Νέα δεδομένα για την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού και τις μπαταρίες αποθήκευσης δημιουργεί η Υπουργική Απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το νέο πλαίσιο απλοποιεί τις διαδικασίες εγκατάστασης μικρών σταθμών παραγωγής, με ή χωρίς αποθήκευση, προσφέροντας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να μειώσουν σε μόνιμη βάση τους λογαριασμούς ρεύματος.
Οι εν λόγω αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, νοικοκυριά, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, αγρότες, Οργανισμούς Τοπικής Αυδιοίκησης, ενεργειακές κοινότητες και φορείς του Δημοσίου. Κεντρικός άξονας αποτελεί η δυνατότητα παραγωγής και κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τον ίδιο τον καταναλωτή, αλλά και η αξιοποίηση της περίσσειας που διοχετεύεται στο δίκτυο.
Παράλληλα, για πρώτη φορά θεσπίζεται η εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών έως 800 Watt, τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», καθώς και αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης. Κατά συνέπεια οι καταναλωτές θα μπορούν να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες και να τη χρησιμοποιούν τις ώρες που το κόστος αυξάνεται.
Η νέα αγορά για τα φωτοβολταϊκά
Η αγορά των μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων αποκτά πλέον νέο πεδίο ανάπτυξης. Ο δε εξοπλισμός θα μπορεί να τοποθετείται σε στέγες, ταράτσες ή μπαλκόνια, με απλοποιημένη ηλεκτρονική διαδικασία ενημέρωσης του Διαχειριστή.
Για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού προβλέπεται μέγιστη ισχύς παραγωγής 800 Watt και εγκατεστημένη ισχύς έως 1.000 Watt. Θα μπορούν επίσης να συνδυάζονται με μπαταρία, αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών της συγκεκριμένης παροχής.
Η εφαρμογή, ωστόσο, προϋποθέτει ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας από τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΕΛΟΤ, ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη και τοποθέτηση έξυπνου μετρητή. Οι τεχνικές προδιαγραφές αναμένεται να δημοσιευθούν από τον ΔΕΔΔΗΕ έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, ενώ η ειδική ψηφιακή πύλη προγραμματίζεται να λειτουργήσει έως το τέλος του έτους. Ο Διαχειριστής θα μπορεί ακόμη να περιορίζει νέες συνδέσεις σε τμήματα του δικτύου που δεν έχουν επαρκή δυνατότητα απορρόφησης πρόσθετης παραγωγής.
Αξίζει να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη αγορά ανοίγει σε μια περίοδο κατά την οποία τα φωτοβολταϊκά καταρρίπτουν διαδοχικά ρεκόρ στην Ελλάδα και την Ευρώπη, περιορίζοντας την εξάρτηση από το φυσικό αέριο και συγκρατώντας το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του οίκου Ember, τον Ιούνιο του 2026 η ηλιακή ενέργεια κάλυψε για πρώτη φορά το ένα τέταρτο της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παραγωγή από φωτοβολταϊκά ανήλθε στις 52 TWh και αντιπροσώπευσε το 25% του συνόλου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 23% που είχε καταγραφεί τον Μάιο.
Τον ίδιο μήνα, η ηλιακή ενέργεια βρέθηκε πάνω από την πυρηνική παραγωγή, η οποία κάλυψε το 21%, το φυσικό αέριο με 15%, τα αιολικά με 14% και τα υδροηλεκτρικά με 12%. Η συμμετοχή του άνθρακα περιορίστηκε στο 8%.
Στην Ελλάδα, βάσει των στοιχείων του Green Tank, τα φωτοβολταϊκά παρήγαγαν τον Ιούνιο 1.456,5 γιγαβατώρες, σε σύνολο 4.608,6 γιγαβατωρών. Το μερίδιό τους έφθασε έτσι στο 31,6% της συνολικής παραγωγής, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του έτους διαμορφώθηκε στο 21%.
Αν προστεθούν και τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, η συμμετοχή των φωτοβολταϊκών πλησίασε το 34% τον Ιούνιο και το 25,1% στο εξάμηνο.
Ο επικεφαλής αναλυτής Πολιτικής του Green Tank, Νίκος Μάντζαρης, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Μετά από χρόνια καθυστερήσεων που είχαν "παγώσει" την αγορά, η πολυαναμενόμενη απόφαση για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, με σαφή βελτίωση σε σχέση με το σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Πέρα από την τήρηση όλων των προθεσμιών που προβλέπει η Απόφαση, ζητούμενο είναι η Πολιτεία να προχωρήσει σε δράσεις ενημέρωσης των πολιτών για τις δυνατότητες που πλέον έχουν στη διάθεσή τους, ώστε να μειώσουν σημαντικά και με βιώσιμο τρόπο τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας».
Την ικανοποίησή του για τη νέα Υπουργική Απόφαση εξέφρασε και ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, επισημαίνοντας ότι, παρά τη μεγάλη καθυστέρηση, υιοθετήθηκαν οι περισσότερες προτάσεις της αγοράς, μαζί με ρυθμίσεις που απορρέουν από τις ευρωπαϊκές οδηγίες.
Τα 15 σημεία του νέου πλαισίου για την αυτοκατανάλωση
1. Ανταλλαγή δεδομένων και οικονομικές συναλλαγές
Καθορίζονται οι διαδικασίες ανταλλαγής δεδομένων και πραγματοποίησης των οικονομικών συναλλαγών μεταξύ αυτοκαταναλωτή, Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης και προμηθευτή. Αντίστοιχη διαδικασία προβλέπεται όταν τον σταθμό εκπροσωπεί ο ΔΑΠΕΕΠ ή ο ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
2. Δύο διμερείς συμβάσεις αντί μίας τριμερούς
Στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό καταργείται η τριμερής σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή, προμηθευτή και ΦοΣΕ. Στη θέση της προβλέπονται δύο χωριστές διμερείς συμβάσεις: μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΦοΣΕ.
Στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά θα υπογράφονται επίσης δύο συμβάσεις, μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
3. Απλούστευση για οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW
Για το πρόγραμμα «Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW» καταργείται η τριμερής σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή, προμηθευτή και ΔΑΠΕΕΠ. Θα απαιτείται πλέον μόνο μία διμερής σύμβαση ανάμεσα στον αυτοκαταναλωτή και τον προμηθευτή.
4. Ποιοι εντάσσονται στο οικιακό πρόγραμμα
Διευκρινίζεται ότι στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι καταναλωτές με παροχή οικιακής χρήσης, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
5. Πίστωση της πλεονάζουσας ενέργειας στους ΟΤΑ
Για τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ Βαθμού, τα νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα και τα κοινωφελή ιδρύματα, η αξία της πλεονάζουσας ηλεκτρικής ενέργειας θα πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης.
Το όφελος θα εμφανίζεται ως άμεση έκπτωση, όπως συμβαίνει και με τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές. Η ρύθμιση μπορεί να περιορίσει το ενεργειακό κόστος σε σχολεία, νοσοκομεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, δίκτυα οδοφωτισμού και υποδομές ύδρευσης.
6. Πώς αποζημιώνεται η περίσσεια ενέργειας
Η αποζημίωση του αυτοκαταναλωτή για την πλεονάζουσα ενέργεια θα υπολογίζεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή την Ειδική Τιμή Αγοράς τεχνολογιών ΑΠΕ, όπως αυτή δημοσιεύεται από τον ΔΑΠΕΕΠ. Έως τώρα προβλεπόταν η λειτουργική ενίσχυση. Αντίστοιχη πρόβλεψη για την ΕΤΑ εισάγεται και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
7. Συλλογική αυτοκατανάλωση σε συγκροτήματα κατοικιών
Η συλλογική αυτοκατανάλωση επεκτείνεται πέρα από τους καταναλωτές του ίδιου κτιρίου και σε όσους βρίσκονται μέσα σε συγκρότημα κατοικιών.
Τα έσοδα από την περίσσεια ενέργειας θα καταβάλλονται απευθείας στους λογαριασμούς των αυτοκαταναλωτών και όχι στον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό τους. Για φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW που καλύπτουν αποκλειστικά οικιακές παροχές και κοινόχρηστους χώρους, η εκπροσώπηση θα μπορεί να γίνεται από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ αντί από ΦοΣΕ.
8. Τι ισχύει όταν δεν ζητείται αποζημίωση
Οι σταθμοί που διοχετεύουν ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο, αλλά οι ιδιοκτήτες τους δεν επιθυμούν αποζημίωση, θα εκπροσωπούνται από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
Τα πιθανά έσοδα θα πιστώνονται στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ. Δεν θα απαιτείται σύμβαση ταυτοχρονισμένου ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, αλλά μόνο εγγραφή στο αντίστοιχο μητρώο.
9. Φωτοβολταϊκά με σύστημα αποθήκευσης
Στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα, η μπαταρία φορτίζεται από το φωτοβολταϊκό. Αν το σύστημα λειτουργεί με μηδενική έγχυση, δηλαδή ως zero feed-in, θα μπορεί να απορροφά ηλεκτρική ενέργεια και από το δίκτυο.
Στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, το σύστημα αποθήκευσης δεν θα ανταλλάσσει ενέργεια με το δίκτυο, επομένως δεν θα επιτρέπεται ούτε η απορρόφηση ούτε η έγχυση.
10. Αυτόνομες μπαταρίες χωρίς έγχυση
Επιτρέπεται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα η εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης, ακόμη και χωρίς φωτοβολταϊκό σταθμό. Η ισχύς της μπαταρίας δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100% της συμφωνημένης ισχύος της παροχής.
Όπου απαιτείται, θα πραγματοποιείται επαύξηση της παροχής, ενώ προβλέπονται αισθητήρας κατεύθυνσης και σύστημα τηλεμέτρησης. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η ίδια παροχή θα μπορεί να συμμετέχει και σε άλλα συστήματα αυτοκατανάλωσης.
Σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ρεύματος, ο καταναλωτής θα μπορεί να φορτίζει την μπαταρία σε ώρες χαμηλών τιμών και να χρησιμοποιεί την ενέργεια όταν το κόστος είναι υψηλότερο.
11. Ηλεκτρονική δήλωση για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Καθιερώνεται διαδικασία ηλεκτρονικής ενημέρωσης του Διαχειριστή για την εγκατάσταση μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη, ισχύος έγχυσης έως 800 Watt και εγκατεστημένης ισχύος έως 1.000 Watt.
Με τη ρύθμιση απλοποιείται η διαδικασία για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, χωρίς όμως να καταργούνται οι τεχνικές προδιαγραφές και οι όροι ασφαλείας.
12. Αυτοκατανάλωση μέσω τρίτου προσώπου
Σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου, το τρίτο πρόσωπο μπορεί να είναι ο κάτοχος του σταθμού και να διαθέτει τις απαιτούμενες άδειες στο όνομά του. Δεν μπορεί, όμως, να υπογράφει τη σύμβαση ταυτοχρονισμένου ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.
Η σύμβαση υπογράφεται υποχρεωτικά από τον αυτοκαταναλωτή, ο οποίος λαμβάνει και το οικονομικό όφελος. Για τον σταθμό τοποθετείται χωριστός μετρητής και εφαρμόζεται εικονικός ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός.
13. Μεγαλύτερο διάστημα για τις εκκαθαρίσεις
Οι προμηθευτές θα μπορούν, ύστερα από συμφωνία με τον αυτοκαταναλωτή, να επεκτείνουν το χρονικό διάστημα διενέργειας των εκκαθαρίσεων για τον ενεργειακό και εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό.
14. Τι συμβαίνει σε αλλαγή προμηθευτή
Σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας ή ΦοΣΕ, η υφιστάμενη σύμβαση συμψηφισμού λύεται. Στη συνέχεια υπογράφεται νέα σύμβαση, η οποία καλύπτει το χρονικό διάστημα που απομένει μέχρι να συμπληρωθεί η αρχική 20ετία.
15. Νέα υποδείγματα συμβάσεων
Αντικαθίστανται και επικαιροποιούνται όλα τα υποδείγματα των συμβάσεων που απαιτούνται για την εφαρμογή των διαφορετικών σχημάτων ενεργειακού συμψηφισμού και αυτοκατανάλωσης.
