Διευρύνεται η πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών σε βασικά αγαθά στα σούπερ μάρκετ με κυβέρνηση και αγορά να εκτιμούν ότι η πτωτική τάση στα ράφια μπορεί να συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, μέχρι στιγμής έχουν ενταχθεί 686 κωδικοί επώνυμων προϊόντων από 55 εταιρείες. Στην ίδια πρωτοβουλία κατά της ακρίβειας συμμετέχουν επίσης 130 κωδικοί σχολικών ειδών και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (PL).
Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί, καθώς εκτιμάται ότι το επόμενο διάστημα θα προστεθούν και άλλες επιχειρήσεις, μαζί με νέους κωδικούς.
Η εικόνα στα μεγάλα σούπερ μάρκετ είχε ήδη αλλάξει τον Ιούλιο. Ο δείκτης του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) εμφάνισε ετήσια πτώση 0,47% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025.
Πρόκειται για την πρώτη αρνητική ετήσια μεταβολή έπειτα από επτά συνεχόμενους μήνες ανατιμήσεων. Είναι επίσης η χαμηλότερη καταγραφή από τον Δεκέμβριο του 2024.
Σε σύγκριση με τον Ιούνιο, οι τιμές υποχώρησαν κατά 0,77%.
Κύκλοι του υπουργείου Ανάπτυξης εκτιμούν ότι τα στοιχεία δείχνουν πως η συνεργασία κυβέρνησης, βιομηχανίας και οργανωμένου λιανεμπορίου για τη συγκράτηση των τιμών αρχίζει να έχει αποτέλεσμα.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία μπήκε σε τροχιά στα τέλη Ιουνίου, μετά από σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ακολούθησε νέα συνάντηση υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας τροφίμων, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Εκεί καθορίστηκε το πλαίσιο των παρεμβάσεων.
Από τις 31 Αυγούστου τίθενται σε εφαρμογή οι συμφωνημένες μειώσεις τιμών, με εθελοντική συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας τροφίμων.
Προσδοκίες για νέες μειώσεις τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο
Οι εκτιμήσεις κυβέρνησης και αγοράς συγκλίνουν στο ότι η αποκλιμάκωση μπορεί να συνεχιστεί και το φθινόπωρο.
Νέες μειώσεις αναμένονται σε τρόφιμα και καταναλωτικά αγαθά τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Απόστολος Πεταλάς, δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων: «Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, στην πρωτοβουλία μείωσης τιμών θα συμμετάσχουν συνολικά 60 με 65 βιομηχανίες και μεγάλες εταιρείες τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων» και συμπλήρωσε ότι «η έκπτωση να κυμανθεί μεταξύ 6% και 7% κατά μέσο όρο και θα αφορά 1.000 με 1.100 βασικούς κωδικούς επωνύμων προϊόντων».
Αναφερόμενος στον αρνητικό πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο, πρόσθεσε: «Είναι η πρώτη φορά, μετά από πολλούς μήνες, που συνολικά οι κατηγορίες τροφίμων και καταναλωτικών ειδών στα σούπερ μάρκετ είχαν πτωτική πορεία. Δηλαδή ο μέσος όρος τον Ιούλιο ήταν -0,47%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ. Αναμένουμε ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τροφίμων θα συνεχιστεί μέχρι τον Οκτώβριο».
Ο κ. Πεταλάς στάθηκε και στους λόγους που οδήγησαν στην αποκλιμάκωση των τιμών τον Ιούλιο.
Όπως εξήγησε, ο πληθωρισμός τροφίμων τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει Eurostat, όσο και στην Ελλάδα, σύμφωνα με ΕΛΣΤΑΤ και ΙΕΛΚΑ, κινείται πτωτικά από την αρχή του έτους.
Κατά τον ίδιο, πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκονται τρεις βασικοί παράγοντες.
Ο πρώτος σχετίζεται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την άνοδο της ενέργειας που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο. Παρά την επιβάρυνση του κόστους για βιομηχανία και λιανεμπόριο, μέχρι στιγμής δεν ακολούθησαν νέες αυξήσεις στα τρόφιμα.
Όπως ανέφερε: «Η βιομηχανία και το λιανεμπόριο δεν βιάζονται. Θέλουν να έχουν καθαρότερο ορίζοντα πριν κάνουν κάποια ανατίμηση. Θα την κάνουν μόνο όταν η προοπτική είναι αναμφισβήτητα αναγκαία. Η εφοδιαστική αλυσίδα γνωρίζει πολύ καλά ότι η ανατίμηση σημαίνει αυτομάτως πτώση της κατανάλωσης και αυτό δεν το θέλει κανείς. Δεν κερδίζει κάποιος από την ανατίμηση των προϊόντων. Μπορεί να πωλούνται μερικές ποσότητες σε μεγαλύτερη τιμή, αλλά αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας».
Ο δεύτερος παράγοντας αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων που είχαν πιέσει έντονα τις τιμές τα προηγούμενα δύο χρόνια.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται το μοσχαρίσιο κρέας, ο καφές και το κακάο. Παράλληλα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα είχαν επηρεάσει φρούτα και λαχανικά.
Η εικόνα πλέον εμφανίζεται διαφορετική σε ορισμένες κατηγορίες.
«Πλέον μειώσεις τιμών καταγράφονται σε φρούτα και λαχανικά λόγω των καλών καιρικών συνθηκών αλλά και στο νωπό κρέας λόγω της ομαλοποίηση των τιμών παραγωγών και εισαγωγών, με αποτέλεσμα οι κατηγορίες τροφίμων που ανέβασαν τον πληθωρισμό το προηγούμενο διάστημα, τώρα να τον κατεβάζουν σιγά σιγά» υποστήριξε ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ.
Σημαντικό ρόλο στην ελληνική αγορά, κυρίως μέσα στον Ιούλιο, έπαιξε και η συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας και εφοδιαστικής αλυσίδας.
Στα τέλη Ιουνίου υπήρξε συμφωνία να μην γίνουν ανατιμήσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά προϊόντα κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.
Ο κ. Πεταλάς σημείωσε: «Όπως δείχνουν τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, η συμφωνία τηρήθηκε. Υπήρξε συγκράτηση των βιομηχανιών τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων με αποτέλεσμα να γίνουν μειώσεις σε αρκετές κατηγορίες».
Ο φόβος για νέες ανατιμήσεις μετά τον Οκτώβριο
Η αποκλιμάκωση, πάντως, δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος νέων αυξήσεων έχει φύγει από το τραπέζι.
Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα και κυρίως το υψηλό ενεργειακό κόστος εξακολουθούν να πιέζουν τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, το λειτουργικό κόστος σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, και ιδιαίτερα στο λιανεμπόριο, έχει αυξηθεί σημαντικά.
«Τα κόστη των αλυσίδων αλλά και της βιομηχανίας, λόγω της ενέργειας, πιέζονται ενώ οι ανατιμήσεις στα υλικά συσκευασίας των προϊόντων που παράγονται από πρώτη ύλη πετρελαίου είναι μεγάλες. Εάν δεν εκτονωθούν αυτά τα φαινόμενα, εκτιμάται ότι μετά τον Οκτώβριο τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα θα δούμε νέες ανατιμήσεις στις τιμές των προϊόντων» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ αναφέρθηκε ακόμη στο πλαφόν περιθωρίου κέρδους, υποστηρίζοντας ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν βοήθησε τον ανταγωνισμό, τις επιχειρήσεις ή τις επενδύσεις και τελικά λειτούργησε εις βάρος του καταναλωτή.
Όπως είπε: «Έκανε την αγορά να μην λειτουργεί φυσιολογικά. Συγκεκριμένα, όποτε μπορούσε να μειώσει τις τιμές δεν τις μείωνε γιατί υπήρχε πάντα ο φόβος του ‘‘κλειδώματος'', λόγω του μεικτού περιθωρίου. Ο νόμος αυτός καταργήθηκε 30 Ιουνίου και υπήρχαν ‘‘σειρήνες'' που έλεγαν ότι τον Ιούλιο χωρίς την ισχύ του νόμου θα δούμε τον πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ να ανεβαίνει. Αλλά τελικά είναι για πρώτη φορά αρνητικός».
Και κατέληξε: «Η παρεμβατικότητα στην αγορά δεν είναι ο τρόπος και ο λόγος να επηρεάσεις τον πληθωρισμό τροφίμων. 'Άλλωστε, σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν συνέβαινε κάτι αντίστοιχο. Αυτό είναι ένα αποδεικτικό στοιχείο του ότι η αγορά δουλεύει υγιώς μόνο μέσω του ανταγωνισμού και βέβαια εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν γεωπολιτικά».
