Αγορά σε αναταραχή καθώς Brent και WTI εκτοξεύονται, με γεωπολιτική ένταση ΗΠΑ–Ιράν και φόβους για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Οι διεθνείς αγορές ενέργειας βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης νευρικότητας, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ωθεί τις τιμές του αργού πετρελαίου σε έντονα ανοδική τροχιά. Η κλιμάκωση της διπλωματικής και γεωπολιτικής έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, σε συνδυασμό με τον αυξημένο κίνδυνο διαταραχής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ενισχύει τους φόβους για σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, οι επενδυτές αντιδρούν έντονα, οδηγώντας το Brent και το WTI σε νέα υψηλά επίπεδα, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι η μεταβλητότητα ενδέχεται να παραμείνει αυξημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα, με πιθανές ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και τον πληθωρισμό.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου κατέγραψαν νέα άνοδο την Τρίτη, καθώς οι αγορές απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο από το σενάριο μιας συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της κρίσης και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Η διακύμανση της αγοράς
Το Brent ενισχύθηκε κατά 3,4%, κλείνοντας στα 107,77 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI σημείωσε άνοδο 4,2% και διαμορφώθηκε στα 102,18 δολάρια το βαρέλι, επιστρέφοντας ξανά πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων.
Η νέα άνοδος ήρθε μετά την απόρριψη από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, της αντιπρότασης της Τεχεράνης για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική πρόταση «σκουπίδια» και προειδοποίησε ότι η εκεχειρία βρίσκεται «σε μηχανική υποστήριξη».
«Βρισκόμαστε σε αδιέξοδο, σε μια παγωμένη σύγκρουση», δήλωσε στο CNBC ο Άμος Χόχσταϊν, πρώην ανώτερος ενεργειακός σύμβουλος του Τζο Μπάιντεν.
Δύσκολο να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος
Όπως σημείωσε, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον «ούτε πολέμου ούτε πετρελαίου ούτε ναυσιπλοΐας». Κατά τον ίδιο, είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος μέσα στην εβδομάδα, καθώς ο Τραμπ ταξιδεύει στην Κίνα για συνομιλίες με τον Σι Τζινπίνγκ.
Ο Χόχσταϊν εκτίμησε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, μεταξύ 90 και 100 δολαρίων το βαρέλι, έως το τέλος του έτους αλλά και μέσα στο 2027, ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν στις αρχές Ιουνίου.
Παράλληλα προειδοποίησε ότι η αγορά πετρελαίου οδεύει προς «γκρεμό» αν ΗΠΑ και Ιράν δεν καταλήξουν σε συμφωνία έως τον Ιούνιο.
«Όταν πέφτεις από τον γκρεμό στην ενέργεια και στο πετρέλαιο, είναι πολύ δύσκολο να επανέλθεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, ο ναύαρχος Τζέιμς Σταυρίδης, πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, εκτίμησε ότι ο Τραμπ έχει πλέον τρεις επιλογές και καμία δεν είναι εύκολη: να αποχωρήσει από τη σύγκρουση, να επανεκκινήσει μαζικούς βομβαρδισμούς ή να επιχειρήσει στρατιωτικά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το τελευταίο σενάριο μοιάζει σήμερα το πιθανότερο, αλλά θα απαιτήσει τεράστιους ναυτικούς πόρους, στρατεύματα στο έδαφος και κόστος που μπορεί να φτάσει το 1 δισ. δολάρια την εβδομάδα.
Από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής σύγκρουσης με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τόσο το Brent όσο και το WTI έχουν καταγράψει άνοδο άνω του 40%.
Η Citi προειδοποίησε σε σημείωμά της ότι οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν εξαιρετικά ευμετάβλητες και μπορεί να κινηθούν ακόμη υψηλότερα αν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν συνεχίσουν να συναντούν εμπόδια.
Ο Χένρι Γουίλκινσον, επικεφαλής πληροφοριών της εταιρείας γεωπολιτικού ρίσκου Dragonfly, εκτίμησε ότι νέα κλιμάκωση του πολέμου είναι απολύτως πιθανή. Όπως είπε, ο Τραμπ ενδέχεται να ζητήσει από τον Σι Τζινπίνγκ να πιέσει την Τεχεράνη ώστε να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους στις συνομιλίες ΗΠΑ-Κίνας αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Ανάλογη προειδοποίηση απηύθυνε και ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, ο οποίος τόνισε ότι η αγορά πετρελαίου θα χρειαστεί έως και το 2027 για να επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά πέρα από τα μέσα Ιουνίου.
«Ακόμη κι αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν σήμερα, θα χρειαστούν μήνες για να εξισορροπηθεί ξανά η αγορά. Αν το άνοιγμα καθυστερήσει για μερικές ακόμη εβδομάδες, τότε η ομαλοποίηση θα μετατεθεί έως το 2027», ανέφερε ο επικεφαλής της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας στον κόσμο κατά την ενημέρωση επενδυτών για τα αποτελέσματα πρώτου τριμήνου.
