Όλα τα είχε το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, ο καβγάς για τον… Πέδρο Σάντσεθ τού έλειπε.
Και όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει τις τελευταίες ώρες, με το εσωτερικό σκηνικό στη Χαριλάου Τρικούπη να θυμίζει περισσότερο πεδίο εσωκομματικών λογαριασμών παρά κόμμα που φιλοδοξεί να εμφανιστεί ως «σοβαρή εναλλακτική πρόταση εξουσίας».
Η αφορμή ήταν, θεωρητικά, πολιτική: η παρουσία και οι σχέσεις του Ισπανού πρωθυπουργού, Πέδρο Σάντσεθ, με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όμως η συζήτηση στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ γρήγορα ξέφυγε από την ουσία και μετατράπηκε σε έναν ακόμη γύρο εσωκομματικής σύγκρουσης, αποκαλύπτοντας τα βαθιά ρήγματα που υπάρχουν στο κόμμα.
Από τη μία πλευρά, στελέχη που κινούνται κοντά στον Νίκο Ανδρουλάκη προσπαθούν να κρατήσουν χαμηλούς τόνους και να αποφύγουν μια ευθεία σύγκρουση με τον Σάντσεθ και το ευρωπαϊκό σοσιαλιστικό μπλοκ, στο οποίο ανήκει το ΠΑΣΟΚ.
Από την άλλη, δεν λείπουν οι φωνές στο εσωτερικό του κόμματος που βλέπουν τη στάση του Ισπανού πρωθυπουργού απέναντι στην Τουρκία ως πολιτικά προβληματική –έως και προκλητική– για μια χώρα όπως η Ελλάδα. Και εκεί ακριβώς ξεκίνησε το νέο επεισόδιο εσωκομματικής έντασης.
Στελέχη που κινούνται εκτός του στενού πυρήνα της ηγεσίας κατηγορούν τη Χαριλάου Τρικούπη ότι αποφεύγει συνειδητά να τοποθετηθεί καθαρά για τη στάση του Σάντσεθ απέναντι στον Ερντογάν, φοβούμενη τις εσωτερικές ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Άλλοι μιλούν ανοιχτά για «διπλή γλώσσα»: σκληρή ρητορική στο εσωτερικό ακροατήριο και σιωπή όταν πρόκειται για τους Ευρωπαίους «συντρόφους».
Το αποτέλεσμα; Ένα ακόμη επεισόδιο πολιτικής αμηχανίας για το ΠΑΣΟΚ. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι απλώς μια διαφωνία για τη διεθνή πολιτική. Το πραγματικό ζήτημα είναι ότι το κόμμα δείχνει πάλι να δυσκολεύεται να χαράξει καθαρή γραμμή. Αντί για ενιαία πολιτική στάση, εμφανίζεται ένα μωσαϊκό δηλώσεων, υπαινιγμών και παρασκηνιακών διαρροών.
Στελέχη που μέχρι χθες μιλούσαν για «ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική συμμαχία», σήμερα αφήνουν αιχμές για τον «συνεταιρισμό» Σάντσεθ-Ερντογάν, ενώ άλλοι σπεύδουν να τα μαζέψουν.
Η εικόνα που εκπέμπεται προς τα έξω είναι αποκαλυπτική: ένα κόμμα που ακόμη παλεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευρωπαϊκή του ταυτότητα, τις εσωτερικές φιλοδοξίες και την ανάγκη πολιτικής διαφοροποίησης από τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ.
Μόνο που όσο συνεχίζονται αυτά τα επεισόδια εσωτερικής ασυνεννοησίας, το ΠΑΣΟΚ μοιάζει περισσότερο με πεδίο εσωκομματικών αντιπαραθέσεων παρά με δύναμη έτοιμη να διεκδικήσει κεντρικό ρόλο στο πολιτικό σκηνικό.
Και κάπως έτσι, η συζήτηση για τον Πέδρο Σάντσεθ και τις σχέσεις του με τον Ερντογάν εξελίχθηκε σε κάτι πολύ πιο αποκαλυπτικό: ένα ακόμη συμβάν στο μόνιμο εσωτερικό μπέρδεμα της Χαριλάου Τρικούπη.
Σε μια περίοδο που το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να πείσει ότι αποτελεί αξιόπιστη πολιτική δύναμη, το τελευταίο που χρειαζόταν ήταν να αναδειχθεί το αλαλούμ στο εσωτερικό του.
Αλλά, όπως φαίνεται, στο κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη τα απρόβλεπτα γεγονότα έχουν γίνει σχεδόν… κανονικότητα.
Και κάπως έτσι, το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη καταφέρνει για ακόμη μία φορά να επιβεβαιώσει την πιο δυσάρεστη διαπίστωση για την πολιτική του κατάσταση: ότι συχνά μοιάζει περισσότερο εγκλωβισμένο στις δικές του εσωτερικές αντιφάσεις παρά προσηλωμένο σε μια καθαρή πολιτική στρατηγική.
Διότι το ζήτημα δεν είναι απλώς αν ο Πέδρο Σάντσεθ διατηρεί ή όχι στενές σχέσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί ένα κόμμα που φιλοδοξεί να εμφανιστεί ως σοβαρός πόλος εξουσίας δεν μπορεί να αρθρώσει μια ενιαία, ξεκάθαρη και χωρίς υπεκφυγές θέση για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Αντί γι’ αυτό, η εικόνα που αναδύεται είναι εκείνη ενός κόμματος που ταλαντεύεται ανάμεσα σε εσωκομματικές ισορροπίες, προσωπικές φιλοδοξίες και τον φόβο μήπως δυσαρεστήσει τους Ευρωπαίους «συντρόφους» του. Άλλοι σηκώνουν τους τόνους, άλλοι σπεύδουν να τους χαμηλώσουν, και, στο τέλος, κανείς δεν είναι βέβαιος ποια είναι πραγματικά η γραμμή του κόμματος.
Το αποτέλεσμα είναι πολιτικά αποκαρδιωτικό: αντί το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται ως δύναμη σταθερότητας και σοβαρότητας, καταλήγει να δίνει την εικόνα ενός κόμματος που ακόμη παλεύει να συμφωνήσει με τον ίδιο του τον εαυτό.
Και ίσως αυτό είναι το πιο πικρό συμπέρασμα της υπόθεσης: ότι ενώ η χώρα αντιμετωπίζει σύνθετες γεωπολιτικές προκλήσεις, στη Χαριλάου Τρικούπη εξακολουθούν να μοιάζουν περισσότερο απασχολημένοι με τις εσωτερικές τους ισορροπίες παρά με τη διαμόρφωση μιας καθαρής, αξιόπιστης πολιτικής στάσης.
Για ένα κόμμα που κάποτε διεκδικούσε την ηγεμονία στο πολιτικό σύστημα, αυτή η εικόνα δεν είναι απλώς πρόβλημα. Είναι προειδοποίηση. Και μάλιστα ηχηρή.
