Λίγο πριν το Συνέδριο, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει προσχηματική συναίνεση, ενώ καταστατικό και ηγεσία τροφοδοτούν υπόγειες συγκρούσεις.
Με το Συνέδριο να πλησιάζει, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ντύσει με «ενότητα» μια κατάσταση που θυμίζει περισσότερο εύθραυστη εκεχειρία. Η συμφωνία για το «όχι» στη Νέα Δημοκρατία παρουσιάζεται ως κοινός τόπος, αλλά πίσω από τις λέξεις κρύβεται ένα κόμμα που ακόμη παλεύει να συμφωνήσει… με τον εαυτό του. Και όσο οι κάμερες καταγράφουν συναινέσεις, τα πραγματικά μέτωπα –καταστατικό, διαδικασίες, ηγεσία– παραμένουν ορθάνοιχτα.
Η συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας υπό τον Νίκο Ανδρουλάκη επιβεβαίωσε αυτό που στο ΠΑΣΟΚ προσπαθούν να συγκαλύψουν: ότι η «ενότητα» είναι περισσότερο επικοινωνιακό αφήγημα παρά πολιτική συνθήκη.
Η σύγκλιση
Η περιβόητη σύγκλιση γύρω από το «όχι» σε συνεργασία με τη ΝΔ θυμίζει την πιο γνώριμη ελληνική συνταγή: συμφωνούμε όλοι… μέχρι να φτάσουμε στα ψιλά γράμματα. Οι Χάρης Δούκας και Παύλος Γερουλάνος είπαν «ναι, αλλά», περιμένοντας τη διατύπωση – μια κομψή, αλλά απολύτως ενδεικτική υπενθύμιση ότι στο ΠΑΣΟΚ καμία συμφωνία δεν θεωρείται δεδομένη αν δεν περάσει από διαδοχικά φίλτρα καχυποψίας.
Η Άννα Διαμαντοπούλου ζήτησε να μην ετεροπροσδιορίζεται το κόμμα, όμως η ίδια η συζήτηση την διαψεύδει: όταν η βασική συγκολλητική ουσία είναι το «όχι στη ΝΔ», τότε το πρόβλημα δεν είναι ο αντίπαλος – είναι η απουσία πειστικού, αυτόνομου αφηγήματος.
Και ενώ στο προσκήνιο στήνεται με επιμέλεια μια εικόνα συνεννόησης, στο παρασκήνιο το πραγματικό παιχνίδι παίζεται αλλού: στο καταστατικό. Εκεί όπου στελέχη δηλώνουν ότι ενημερώνονται από διαρροές και όχι θεσμικά. Μια «λεπτομέρεια» που αρκεί για να αποδομήσει κάθε αφήγημα περί συλλογικής λειτουργίας.
Ο Κώστας Σκανδαλίδης παρουσίασε το κείμενο, αλλά η συζήτηση δεν άργησε να μετατοπιστεί στο ουσιαστικό ερώτημα: ποιος κρατά τον έλεγχο της επόμενης ημέρας. Ο Ανδρουλάκης επιμένει σε Συνέδριο πριν από εκλογή αρχηγού – μια επιλογή που παρουσιάζεται ως θεσμική, αλλά ερμηνεύεται ευρέως ως απολύτως πολιτική και καθόλου ουδέτερη.
Οι παρεμβάσεις του Δούκα για διαδικασίες και ισορροπίες μόνο τυχαίες δεν ήταν, ενώ η επιμονή του Μιχάλης Κατρίνης να μην ανοίγει θέμα ηγεσίας «για να μη σταλεί μήνυμα ηττοπάθειας» καταγράφει μια σχεδόν ειρωνική αλήθεια: όταν χρειάζεται να το τονίσεις, πιθανότατα ήδη σε βαραίνει.
Συνέδριο αντιφάσεων
Στην ουσία, το ΠΑΣΟΚ βαδίζει προς το Συνέδριο με μια δομική αντίφαση που δεν κρύβεται. Από τη μία μιλά για «καθαρό μήνυμα» προς την κοινωνία. Από την άλλη, στο εσωτερικό του το μήνυμα παραμένει θολό, αμφίσημο και –κυρίως– ανοιχτό σε ερμηνείες.
Και έτσι, η περιβόητη «συναίνεση» καταλήγει να θυμίζει περισσότερο σκηνοθετημένη ηρεμία πριν από την καταιγίδα. Γιατί όταν όλοι συμφωνούν υπό όρους και με επιφυλάξεις, το πρόβλημα δεν είναι η διατύπωση. Είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης – και αυτή δεν κρύβεται πίσω από καμία «ενότητα» βιτρίνας.
