Με ένα νέο πλαίσιο εθελοντικών μειώσεων επιχειρείται να περιοριστεί το κόστος βασικών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ. Η Εθνική Πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου και να διαρκέσει έως το τέλος του έτους.
Το σχέδιο αφορά πραγματικές μειώσεις στην κανονική τιμή πώλησης και όχι πρόσκαιρες προσφορές ή προωθητικές ενέργειες. Βασικός στόχος είναι η τιμή να υποχωρεί τουλάχιστον κατά 5% σε προϊόντα με μεγάλη κατανάλωση.
Στο νωπό κρέας, το ενδεικτικό ποσοστό μείωσης θα κυμαίνεται από 5% έως 15%. Στις υπόλοιπες κατηγορίες προτεραιότητας θα μπορεί να φτάνει ακόμη και το 20%.
Τα ποσοστά, πάντως, δεν θα είναι υποχρεωτικά ούτε ενιαία για όλες τις εταιρείες. Κάθε προμηθευτής θα αποφασίζει ανεξάρτητα εάν θα συμμετάσχει και θα υποβάλλει τη δική του πρόταση.
Η δράση θα βρίσκεται σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου. Παράλληλα, κάθε προϊόν που θα εντάσσεται στο πρόγραμμα θα πρέπει να παραμένει σε αυτό για τουλάχιστον δύο μήνες.
Πώς θα γίνεται η διαδικασία των μειώσεων
Οι προμηθευτές θα επιλέγουν τα προϊόντα που θέλουν να εντάξουν στο νέο πλαίσιο. Στη συνέχεια θα υποβάλλουν δεσμευτική πρόταση στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται ανά barcode. Στην πρόταση θα αναγράφονται τα στοιχεία του προϊόντος και το ποσοστό της προτεινόμενης μείωσης.
Η Αρχή θα εξετάζει εάν η κάθε συμμετοχή ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις του προγράμματος. Κύριο ζητούμενο θα είναι να υπάρχει πραγματικό οικονομικό όφελος για τον καταναλωτή.
Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις καλούνται να επιλέξουν κατά προτεραιότητα κωδικούς που έχουν μεγάλη κυκλοφορία. Η στόχευση δεν είναι να γεμίσει το πρόγραμμα με ειδικές σειρές ή προϊόντα περιορισμένης κατανάλωσης.
Μετά την έγκριση, οι προμηθευτές θα ενημερώνουν τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ μόνο για τους κωδικούς που συμμετέχουν. Δεν θα γνωστοποιούν εκ των προτέρων τη νέα τιμή, το ακριβές ποσοστό της έκπτωσης, το κόστος ή τα περιθώρια κέρδους.
Πρόκειται για έναν βασικό όρο του σχεδίου, ώστε να μη διακινούνται πληροφορίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εμπορική πολιτική άλλων επιχειρήσεων.
Οι αλυσίδες λιανικής θα μπορούν, από την πλευρά τους, να εφαρμόζουν επιπλέον έκπτωση. Η συγκεκριμένη μείωση θα είναι ανεξάρτητη από εκείνη που θα έχει δώσει ο προμηθευτής. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις η τελική τιμή στο ράφι μπορεί να διαμορφωθεί ακόμη χαμηλότερα.
Ως σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό της μείωσης θα λαμβάνεται η κανονική τιμή της 27ης Αυγούστου. Τυχόν προσωρινές προσφορές ή άλλες προωθητικές ενέργειες που θα ισχύουν εκείνη την περίοδο δεν θα συνυπολογίζονται.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αποτυπώνεται η πραγματική διαφορά στην τιμή και να μην παρουσιάζεται ως νέα μείωση μια έκπτωση που είχε ήδη προσωρινό χαρακτήρα.
Αυστηροί κανόνες για την προστασία του ανταγωνισμού
Κομβικό σημείο του νέου πλαισίου είναι η διατήρηση αυστηρών «στεγανών» ανάμεσα στις επιχειρήσεις.
Κάθε απόφαση θα λαμβάνεται ξεχωριστά από τον εκάστοτε προμηθευτή ή λιανέμπορο. Δεν θα επιτρέπεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών σχετικά με μελλοντικές τιμές, ποσοστά μειώσεων ή εμπορικές επιλογές.
Οι επαγγελματικοί σύνδεσμοι θα μπορούν να ενημερώνουν τα μέλη τους για τη διαδικασία. Δεν θα επιτρέπεται, όμως, να συγκεντρώνουν ή να διακινούν δεδομένα σχετικά με τις συμμετοχές και τις αποφάσεις των εταιρειών.
Δεν προβλέπεται επίσης η δημιουργία συγκριτικών πινάκων ή κατατάξεων που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως έμμεσο μήνυμα προς την αγορά.
Η πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα θα περιορίζεται στα στελέχη που είναι απαραίτητα για την υλοποίηση του προγράμματος.
Ανάλογοι κανόνες θα εφαρμόζονται και στις συναντήσεις προετοιμασίας. Η ημερήσια διάταξη θα καθορίζεται εκ των προτέρων και θα τηρούνται πρακτικά.
Εάν η συζήτηση περάσει σε θέματα όπως οι μελλοντικές τιμές, η εμπορική στρατηγική ή άλλα ευαίσθητα στοιχεία, θα πρέπει να σταματά άμεσα. Το περιστατικό θα καταγράφεται στα πρακτικά.
Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνται αποκλειστικά σε συγκεντρωτική μορφή. Οι κωδικοί των προϊόντων που θα συμμετέχουν θα εμφανιστούν στην πλατφόρμα PosoKanei μετά την έναρξη της εφαρμογής των μειώσεων. Στόχος είναι να μην υπάρχει πρόωρη πληροφόρηση που θα μπορούσε να επηρεάσει τις κινήσεις της αγοράς.
Ποια προϊόντα μπαίνουν σε προτεραιότητα
Το βάρος πέφτει σε προϊόντα που καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος των καθημερινών εξόδων ενός νοικοκυριού.
Στην κατηγορία του νωπού κρέατος περιλαμβάνονται το μοσχάρι, το χοιρινό και τα πουλερικά. Εκεί οι μειώσεις προβλέπεται ενδεικτικά να κινούνται από 5% έως 15%.
Στις υπόλοιπες κατηγορίες βρίσκονται τα ζυμαρικά, το ρύζι, τα όσπρια, τα φυτικά έλαια και το ελαιόλαδο. Η αποκλιμάκωση που έχει καταγραφεί σε ορισμένες πρώτες ύλες εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει περιθώριο για χαμηλότερες τιμές.
Στο πρόγραμμα προβλέπεται να μπορούν να ενταχθούν επίσης ο καφές, η σοκολάτα, το κακάο και τα αναψυκτικά.
Πρόκειται για κατηγορίες που εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις διεθνείς ανατιμήσεις και τις πιέσεις στο κόστος. Ωστόσο, εκτιμάται ότι μπορεί να υπάρξει περιθώριο για επιλεκτικές μειώσεις σε συγκεκριμένους κωδικούς.
Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο έχουν η βρεφική και παιδική διατροφή, τα σχολικά είδη, τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής και τα καθαριστικά.
Η επιλογή τους συνδέεται με τη συχνότητα αγοράς τους και με το βάρος που έχουν στον μηνιαίο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Ειδική σήμανση στα ράφια και ενημέρωση μέσω PosoKanei
Οι καταναλωτές θα μπορούν να εντοπίζουν τα προϊόντα που συμμετέχουν στη δράση μέσα στα καταστήματα μέσω ειδικής σήμανσης.
Παράλληλα, οι σχετικοί κωδικοί και οι τιμές θα είναι διαθέσιμοι ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα PosoKanei. Με αυτόν τον τρόπο θα υπάρχει δυνατότητα ενημέρωσης και σύγκρισης πριν ή κατά τη διάρκεια των αγορών.
Η ενημέρωση μέσω της πλατφόρμας θα ξεκινήσει μαζί με την εφαρμογή των νέων τιμών και όχι νωρίτερα.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι τις 31 Αυγούστου
Η προετοιμασία για την εφαρμογή της πρωτοβουλίας έχει ήδη αρχίσει.
Έως τις 28 Ιουλίου προβλέπεται να συγκεντρωθούν οι παρατηρήσεις των φορέων της αγοράς.
Στις 29 Ιουλίου οι προμηθευτές θα ενημερώσουν τις αλυσίδες για τους κωδικούς που σχεδιάζουν να εντάξουν. Σε αυτή τη φάση δεν θα κοινοποιηθούν στοιχεία για τις μελλοντικές τιμές.
Μέχρι τις 3 Αυγούστου αναμένεται να έχουν οριστικοποιηθεί οι συμμετοχές. Παράλληλα, θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες αλλαγές στα πληροφοριακά συστήματα, στις διαδικασίες τιμολόγησης και στην ειδική σήμανση που θα τοποθετηθεί στα ράφια.
Η εφαρμογή των μειωμένων τιμών θα ξεκινήσει στις 31 Αυγούστου. Την ίδια ημέρα θα ενεργοποιηθεί η σχετική ενημέρωση στην πλατφόρμα PosoKanei.
Το αν το μέτρο θα έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα θα κριθεί στην πράξη. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να εμφανιστεί ένας μεγάλος αριθμός προϊόντων στη λίστα. Κρίσιμο είναι οι μειώσεις να περάσουν σε βασικά αγαθά που αγοράζονται συχνά και να έχουν διάρκεια.
Αυτό θα καθορίσει και το πραγματικό αποτύπωμα της πρωτοβουλίας στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Για τους καταναλωτές, άλλωστε, η ουσία βρίσκεται στην τελική απόδειξη του ταμείου και όχι στον αριθμό των κωδικών που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα.
