Σε ηλικία 79 ετών πέθανε ο Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου, ένας από τους ανθρώπους που άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στον χώρο της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα.
Ο διακεκριμένος ψυχίατρος, που ταύτισε το όνομά του με την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση, αφιέρωσε τη ζωή του στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων και στη δημιουργία ενός διαφορετικού μοντέλου φροντίδας.
Γεννημένος στην Αθήνα το 1947, σπούδασε Ιατρική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 γνώρισε το κίνημα της εναλλακτικής ψυχιατρικής που ανέπτυξε στην Ιταλία ο Φράνκο Μπαζάλια, μια φιλοσοφία που επηρέασε καθοριστικά τη μετέπειτα πορεία του. https://www.youtube.com/watch?v=_xsCaYzK9-w
Ο Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου υπηρέτησε διαδοχικά στο Δρομοκαΐτειο (1986-1990), στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου (1990-1999) και στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής (1999-2014).
Σε κάθε σταθμό της επαγγελματικής του διαδρομής εργάστηκε για την εφαρμογή πρακτικών που στόχευαν στην αποϊδρυματοποίηση και στην αντικατάσταση του ασυλικού μοντέλου από ένα σύγχρονο δίκτυο κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Παράλληλα, ανέπτυξε έντονη δράση για τη δημιουργία ενός εναλλακτικού κινήματος στον χώρο της ψυχικής υγείας, συνεργαζόμενος με ανθρώπους που είχαν βιώσει ψυχικές διαταραχές, τις οικογένειές τους, επαγγελματίες του κλάδου και κοινωνικές συλλογικότητες.
Η συγκινητική ανακοίνωση των νοσοκομειακών ψυχολόγων
Με ανακοίνωσή του, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων αποχαιρέτησε τον Θεόδωρο Μεγαλοοικονόμου, υπογραμμίζοντας τη διαχρονική προσφορά του.
Στην ανακοίνωση για τον θάνατό του αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Ο Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου διένυσε την επαγγελματική του πορεία στα τρία μεγάλα ψυχιατρεία της χώρας – το Δρομοκαΐτειο, το Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής – όχι ως διαχειριστής των αδιεξόδων, αλλά ως πρωτεργάτης της υπέρβασής τους, γκρεμίζοντας, όπως ο ίδιος έγραψε, "τον έναν τοίχο μετά τον άλλο".»
Κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη δράση του στη Λέρο και στο Δαφνί, οι συνάδελφοί του σημειώνουν: «Στη Λέρο πρωτοστάτησε στον μετασχηματισμό ενός τόπου που είχε γίνει διεθνώς συνώνυμο της ιδρυματικής εγκατάλειψης. Στο Δαφνί παρέλαβε ένα κλειστό, ασυλοποιημένο τμήμα και το μετέτρεψε σε ζωντανό παράδειγμα του τι σημαίνει αποϊδρυματοποίηση και μετάβαση στο κοινοτικό μοντέλο φροντίδας.»
Η ανακοίνωση επισημαίνει ακόμη ότι πίστευε βαθιά πως η ψυχική υγεία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και την προσωπικότητα κάθε ασθενούς, ενώ αντιτάχθηκε σταθερά στις κατασταλτικές πρακτικές και στη λογική του εγκλεισμού.
Ακόμη και μετά τη συνταξιοδότησή του συνέχισε να προσφέρει εθελοντικά στα Κοινωνικά Ιατρεία Αλληλεγγύης, παραμένοντας ενεργός μέχρι το τέλος της ζωής του.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση: «Ανακούφισε, απελευθέρωσε και επανασυνέδεσε με τη ζωή ανθρώπους που το σύστημα είχε εγκαταλείψει στον εγκλεισμό.»
Οι συνάδελφοί του τονίζουν ακόμη ότι ο Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου άφησε πίσω του όχι μόνο τα βιβλία και τα επιστημονικά του κείμενα, αλλά κυρίως μια νέα γενιά επαγγελματιών ψυχικής υγείας, την οποία εκπαίδευσε και ενέπνευσε.
Η ανακοίνωση καταλήγει με τη φράση: «Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του. Καλό του ταξίδι».
