Το ΠΑΣΟΚ, εγκλωβισμένο σε εσωκομματικές εντάσεις και στρατηγική ασάφεια, εμφανίζει εικόνα αποδυνάμωσης, με την ηγεσία Ανδρουλάκη να δέχεται κριτική για πολιτικό αδιέξοδο και εσωστρέφεια.
Μετά την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα ο Νίκος Ανδρουλάκης έχασε την ιστορική ευκαιρία να επαναπατρίσει τους ψηφοφόρους που έχασε το ΠΑΣΟΚ στα χρόνια της «Κυβερνώσας Αριστεράς» από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Εσχάτως, με ευθύνη πάλι του Νίκου Ανδρουλάκη, το ΠΑΣΟΚ είναι εγκλωβισμένο και ουσιαστικά αποδυναμωμένο. Εγινε «πολύ αριστερό» για τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους του Κέντρου και «πολιτικά λίγο» για τους αριστερούς που μετά τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ αναζητούσαν στέγη και φαίνεται ότι τη βρήκαν –σύμφωνα με τις μετρήσεις– στο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα.
Προφανώς το πρόβλημα δεν παρουσιάστηκε με την επιστροφή στην κεντρική πολιτική σκηνή του πρώην πρωθυπουργού. Η πολιτική πραγματικότητα, όπως καταγράφεται στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, δείχνει ότι η εμμονή της ηγεσίας σε μια ατζέντα επικεντρωμένη σχεδόν αποκλειστικά στη σκανδαλολογία άφησε ακάλυπτο το πεδίο της εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
Αυτό το στρατηγικό κενό εκμεταλλεύτηκαν οι δυνάμεις με «αριστερή τεχνογνωσία» στις τεχνικές όξυνσης, όπως επιβεβαιώνει η απώλεια της δεύτερης (δημοσκοπικά) θέσης από την ΕΛΑΣ.
Ουσιαστικά, ο Νίκος Ανδρουλάκης έστρωσε το χαλί στον Αλέξη Τσίπρα, αφού σπατάλησε πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο σε μια δικαστική και καταγγελτική ρητορική.
Η φτώχεια έφερε γκρίνια
Στο πεδίο της σκληρής καταγγελίας και της πόλωσης, τα κόμματα-εκφραστές του παραδοσιακού αριστερού λαϊκισμού –με σαφώς μεγαλύτερη εμπειρία και επικοινωνιακή επιθετικότητα από το ΠΑΣΟΚ όπως το θυμόμαστε επί Κώστα Σημίτη– ήταν αναμενόμενο ότι θα προσέλκυαν τους ψηφοφόρους που αναζητούσαν μια σκληρή, αντιδεξιά και ισοπεδωτική αντιπολίτευση.
Αυτό εξηγεί γιατί με την επανεμφάνιση του νέου αριστερού πόλου το ΠΑΣΟΚ κινείται μεταξύ τρίτης και τέταρτης θέσης. Και επειδή, κατά την παροιμία, «η φτώχεια φέρνει γκρίνια», άρχισαν τα όργανα, ως είθισται σ’ αυτές τις περιπτώσεις εκτός οργάνων, με ενορχηστρωμένες επιθέσεις μεταξύ της Άννας Διαμαντοπούλου και του Χάρη Δούκα.
Ο δήμαρχος Αθηναίων μπορεί να έχει εκχωρήσει την τέλεση των καθηκόντων του στον Χρήστο Πρωτόπαπα, αλλά έχει αναλάβει προσωπικά την επιστροφή του ΠΑΣΟΚ στις εργοστασιακές ρυθμίσεις. Ασφαλώς πέραν της πολυθρόνας δεν έχει ουσιαστικές ιδεολογικές διαφορές από τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Κι αυτός, όπως ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, επιδιώκει τη στροφή του ΠΑΣΟΚ προς τα αριστερά, και μάλιστα ζητάει προεκλογική σύμπλευση με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Στον αντίποδα του «κινηματικού» ΠΑΣΟΚ που έχει ως αφήγημα ο… εκτελών χρέη δημάρχου, Χάρης Δούκας, κινείται με καθυστέρηση η γραμμή της Αννας Διαμαντοπούλου που εκφράζει τη σοσιαλδημοκρατική, φιλευρωπαϊκή και τεχνοκρατική πτέρυγα.
Η γραμμή του Χάρη Δούκα επιχειρεί να κερδίσει το αριστερόστροφο κοινό του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ η γραμμή της Αννας Διαμαντοπούλου στοχεύει στους κεντρώους που έχουν μετακινηθεί προς τη Νέα Δημοκρατία.
Τα τελευταία επεισόδια μεταξύ της Αννας Διαμαντοπούλου και του Χάρη Δούκα αποτυπώνουν το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο σταδιακά οδήγησε το ΠΑΣΟΚ η πολιτική του Νίκου Ανδρουλάκη.
Το μοιραίο λάθος του ήταν ότι κατέστησε το ΠΑΣΟΚ «συγκοινωνούν δοχείο» με τη ριζοσπαστική Αριστερά, όπως αυτή εκφράστηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ και ακόμα την Πλεύση Ελευθερίας.
Και όσο η Νέα Δημοκρατία εμφάνιζε κυρίαρχη εικόνα επικρατώντας πλήρως στον κεντρώο χώρο και ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά την αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα βρισκόταν σε περιδίνηση, το ΠΑΣΟΚ –αντί να καλύψει το κενό και να παρουσιάσει ένα συγκροτημένο σχέδιο εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης– εστίασε στην εργαλειοποίηση γεγονότων επενδύοντας σε τεχνικές έντασης προκειμένου να προκαλέσει τη φθορά της κυβέρνησης και προσωπικά του πρωθυπουργού.
Τελικά, αυτό που επεδίωξε σε βάρος του Κυριάκου Μητσοτάκη, δηλαδή να δημιουργήσει κλίμα εσωστρέφειας στη Νέα Δημοκρατία και με τη συνέργεια του φιλικού Τύπου να προβάλλει… υποψήφιους «δελφίνους», το υφίσταται με τον πλέον επώδυνο τρόπο με τις δημόσιες αντιπαραθέσεις Δούκα-Διαμαντοπούλου αλλά και τις «σιωπές» των Γερουλάνου-Χριστοδουλάκη.
Σταθερή εσωστρέφεια
Οπως και να ’χει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να ελέγξει το εσωτερικό του κόμματός του και ελπίζει ότι η «θερινή ραστώνη» και η παραδοσιακή διακοπή των δημοσκοπήσεων το καλοκαίρι θα του προσφέρουν πολιτικό «οξυγόνο» προκειμένου να αναστρέψει το σε βάρος του κλίμα.
Ωστόσο, στην παρούσα φάση, μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο να λειτουργήσει η ανάπαυλα θετικά για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Ο πολιτικά «νεκρός χρόνος» δεν δουλεύει υπέρ του πρόεδρου του ΠΑΣΟΚ, γιατί η εσωκομματική αντιπολίτευση δεν πάει διακοπές. Ας σημειωθεί ότι οι δημοσκόποι, αν και δεν δημοσιοποιούν τις μετρήσεις τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, εν τούτοις συνεχίζουν να καταγράφουν τάσεις.
Αυτό σε συνδυασμό με τα δεδομένα έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί και εξελίσσονται η αμφισβήτηση και η εσωστρέφεια στη Χαριλάου Τρικούπη τείνουν να λάβουν μόνιμα χαρακτηριστικά.
Συνεπώς οι πρώτες ημέρες του φθινοπώρου θα είναι κρίσιμες για το πολιτικό μέλλον του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος θα πρέπει να αντιμετωπίσει το σενάριο που ο ίδιος είχε εμμέσως υιοθετήσει για τον πρωθυπουργό: την «εν κινήσει» αλλαγή ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ. Γιατί εφόσον συνεχιστεί η πτωτική πορεία των ποσοστών στις δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου, με ενεργό το εσωκομματικό μέτωπο, ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν θα μπορέσει να αντιπαρέλθει το βάρος των ευθυνών του.
