Ένα πορτρέτο του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και μια προειδοποίηση προς τις ευρωπαϊκές κοινωνίες για τους «κινδύνους της κόπωσης» απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα, έδωσε η Ολεξάντρα Ματβιίτσουκ.
Η Ουκρανή δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων και επικεφαλής του Κέντρου Πολιτικών Ελευθεριών, που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2022, στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου με τίτλο «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», το οποίο διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ξεκίνησε περιγράφοντας τη συστηματική στόχευση του ουκρανικού ενεργειακού δικτύου από τις ρωσικές δυνάμεις, ιδίως τον περασμένο χειμώνα, όταν οι θερμοκρασίες έπεσαν στους -25 βαθμούς Κελσίου και οι πολίτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με συνθήκες επιβίωσης σε διαμερίσματα χωρίς θέρμανση, νερό και ηλεκτρικό ρεύμα.
Απορρίπτοντας τη ρητορική περί «κουρασμένης κοινωνίας», υπογράμμισε ότι οι Ουκρανοί ονειρεύονται την ειρήνη, χωρίς όμως να την ταυτίζουν με την κατοχή. Η ρωσική κατοχή δεν σημαίνει την αλλαγή μιας σημαίας με μια άλλη. Σημαίνει αναγκαστικές εξαφανίσεις, βασανιστήρια, βιασμούς, άρνηση της ταυτότητάς σου, ανέφερε, μεταξύ άλλων.
Η οργάνωσή της έχει καταγράψει σχεδόν 100.000 περιπτώσεις φερόμενων εγκλημάτων πολέμου, τα οποία, όπως είπε, «η Ρωσία χρησιμοποιεί ως μέθοδο πολέμου, με στόχο την πρόκληση απέραντου πόνου στον άμαχο πληθυσμό».
Προειδοποίησε ότι ο Πούτιν δεν εξαπέλυσε έναν πόλεμο μεγάλης κλίμακας για να καταλάβει μικρές πόλεις, όπως η Αβντίιβκα ή το Μπαχμούτ, αλλά ότι «στόχος του είναι η αποκατάσταση της ρωσικής αυτοκρατορίας διά της βίας, με την Ουκρανία να λειτουργεί ως γέφυρα προς την Ευρώπη». Από αυτή την οπτική, κατέληξε, «η Ουκρανία δεν είναι αποδέκτης ευρωπαϊκής υποστήριξης. Είναι αναπόσπαστο μέρος και ισχυρός συντελεστής της ευρωπαϊκής συλλογικής ασφάλειας».
Ερωτηθείσα για το όραμά της για τη μεταπολεμική Ουκρανία, απάντησε ότι ελπίζει στην ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, «πρωτίστως ως επιλογή αξιών». Σε προσωπικό επίπεδο, ευχήθηκε να επιστρέψουν «τα ειρηνικά πρωινά, όταν μπορείς να πιεις καφέ, να διαβάσεις εφημερίδες, να χαϊδέψεις τις γάτες σου, χωρίς να βιάζεσαι να τρέξεις κάπου για να σώσεις κάποιον».
Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Λουκάς Βελιδάκης.
