Νέο πλαίσιο για φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και συλλογική αυτοκατανάλωση – Έρχονται και «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι» έως 800 Watt
Ευκολότερη γίνεται από σήμερα η παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μετά τη δημοσίευση της νέας υπουργικής απόφασης για την αυτοκατανάλωση.
Το νέο πλαίσιο για το net billing και τα υπόλοιπα σχήματα αυτοκατανάλωσης διευρύνει τις δυνατότητες των καταναλωτών να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια μέσω φωτοβολταϊκών, να την καταναλώνουν άμεσα, να αποθηκεύουν το πλεόνασμα σε μπαταρίες και, όπου προβλέπεται, να διοχετεύουν την περίσσεια ενέργειας στο δίκτυο έναντι αποζημίωσης.
Παράλληλα, εισάγονται για πρώτη φορά τα μικρά «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», μέγιστης ισχύος παραγωγής 800 Watt, ενώ δημιουργείται και η δυνατότητα εγκατάστασης αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης, ακόμη και χωρίς φωτοβολταϊκό.
Πώς λειτουργεί το net billing
Στο νέο μοντέλο ο καταναλωτής χρησιμοποιεί κατά προτεραιότητα την ηλεκτρική ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό του.
Όταν η παραγωγή ξεπερνά τη στιγμιαία κατανάλωση, η περίσσεια μπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο και να αποζημιώνεται με βάση τους κανόνες της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, όταν η παραγωγή του φωτοβολταϊκού δεν επαρκεί, η υπόλοιπη κατανάλωση καλύπτεται από το δίκτυο και χρεώνεται σύμφωνα με το τιμολόγιο του προμηθευτή.
Η βασική διαφορά σε σχέση με τον παραδοσιακό ενεργειακό συμψηφισμό είναι ότι στο net billing ο συμψηφισμός πραγματοποιείται οικονομικά και με βάση την αξία της παραγόμενης και καταναλισκόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Εάν υπάρχει μπαταρία, μέρος της ενέργειας που δεν καταναλώνεται άμεσα μπορεί να αποθηκεύεται και να αξιοποιείται αργότερα. Έτσι αυξάνεται το ποσοστό ιδιοκατανάλωσης και περιορίζεται η ανάγκη αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο.
Για παράδειγμα, μια επιχείρηση που καταναλώνει 100 kWh σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και παράγει 120 kWh μπορεί να καλύψει τις 100 kWh από το φωτοβολταϊκό της και να αποθηκεύσει ή να διοχετεύσει στο δίκτυο τις υπόλοιπες 20 kWh.
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι έως 800 Watt
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε κατοικίες, τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι».
Η μέγιστη ισχύς παραγωγής ορίζεται στα 800 Watt, ενώ η εγκατεστημένη ισχύς μπορεί να φτάνει έως τα 1.000 Watt. Τα συστήματα θα μπορούν να συνδυάζονται και με μπαταρία και προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη της κατανάλωσης της συγκεκριμένης παροχής.
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης του ΔΕΔΔΗΕ.
Για την εγκατάσταση θα απαιτούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας, οι οποίες θα καθοριστούν από τον ΔΕΔΔΗΕ σε συνεργασία με τον ΕΛΟΤ, καθώς και υπεύθυνη δήλωση μηχανικού ή εγκαταστάτη.
Παράλληλα θα είναι υποχρεωτική η εγκατάσταση έξυπνου μετρητή, ενώ η παροχή θα πρέπει να διαθέτει ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη.
Ο ΔΕΔΔΗΕ θα μπορεί επίσης να αποκλείει προσωρινά την εγκατάσταση νέων συστημάτων σε τμήματα του δικτύου όπου δεν υπάρχει επαρκής δυνατότητα απορρόφησης πρόσθετης παραγωγής.
Οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές αναμένεται να δημοσιευθούν έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, μετά την οποία θα μπορούν να πραγματοποιούνται οι πρώτες εγκαταστάσεις.
Μπαταρία ακόμη και χωρίς φωτοβολταϊκό
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει για πρώτη φορά και την εγκατάσταση μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης, χωρίς να είναι απαραίτητη η ύπαρξη φωτοβολταϊκού ή άλλου σταθμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Έτσι, ένας καταναλωτής θα μπορεί να φορτίζει την μπαταρία του από το δίκτυο, για παράδειγμα σε ώρες χαμηλής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, και να χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη ενέργεια όταν οι τιμές είναι υψηλότερες.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ρεύματος, καθώς επιτρέπει στον καταναλωτή να μεταφέρει μέρος της κατανάλωσής του από τις ακριβές στις φθηνότερες ώρες.
Για τους καταναλωτές χαμηλής τάσης προβλέπεται απλοποιημένη διαδικασία και εξαίρεση από την υποχρέωση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής.
Πολυκατοικίες, επιχειρήσεις και ΟΤΑ
Οι νέες ρυθμίσεις διευκολύνουν και τη συλλογική αυτοκατανάλωση, επιτρέποντας την ανάπτυξη κοινών συστημάτων σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών.
Παράλληλα, καταναλωτές που συμμετέχουν στο ίδιο σχήμα αυτοκατανάλωσης θα μπορούν να εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μία παροχή θα μπορεί να συμμετέχει σε περισσότερους από έναν σταθμούς.
Ειδικό καθεστώς προβλέπεται για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα και τα κοινωφελή ιδρύματα.
Μέσω net billing και virtual net billing θα μπορούν να καλύπτονται ενεργειακές ανάγκες σχολείων, νοσοκομείων, αθλητικών εγκαταστάσεων, δημοτικού φωτισμού, εγκαταστάσεων ύδρευσης και αποχέτευσης.
Το οικονομικό όφελος θα πιστώνεται απευθείας στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των φορέων.
Έξυπνοι μετρητές και ηλεκτρονικό μητρώο
Κεντρική θέση στο νέο σύστημα αποκτούν οι έξυπνοι μετρητές, καθώς η αυτοκατανάλωση απαιτεί ακριβή καταγραφή τόσο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται όσο και εκείνης που διοχετεύεται στο δίκτυο.
Παράλληλα δημιουργείται Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκαταναλωτών Ενέργειας, στο οποίο θα καταγράφονται οι παροχές, οι σταθμοί παραγωγής και τα σχετικά στοιχεία κάθε αυτοκαταναλωτή.
Στόχος είναι να μειωθεί η γραφειοκρατία, να επιταχυνθούν οι διαδικασίες σύνδεσης και να αυτοματοποιηθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ΔΕΔΔΗΕ, προμηθευτών και καταναλωτών.
Πάνω από 38.000 συστήματα από το 2020
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, από το 2020 μέχρι σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης, συνολικής ισχύος 1.128 MW.
Την περίοδο 2015-2019 είχαν εγκατασταθεί μόλις 1.772 συστήματα, συνολικής ισχύος 36 MW.
Το ΥΠΕΝ σχεδιάζει παράλληλα τη διάθεση επιπλέον 476 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων, ενώ έχουν ήδη διατεθεί περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι» και «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις».
Με τη νέα υπουργική απόφαση το πλαίσιο αυτοκατανάλωσης τίθεται άμεσα σε εφαρμογή για νοικοκυριά, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, αγρότες, ενεργειακές κοινότητες και δημόσιους φορείς. Εξαίρεση αποτελούν τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, για τα οποία θα πρέπει πρώτα να δημοσιευθούν οι τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας του ΔΕΔΔΗΕ.
