Η ψηφιοποίηση 1,2 δισεκατομμυρίων σελίδων αρχείων του Ελληνικού Δημοσίου δημιουργεί ετήσιο οικονομικό όφελος που προσεγγίζει τα 180 εκατ. ευρώ.
Αυτό προκύπτει από αποτίμηση του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), φορέα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η μελέτη εξετάζει τα έργα που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Δράσης 16778 του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. Η χρηματοδότηση προήλθε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η συνολική επένδυση ανήλθε σε 590 εκατ. ευρώ και αφορούσε την ψηφιοποίηση αρχείων σε εννέα νευραλγικούς τομείς της Δημόσιας Διοίκησης. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Δικαιοσύνη, η Υγεία, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, η Μετανάστευση και το Άσυλο, το Εθνικό Κτηματολόγιο, ο Ψηφιακός Χάρτης Απαλλοτριώσεων, ο Πολεοδομικός Σχεδιασμός και το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Τα συγκεκριμένα έργα ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο του 2026.
Εξοικονόμηση 180 εκατ. ευρώ και λιγότερο χαρτί
Τα στοιχεία της αποτίμησης δείχνουν ότι το αποτέλεσμα δεν περιορίζεται στην οικονομική εξοικονόμηση. Η μετάβαση από τα φυσικά αρχεία στις ψηφιακές βάσεις έχει και μετρήσιμο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο εξοικονομούνται περίπου 130 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού. Την ίδια ώρα, η διεύρυνση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών περιορίζει τις μετακινήσεις προς τις δημόσιες υπηρεσίες.
Η μικρότερη ανάγκη φυσικής παρουσίας πολιτών και επαγγελματιών εκτιμάται ότι μειώνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 2.100 τόνους ετησίως.
Για την αξιολόγηση των έργων, το ΕΚΤ χρησιμοποίησε μεθοδολογία που συνδυάζει ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα. Η προσέγγιση στηρίζεται στο διεθνώς αναγνωρισμένο «Τυποποιημένο Μοντέλο Κόστους».
Με αυτόν τον τρόπο εξετάζεται ένα ευρύτερο σύνολο επιπτώσεων. Δεν υπολογίζεται μόνο η οικονομική διάσταση, αλλά και η κοινωνική και τεχνολογική αξία των παρεμβάσεων. Στην αξιολόγηση συνυπολογίζεται επίσης το διοικητικό βάρος που αντιμετωπίζουν δημόσιοι λειτουργοί, πολίτες και επιχειρήσεις στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο.
Κυριάκος Τολιάς: «Βασικός μοχλός εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης»
Ο διευθυντής του ΕΚΤ, Δρ Κυριάκος Τολιάς, επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα της Δράσης 16778 αποτυπώνουν με συγκεκριμένα μεγέθη την επίδραση που μπορεί να έχει η ψηφιοποίηση στη λειτουργία του κράτους.
«Η αποτίμηση της Δράσης 16778 τεκμηριώνει ότι η ψηφιοποίηση των αρχείων του Δημοσίου αποτελεί βασικό μοχλό εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης, με ουσιαστικά οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία. Παράλληλα, τα περιβαλλοντικά οφέλη της ψηφιοποίησης ευθυγραμμίζονται με τους στόχους για την κλιματική ουδετερότητα, αναδεικνύοντας τη σύνδεση ψηφιακού μετασχηματισμού και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Για πρώτη φορά, αποτυπώνεται με μετρήσιμο τρόπο ο αντίκτυπος ενός τόσο μεγάλου έργου, ενισχύοντας τον τεκμηριωμένο σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ταχύτερη εξυπηρέτηση και λιγότερες καθυστερήσεις
Η μελέτη καταγράφει αλλαγές και στην καθημερινή λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών. Η δυνατότητα άμεσης αναζήτησης και ανάκτησης πληροφοριών μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για τη διεκπεραίωση υποθέσεων.
Παράλληλα, η ευκολότερη διαχείριση των δεδομένων μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα των υπηρεσιών. Δημιουργεί επίσης καλύτερες συνθήκες για την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων και την ταχύτερη προώθηση επενδυτικών διαδικασιών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας ενός εγγράφου ή μιας υπόθεσης σε κάθε στάδιο. Σε συνδυασμό με την ασφαλή πρόσβαση σε αξιόπιστα και ενημερωμένα δεδομένα, το νέο ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια και τον έλεγχο των διαδικασιών.
Απομακρυσμένη πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες
Η ανάπτυξη περισσότερων ψηφιακών υπηρεσιών δίνει σε πολίτες και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν διαδικασίες χωρίς να μεταβαίνουν αυτοπροσώπως σε μια δημόσια υπηρεσία.
Η αλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους κατοικούν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα. Η πρόσβαση από απόσταση μπορεί να περιορίσει τις γεωγραφικές ανισότητες και να προσφέρει ίσες δυνατότητες εξυπηρέτησης ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας.
Ο δρόμος για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης
Σύμφωνα με το ΕΚΤ, η δημιουργία οργανωμένων και αξιόπιστων ψηφιακών βάσεων δεδομένων ανοίγει τον δρόμο και για την αξιοποίηση πιο προηγμένων τεχνολογικών εφαρμογών.
Σε αυτές περιλαμβάνονται συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αυτοματοποίηση διοικητικών διαδικασιών. Η αξιοποίησή τους μπορεί ακόμη να συμβάλει στη μείωση των χρόνων εξυπηρέτησης και να προσφέρει νέα εργαλεία για τη λήψη αποφάσεων στον δημόσιο τομέα.
Η αποτίμηση έγινε στο πλαίσιο του έργου για την ανάπτυξη υποδομών διακυβέρνησης και επανάχρησης δεδομένων του Δημοσίου. Το έργο αποτελεί μέρος του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του προγράμματος NextGenerationEU.