τις αστοχίες του παρελθόντος εμποδίζει τη συγκρότηση ενός σοβαρού προοδευτικού μετώπου. Μάλιστα η κριτική του ΠΑΣΟΚ θα είναι ανελέητη πάνω στο «τραύμα» της περιόδου 2015-2019, επιχειρώντας να πείσει το εκλογικό σώμα ότι οι αποτυχίες θα ακολουθούν διαχρονικά τον Αλέξη Τσίπρα.
Το διακύβευμα αυτής της μετωπικής σύγκρουσης είναι η κατάληψη της προνομιακής δεύτερης θέσης στον πολιτικό χάρτη, που θα δώσει στον νικητή αυτόματα το ηθικό και πολιτικό πλεονέκτημα να ηγηθεί των διεργασιών για το μέλλον της Κεντροαριστεράς. Κι ενώ ο δεύτερος πιθανότατα θα ορίζει και την ατζέντα της αντιπολίτευσης, ο τρίτος θα ζει στον απόλυτο εφιάλτη.
Ειδικά για το ΠΑΣΟΚ, μια ενδεχόμενη τρίτη θέση –και μάλιστα με ποσοστά που δεν υποδηλώνουν δυναμική επιστροφής– θα ανοίξει αμέσως τον ασκό του Αιόλου. Τα εσωκομματικά προβλήματα, που προς το παρόν παραμένουν κάτω από την επιφάνεια λόγω της προσμονής των εκλογών, θα αναδυθούν με ορμή.
Η αμφισβήτηση της ηγεσίας, οι διαφωνίες για τη στρατηγική ταυτότητα του κόμματος και οι φωνές για επαναπροσδιορισμό των συμμαχιών θα δημιουργήσουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που μπορεί να οδηγήσει σε εσωστρέφεια και περαιτέρω συρρίκνωση. Είναι σαφές ότι για τον Νίκο Ανδρουλάκη η δεύτερη θέση δεν είναι απλώς ένας στόχος, αλλά η αναγκαία συνθήκη για να διατηρήσει τον έλεγχο του ΠΑΣΟΚ και να παραμείνει στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Από την άλλη πλευρά, ο Αλέξης Τσίπρας γνωρίζει καλά ότι αν το νέο κόμμα του δεν καταφέρει να κατακτήσει τη δεύτερη θέση, το πλήγμα θα είναι καίριο και για την προσωπική του πολιτική διαδρομή. Η πίεση που ασκεί προς το ΠΑΣΟΚ είναι λοιπόν ζήτημα αυτοσυντήρησης και ταυτόχρονα μια προσπάθεια να επιβάλει τους δικούς του όρους στο παιχνίδι.
Η στρατηγική της προσέλκυσης πρώην πράσινων στελεχών υπηρετεί ακριβώς αυτόν τον σκοπό, να δείξει δηλαδή ότι το νέο του κόμμα θα γίνει το «ζωντανό» πολιτικό υποκείμενο που μπορεί να ενσωματώσει δυνάμεις και να δημιουργήσει πλειοψηφικό ρεύμα στην Αριστερά.
Η μοναξιά της γαλάζιας κορυφής
H σύγκρουση αυτή, ωστόσο, ελλοχεύει κινδύνους και για τους δύο. Ο ακραίος πολωτικός λόγος και η επικέντρωση στον «εχθρό» εντός αντιπολίτευσης μπορεί να αποξενώσει σημαντικό κομμάτι των μετριοπαθών ψηφοφόρων, οι οποίοι αναζητούν λύσεις στα καθημερινά τους προβλήματα και όχι κομματικούς εμφυλίους.
Η εικόνα μιας αντιπολίτευσης που αναλώνεται σε προσωπικές επιθέσεις και παρελθοντολογία, την ώρα που η κυβέρνηση διατηρεί την πλήρη πρωτοβουλία των κινήσεων, ενδέχεται να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ. Παρ’ όλα αυτά, η λογική τού «ο θάνατός σου, η ζωή μου» φαίνεται να υπερισχύει της ψυχραιμίας, καθώς Τσίπρας και Ανδρουλάκης αντιλαμβάνονται ότι ο χώρος στην κορυφή της αντιπολίτευσης είναι πολύ στενός για να χωρέσει και τους δύο.
