Το μήνυμα πως η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με «εξαιρετικές προκλήσεις», έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Η κατάσταση της Ένωσής μας είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ, αλλά μπορεί επίσης να μοιάζει τόσο ευάλωτη όσο ποτέ», τόνισε, ανοίγοντας την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Παραπέμποντας στον Κάρολο Ντίκενς και την περιγραφή του για την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης ως «την καλύτερη και τη χειρότερη εποχή», η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με «εξαιρετικές προκλήσεις», αλλά ταυτόχρονα έχει επιλέξει «να χαράξει τον δικό της δρόμο», με μια ισχυρότερη και ανεξάρτητη Ευρώπη να αναδύεται.
Η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε στην απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, στην ενίσχυση της εμπορικής της ισχύος και στη μεταρρύθμιση της βιομηχανικής πολιτικής, αλλά και στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 80% την τελευταία πενταετία.
«Η Ευρώπη είναι εδώ για τους Ευρωπαίους», τόνισε, αναφερόμενη στη στήριξη προς την Ουκρανία, στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας, αλλά και στις νέες προκλήσεις ασφαλείας, μεταξύ άλλων από drones, υβριδικές επιθέσεις και παραπληροφόρηση που στοχεύουν τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν «ανοιχτά εχθρικό κόσμο», με τον πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο, νέες συγκρούσεις στη γειτονιά της, παγκόσμιο ανταγωνισμό για τη βιομηχανική ισχύ και προσπάθειες υπονόμευσης της εμπιστοσύνης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αναφέρθηκε επίσης στο κόστος ζωής και τη στέγαση, αλλά και στις επιπτώσεις της ταχύτατης τεχνολογικής αλλαγής στην εργασία και την κοινωνία.
«Η πορεία μας είναι ξεκάθαρη: να οικοδομήσουμε μια ανεξάρτητη Ευρώπη που έχει τη δύναμη να δράσει. Η επιλογή είναι δική μας: μια ισχυρή, ανεξάρτητη Ευρώπη με τη δύναμη να δράσει ή μια Ευρώπη διχασμένη, εξαρτημένη και χωρίς κατεύθυνση», υπογράμμισε η Φον ντερ Λάιεν. Παράλληλα αναφέρθηκε στους «υπερεθνικιστές και αντιευρωπαϊστές» που «προσπαθούν να διαρρήξουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα», στη ρωσική παρέμβαση στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες και στην παραπληροφόρηση.
Πρόταση για νέα ευρωπαϊκή στρατηγική αφαλείας
Την πρόταση για μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, καθώς και την προώθηση της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας (European Security Council), ανακοίνωσε επίσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής .
Όπως ανέφερε, η νέα στρατηγική θα παρουσιαστεί από κοινού με την Ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, με στόχο την προσαρμογή των ευρωπαϊκών θεσμών και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων στη νέα πραγματικότητα των απειλών ασφαλείας. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, οι εμπρησμοί και οι παραβιάσεις με drones αυξάνονται και ότι, όσο αυξάνεται το επίπεδο της απειλής, πρέπει να ενισχύεται και η ευρωπαϊκή ετοιμότητα.
Παράλληλα ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα καταθέσει προτάσεις για να γίνει πραγματικότητα ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας, με τη συμμετοχή εταίρων όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού εξήγγειλε: «Ανοίγουμε την πόρτα στον Καναδά να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος (associate member) της ΕΕ».
Η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε επίσης τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αντίδρασης σε υβριδικές απειλές, αντίστοιχου με το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε «ευρωπαϊκό Άρθρο 4» ή «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας». Όπως εξήγησε, με την ενεργοποίησή του από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται για τον συντονισμό κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση και να περιορίσουν τις επιπτώσεις μιας επίθεσης.
Αναφερόμενη, τέλος, στην ευρωπαϊκή άμυνα, ανακοίνωσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο για την ενίσχυση των στρατηγικών αμυντικών δυνατοτήτων (European Instrument for Strategic Enablers), πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ, για την ενίσχυση κρίσιμων δυνατοτήτων, όπως η αντιαεροπορική και η αντιπυραυλική άμυνα, οι στρατηγικές μεταφορές, ο ανεφοδιασμός αεροσκαφών, το διάστημα και η κυβερνοάμυνα.
«Η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο της επικράτειάς της», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν.
