Προς τα 110 δολάρια το Brent, καθώς η διακοπή στον αγωγό East-West και οι ακυρώσεις φορτίων εντείνουν την πίεση στην παγκόσμια προσφορά
Ισχυρή άνοδο κατέγραψαν την Τρίτη οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, καθώς η αναστολή των φορτώσεων αργού από το σαουδαραβικό Γιανμπού και οι ακυρώσεις παραδόσεων προς την Ευρώπη ενίσχυσαν τις ανησυχίες για παρατεταμένες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά.
Το Brent ενισχύθηκε κατά 3,07 δολάρια ή 2,9%, κλείνοντας στα 108,75 δολάρια το βαρέλι, ενώ μεγαλύτερη ήταν η άνοδος του αμερικανικού WTI, το οποίο κέρδισε 4,44 δολάρια ή 4,38% και διαμορφώθηκε στα 105,83 δολάρια. Και τα δύο συμβόλαια έκλεισαν στα υψηλότερα επίπεδα από τις 19 Μαΐου.
Η μεγαλύτερη άνοδος του WTI συνδέεται με τις προσδοκίες ότι τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια θα αναζητήσουν περισσότερες προμήθειες από τις ΗΠΑ, εφόσον οι περιορισμοί στις σαουδαραβικές εξαγωγές συνεχιστούν.
Κρίσιμος ο αγωγός East-West
Το Γιανμπού, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, έχει αποκτήσει κομβικό ρόλο στην ενεργειακή τροφοδοσία μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εξαιτίας του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν. Από τα Στενά διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και LNG.
Η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να ανακατευθύνει μεγάλο μέρος των εξαγωγών της προς τα δυτικά μέσω του αγωγού East-West, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, ο οποίος συνδέει τις πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές στα ανατολικά της χώρας με το Γιανμπού.
Οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης στον αγωγό την Παρασκευή οδήγησαν, ωστόσο, στη διακοπή της λειτουργίας αυτής της κρίσιμης εναλλακτικής διαδρομής. Νέες επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας τη Δευτέρα επιβάρυναν περαιτέρω το κλίμα, ενώ τα κράτη του Κόλπου ανέβαλαν προγραμματισμένες συνομιλίες με το Ιράν.
Πηγές της ναυτιλιακής αγοράς ανέφεραν στο Reuters ότι οι φορτώσεις πετρελαίου από τον τερματικό σταθμό του Γιανμπού έχουν ανασταλεί. Παράλληλα, το Ριάντ ενημέρωσε Ευρωπαίους πελάτες ότι ορισμένα φορτία αργού που επρόκειτο να παραδοθούν στα τέλη Σεπτεμβρίου θα ακυρωθούν.
Γιατί ανεβαίνει περισσότερο το WTI
Οι εξελίξεις στρέφουν μέρος της ευρωπαϊκής ζήτησης προς το αμερικανικό πετρέλαιο. Ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates, εκτίμησε ότι οι ακυρώσεις σαουδαραβικών φορτίων θα ωθήσουν ευρωπαϊκά διυλιστήρια στην αναζήτηση περισσότερων προμηθειών από τις ΗΠΑ.
Οι traders ενισχύουν παράλληλα τις θέσεις τους στο WTI, εκτιμώντας ότι η διαταραχή των σαουδαραβικών εξαγωγών μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Η δυνατότητα των αμερικανικών διυλιστηρίων να επεξεργάζονται διαφορετικούς τύπους αργού αυξάνει τη ζήτηση για ελαφρύ γλυκό πετρέλαιο, προσφέροντας πρόσθετη στήριξη στις τιμές.
Η κατάσταση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς, σύμφωνα με αγοραστές και traders, η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να εξαντλήσει μέσα σε λίγες ημέρες τα διαθέσιμα προς εξαγωγή αποθέματα εάν ο East-West δεν επανέλθει σε λειτουργία. Η διακοπή του αγωγού εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει ποσότητες που αντιστοιχούν έως και στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οι εκτιμήσεις για τον χρόνο αποκατάστασης παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες. Η Goldman Sachs ανέφερε ότι τα σενάρια κυμαίνονται από επαναλειτουργία πολύ σύντομα έως επισκευές διάρκειας οκτώ εβδομάδων. Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ εμφανίστηκε περισσότερο αισιόδοξος, δηλώνοντας στο CNBC ότι αναμένει την επανέναρξη της ροής μέσα στις επόμενες ημέρες.
Πρόσθετη πίεση από Λιβύη και Ρωσία
Την εικόνα επιβαρύνουν νέες διαταραχές και σε άλλες πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές. Στη Λιβύη, η κρατική National Oil Corporation ανακοίνωσε την αναστολή εργασιών σε τρία κοιτάσματα, μετά το κλείσιμο βαλβίδας στον αγωγό Hamada-Zawiya από μέλη της Petroleum Facilities Guard.
Η NOC προειδοποίησε ότι μπορεί να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας εάν η διακοπή συνεχιστεί ή οδηγήσει σε αναστολή της λειτουργίας επιπλέον κοιτασμάτων.
Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο μέτωπο Ρωσίας και Ουκρανίας διατηρούν την πίεση στις αγορές καυσίμων. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, οι μισές από τις έξι μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής ντίζελ της Ρωσίας αναγκάστηκαν μέσα στον Σεπτέμβριο είτε να περιορίσουν σημαντικά την παραγωγή τους είτε να σταματήσουν τη λειτουργία τους λόγω ζημιών από επιθέσεις drones.
Οι εξελίξεις έχουν οδηγήσει τα συμβόλαια ντίζελ στις ΗΠΑ και τα περιθώρια διύλισης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, προσθέτοντας ακόμη μία πηγή πίεσης στην ήδη επιβαρυμένη ενεργειακή αγορά.
Σενάρια ακόμη και για Brent πάνω από τα 120 δολάρια
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι η κλιμάκωση των επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές αυξάνει την πιθανότητα το Brent να ξεπεράσει τα 120 δολάρια το βαρέλι, εφόσον οι διαταραχές παραταθούν. Το σχετικό σενάριο βασίζεται στην υπόθεση ότι η μέση παραγωγή πετρελαίου στον Κόλπο το 2027 θα παραμείνει κατά περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα.
Την ίδια στιγμή, η κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Προκαταρκτικά στοιχεία της Kpler έδειξαν ότι μόλις τέσσερα πλοία διέσχισαν τα Στενά τη Δευτέρα, έναντι δέκα την προηγούμενη ημέρα.
Η αγορά βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ταυτόχρονες εστίες διαταραχής στη Μέση Ανατολή, στη Βόρεια Αφρική και στη Ρωσία. Με το Brent να πλησιάζει εκ νέου τα 110 δολάρια, το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στον χρόνο που θα απαιτηθεί για την αποκατάσταση του East-West, καθώς μια παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα σημαντική άνοδο των διεθνών τιμών.
