Έξι χώρες πιέζουν για μικρότερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ενώ οι «Φίλοι της Συνοχής» επιδιώκουν να προστατεύσουν γεωργία και περιφερειακά κονδύλια.
Σε δύο στρατόπεδα χωρίζονται τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, με τη Γερμανία και ακόμη πέντε χώρες να ζητούν σημαντικές περικοπές στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για σχεδόν 2 τρισ. ευρώ.
Η Γερμανία, η Αυστρία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Σουηδία, οι λεγόμενοι «φειδωλοί», συμφωνούν ότι το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού πρέπει να περιοριστεί, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν καταλήξει στο ακριβές μέγεθος της περικοπής.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υποδέχθηκε την Πέμπτη στο Βερολίνο τους ηγέτες της Φινλανδίας, της Αυστρίας και της Δανίας, ενώ οι πρωθυπουργοί της Ολλανδίας και της Σουηδίας συμμετείχαν μέσω τηλεδιάσκεψης.
Στόχος ήταν η διαμόρφωση κοινής γραμμής απέναντι στην πρόταση της Επιτροπής, με τις έξι χώρες να ζητούν παράλληλα μεγαλύτερη έμφαση στην ανταγωνιστικότητα και την άμυνα.
«Θα συνεχίσουμε να χειριζόμαστε το θέμα με τον ίδιο τρόπο ως ομάδα. Συμφωνήσαμε σήμερα σε αυτό, επειδή έχουμε κοινό συμφέρον να υπερασπιζόμαστε τον ρεαλισμό και τις μεταρρυθμίσεις σε αυτές τις διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Μερτς.
Όπως επισήμανε, οι συγκεκριμένες χώρες χρηματοδοτούν περίπου το 40% του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, γεγονός που τους προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στις διαπραγματεύσεις.
Το Βερολίνο θέλει προϋπολογισμό 1,6 τρισ. ευρώ
Η γερμανική κυβέρνηση εμφανίζεται να υποστηρίζει μία από τις μεγαλύτερες περικοπές. Ο εκπρόσωπός της, Στέφαν Κορνέλιους, ανέφερε ότι το Βερολίνο επιδιώκει τη μείωση του συνολικού προϋπολογισμού στα 1,6 τρισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 400 δισ. ευρώ χαμηλότερα από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οι υπόλοιπες χώρες της ομάδας ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Ολλανδία επικεντρώνεται στο ύψος της εθνικής της συνεισφοράς, επιδιώκοντας από το 2028 η αύξησή της να είναι κατά 1,6 δισ. ευρώ μικρότερη από εκείνη που προβλέπεται σήμερα.
Η Σουηδία ζητά να τεθεί ανώτατο όριο στις εθνικές εισφορές στο 1% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος, έναντι 1,26% που περιλαμβάνει η πρόταση της Επιτροπής.
Στην κοινή ανακοίνωσή τους οι έξι χώρες περιορίζονται να ζητήσουν μείωση του προτεινόμενου προϋπολογισμού «κατά αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ», χωρίς να προσδιορίζουν κοινό στόχο.
Οι «Φίλοι της Συνοχής» απέναντι στους «φειδωλούς»
Απέναντι στην ομάδα των έξι βρίσκεται το στρατόπεδο των «Φίλων της Συνοχής», το οποίο επιδιώκει να διατηρηθούν ισχυρές οι χρηματοδοτήσεις για τη γεωργία, την αλιεία και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Στην ομάδα συμμετέχουν 17 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Πορτογαλία.
Η αντιπαράθεση αφορά τόσο το συνολικό ύψος του νέου προϋπολογισμού όσο και την κατανομή των διαθέσιμων πόρων. Οι «φειδωλοί» θεωρούν ότι μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών δαπανών πρέπει να κατευθυνθεί στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης, κυρίως στην άμυνα, την ασφάλεια και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
«Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια. Χρειαζόμαστε επίσης να χτίσουμε μια ισχυρότερη οικονομία», ανέφερε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν.
Οι έξι χώρες υποστηρίζουν παράλληλα ότι η πρόταση της Επιτροπής συνεπάγεται μεγάλη αύξηση των ευρωπαϊκών δαπανών σε μια περίοδο κατά την οποία οι εθνικοί προϋπολογισμοί βρίσκονται ήδη υπό πίεση λόγω των αυξημένων αμυντικών δαπανών και της συνεχιζόμενης υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Νέα συμβιβαστική πρόταση πριν από τη Σύνοδο Κορυφής
Η Ιρλανδία, η οποία προεδρεύει πλέον των διαπραγματεύσεων, καλείται να παρουσιάσει νέα συμβιβαστική πρόταση πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στα μέσα Οκτωβρίου.
Η προηγούμενη κυπριακή πρόταση, η οποία προέβλεπε περικοπές 32,8 δισ. ευρώ, κρίθηκε ανεπαρκής από τις χώρες που ζητούν δραστικότερο περιορισμό των δαπανών.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα πραγματοποιεί επαφές στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς στόχος παραμένει η επίτευξη συνολικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026.
Η χρονική πίεση αυξάνεται καθώς το 2027 περιλαμβάνει σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις σε σειρά κρατών-μελών, γεγονός που μπορεί να καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την επίτευξη συμβιβασμού εφόσον οι διαπραγματεύσεις παραταθούν.
Ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας Πέτερι Όρπο επανέλαβε ότι επιθυμεί συμφωνία έως το τέλος της χρονιάς, ξεκαθαρίζοντας ότι αυτή δεν μπορεί να επιτευχθεί «με κάθε κόστος».
Από την πλευρά του, ο Μερτς υποστήριξε ότι η επιδίωξη περικοπών συνδέεται με την ανάγκη προσαρμογής των ευρωπαϊκών δαπανών στις νέες συνθήκες.
«Δεν είμαστε τσιγκούνηδες, αλλά κατανομές όπως αυτές που προτείνει η Επιτροπή είναι απλώς εκτός πνεύματος της εποχής. Θέλουμε έναν ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ανάλογο με τις φιλοδοξίες μας για μια κυρίαρχη και ισχυρή Ευρώπη», ανέφερε.
