Οπως αποκάλυψε ο Στέφανος Κασσελάκης, ένα τέτοιο δισέλιδο σχεδιάγραμμα χωρίς επαγγελματική κοστολόγηση μπορούσε να οδηγήσει σε τεράστιες αποκλίσεις και οικονομικό εκτροχιασμό.
Σε μια συγκυρία όπου ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο έντονων επιθέσεων και σφοδρού σάλου για τον τρόπο με τον οποίο παρουσίασε το οικονομικό του πρόγραμμα στη Θεσσαλονίκη, οι δηλώσεις του προέδρου των Δημοκρατών, Στέφανου Κασσελάκη, για την περίοδο που ο ίδιος βρισκόταν στην ηγεσία της Κουμουνδούρου προσέδωσαν νέες, σχεδόν σουρεαλιστικές διαστάσεις στην πολιτική επικαιρότητα.
Η αποκάλυψη που έκανε ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στον ΣΚΑΪ, ήρθε να λειτουργήσει ως το κερασάκι στην τούρτα μιας πολιτικής αντιπαράθεσης που ήδη βρισκόταν στο κατακόρυφο. Ο κ. Κασσελάκης έφερε στο φως της δημοσιότητας το παρασκήνιο γύρω από την περίφημη κοστολόγηση του προγραμματικού πλαισίου με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδίκησε την ψήφο των πολιτών το 2023.
Οπως περιέγραψε ο ίδιος, όταν ανέλαβε τα ηνία του κόμματος και αναζήτησε τα επίσημα στοιχεία και τις αναλύσεις που στήριζαν τις τότε εξαγγελίες, η εικόνα που αντίκρισε απείχε παρασάγγας από αυτήν ενός σοβαρού, εναλλακτικού σχεδίου διακυβέρνησης.
Το περίφημο Excel
Το περίφημο «κοστολογημένο» πρόγραμμα δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα πρόχειρο, δισέλιδο ψηφιακό αρχείο, είπε, δείχνοντας δημόσια ένα απλό έγγραφο. «Το έψαξα να δω τι ακριβώς κοστολόγηση υπήρχε όταν πήγα στην Κουμουνδούρου. Και το μόνο που βρήκα από την τομεάρχη Οικονομικών ήταν αυτό εδώ το Excel. Θα σας το αφήσω κιόλας. Οπως το βλέπετε. Ούτε μια παραπομπή, ούτε μια φόρμουλα μέσα στο Excel», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Με τον τρόπο αυτόν επιχείρησε να αναδείξει την παντελή έλλειψη επιστημονικού και τεχνοκρατικού βάθους πίσω από τις υποσχέσεις. Η κριτική του Στέφανου Κασσελάκη εστιάστηκε στα δομικά κενά αυτού του λογιστικού εγχειρήματος.
Σημείωσε πως, ενώ η τότε ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα υποστήριζε ότι το κόστος ανερχόταν περίπου στα 5,1 δισεκατομμύρια ευρώ, στους υπολογισμούς είχαν συμπεριληφθεί ως έσοδα τα υπερκέρδη των εταιρειών ενέργειας, ύψους 5,5 δισεκατομμυρίων. Πρόκειται για κονδύλια ασταθή, παροδικά και σε καμία περίπτωση εγγυημένα, ώστε να βασιστεί πάνω τους ένας μακροπρόθεσμος σχεδιασμός.
Οπως τόνισε ο πρόεδρος των Δημοκρατών, ένα τέτοιο δισέλιδο σχεδιάγραμμα χωρίς επαγγελματική κοστολόγηση μπορούσε σε βάθος τετραετίας να οδηγήσει σε τεράστιες αποκλίσεις και οικονομικό εκτροχιασμό. Η φράση του για «έλλειψη επαγγελματισμού» συμπύκνωσε την ουσία της παρέμβασής του, υπενθυμίζοντας πως η πολιτική και η οικονομία είναι υπερβολικά σοβαρά ζητήματα για να ασκούνται με όρους επιφανειακών φυλλαδίων.
Οι εξαγγελίες του Τσίπρα
Η αποκάλυψη αυτή δεν λειτούργησε εν κενώ. Ηρθε να προστεθεί ως το τελειωτικό χτύπημα πάνω στο κύμα αντιδράσεων που είχε ήδη ξεσπάσει γύρω από το πρόσωπο του πρώην πρωθυπουργού. Η παρουσίαση του οικονομικού προγράμματός του στη Θεσσαλονίκη, συνοδευόμενη από έναν ατελείωτο «χορό δισεκατομμυρίων» και μέτρα που αμφισβητήθηκαν έντονα για τη βιωσιμότητά τους, προκάλεσε την άμεση αντίδραση της κυβέρνησης και των πολιτικών του αντιπάλων.
Ο λαϊκιστικός τρόπος με τον οποίο προσεγγίστηκαν ξανά τα δημοσιονομικά δεδομένα, σε συνδυασμό με τις αιτιάσεις για ανέφικτες παροχές, είχε ήδη θέσει τον πρώην πρωθυπουργό στο επίκεντρο μιας σφοδρής πολεμικής. Η επιβεβαίωση από τα χείλη του εκλεγμένου διαδόχου του στην Κουμουνδούρου ότι ακόμη και στο πρόσφατο παρελθόν οι εξαγγελίες στηρίζονταν σε πρόχειρα Excel χωρίς μαθηματικούς τύπους απογύμνωσε, σύμφωνα με το άρθρο, το αφήγημα περί σοβαρού και κοστολογημένου εναλλακτικού σχεδίου.
Η αυτοκριτική Χουλιαράκη
Για πολλούς πολιτικούς παρατηρητές, η εικόνα που εκπέμπουν διαχρονικά τα οικονομικά προγράμματα του Αλέξη Τσίπρα σφραγίζεται από μια βαθιά δομική αμφισβήτηση, την οποία μάλιστα έχουν συνοδεύσει κατά καιρούς παραδοχές εκ των έσω.
Η χρεοκοπία αυτής της τακτικής, που υιοθετήθηκε κατά το παρελθόν, αποτυπώνεται ανάγλυφα στη γνωστή πλέον αυτοκριτική του Γιώργου Χουλιαράκη. Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών -ο οποίος είναι σήμερα συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα- είχε παραδεχθεί ανοιχτά ότι η εξοντωτική υπερφορολόγηση της μεσαίας τάξης την περίοδο 2015-2019 δεν ήταν ένα τυχαίο ατύχημα, αλλά μια συνειδητή πολιτική επιλογή.
Μια επιλογή που, όπως ο ίδιος αναγνώρισε ως λάθος, επιστρατεύτηκε για να χρηματοδοτηθούν τα επιδόματα και να επιτευχθούν τα δυσβάσταχτα πλεονάσματα, τσακίζοντας τον παραγωγικό ιστό της χώρας. Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι αυτή η νοοτροπία της πρόχειρης αριθμητικής και των εντυπωσιασμών συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιτικής Τσίπρα, όποιον θεσμικό ρόλο κι αν είχε, χωρίς να αλλάξει στο ελάχιστο.
Τα «πυροτεχνήματα»
Στις τελευταίες δεύτερες εθνικές εκλογές, όταν το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ δεχόταν για άλλη μια φορά σφοδρή κριτική για την έλλειψη σοβαρότητας και βιωσιμότητας, η απάντηση της ηγεσίας εξαντλήθηκε σε επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Το διαρκές σύνθημα «πάμε, κύριε Μητσοτάκη, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους να μετρήσουμε τα προγράμματα» ακουγόταν έντονα στον δημόσιο λόγο, προσπαθώντας να μετατοπίσει την ουσία της συζήτησης και να δημιουργήσει ψευδείς εντυπώσεις περί υποτιθέμενης κοστολόγησης.
Ολα αυτά τα δείγματα γραφής -από την ομολογημένη αφαίμαξη των μεσαίων στρωμάτων μέχρι τις κραυγές για το Λογιστήριο του Κράτους- επιβεβαιώνουν μια σταθερή διαδρομή. Πίσω από τις βαρύγδουπες εξαγγελίες και τα δισεκατομμύρια που μοιράζονταν στα χαρτιά, δεν υπήρχε κανένα συγκροτημένο αναπτυξιακό σχέδιο.
Υπήρχε μόνο η υπηρεσία λαϊκιστικών και ψηφοθηρικών σκοπιμοτήτων, με μόνο στόχο την πρόσκαιρη πολιτική επιβίωση του Αλέξη Τσίπρα, ακόμα κι αν το τίμημα θα το πλήρωνε για χρόνια η πραγματική οικονομία.
