Με διαφορά μερικών μηνών, δίπλα στην «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα έρχεται να προστεθεί στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το λογοτεχνικό… απόσταγμα του Προκόπη Παυλόπουλου.
Από τον πεζό λόγο ενός «συναρπαστικού αφηγήματος, στα 11+1 κεφάλαια», από το «ζωντανό πολιτικό θρίλερ» με την υπογραφή του πρώην πρωθυπουργού στον ποιητικό λόγο του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, με έργα από την… εφηβεία του έως σήμερα.
Είναι αυτή η συγκυρία που οι… σχετιζόμενοι ιστορικά πρώην της πολιτειακής και πολιτικής τάξης συναντιούνται στους… συγγραφικούς δρόμους. Πολιτικοί αφηγητές, λογοτέχνες και ποιητές εκ του προχείρου…
Ο Τσίπρας στην «Ιθάκη» του περιγράφει μια «σχέση ειλικρίνειας, αμοιβαίας εκτίμησης και ουσιαστικής επικοινωνίας» με τον Προκόπη Παυλόπουλο.
Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, τα πρωτοφανή επεισόδια που ακολούθησαν το τραγικό γεγονός τον Δεκέμβριο του 2008, και τις κατηγορίες ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υποδαυλίζει το μπάχαλο, ανέδειξαν –κατά τον Τσίπρα– στο πρόσωπο του Προκόπη Παυλόπουλου, μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας, έναν εξέχοντα πολιτικό άνδρα. Με τον οποίον, όπως αποκαλύπτει ο συγγραφέας Τσίπρας, βρισκόταν σε καθημερινή επαφή ενόσω η Αθήνα καιγόταν.
«Το απόγευμα της 6ης Δεκεμβρίου 2008 στολίζαμε πρώτη φορά το χριστουγεννιάτικο δέντρο στο καινούργιο μας σπίτι, στη Γιαννιτσών 40 στην Ανω Κυψέλη, όπου έναν χρόνο νωρίτερα είχαμε αποφασίσει με την Μπέττυ να ζήσουμε μαζί. Ξαφνικά, ένα τηλεφώνημα φίλου, που έπινε το ποτό του τυχαία κάπου στη Βαλτετσίου στα Εξάρχεια, ήρθε να διακόψει την οικογενειακή γαλήνη: ‘‘Ενα παιδί 16 χρονών χτυπήθηκε με σφαίρα από αστυνομικό. Στα Εξάρχεια γίνεται χαμός’’…
Από το μπαλκόνι του 6ου ορόφου της Γιαννιτσών φαίνονταν σε διάσπαρτα σημεία του κέντρου της πόλης πυκνοί καπνοί. Οι επόμενες ημέρες ήταν μέρες οργής. Ο θυμός και η διάθεση εκδίκησης για τον άδικο χαμό του Αλέξανδρου κυριάρχησαν. Η κυβέρνηση Καραμανλή κατάφερε εντέλει να διαχειριστεί τη μεγάλη κρίση χωρίς ανεπανόρθωτο κόστος, πράγμα καθόλου βέβαιο στην αρχή. Καθοριστικό ρόλο είχε και η νουνεχής στάση του τότε υπουργού Δημόσιας Τάξης Προκόπη Παυλόπουλου, ο οποίος, σε αντίθεση με ακραίες εισηγήσεις που ήθελαν ακόμα και τον στρατό στους δρόμους, επέδειξε ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση.
Ο Παυλόπουλος, ως καθηγητής του Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών, είχε εμπειρία αλλά και επίγνωση της νεανικής παρορμητικότητας, καθώς και του τρόπου που μπορούσε να επικοινωνήσει κανείς με τις διάφορες ομάδες της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και του αναρχικού χώρου.
Εκείνες τις ώρες ήταν σε διαρκή και καθημερινή επικοινωνία μαζί μου, με ειλικρινή διάθεση να αποφευχθούν τα χειρότερα, δηλαδή να μην κλιμακωθεί η βία προς εντελώς ανεξέλεγκτες μορφές, που θα οδηγούσαν σε περισσότερα θύματα και καταστροφές. Τότε άρχισε να διαμορφώνεται ανάμεσά μας μια σχέση ειλικρίνειας, αμοιβαίας εκτίμησης και ουσιαστικής επικοινωνίας – μια σχέση που, με τον καιρό, έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην απόφασή μου να τον προτείνω για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας».
Ποιητικές ευαισθησίες…
Εκεί που ο Αλέξης Τσίπρας αναγνωρίζει στο πρόσωπο του Παυλόπουλου έναν «νουνεχή πολιτικό», που επί των ημερών του στο υπουργείο Δημόσιας τάξης δολοφονήθηκε ένα 16χρονο παιδί από πυρά αστυνομικού και καιγόταν η Αθήνα, έρχεται ο λογοτέχνης Παυλόπουλος να πιστοποιήσει εγγράφως τις ευαισθησίες του:
«Η χαρά, αντικατοπτρισμός στη στέπα της λύπης. Η δόξα, κινητή γιορτή στο ημερολόγιο της ματαιοδοξίας. Το όνειρο, απατηλός σύντροφος στον λειμώνα της περισυλλογής. Η ελπίδα, γραμμή που φθίνει αναζητώντας τον ορίζοντα μιας άσκοπης μνήμης», είναι τα λόγια του ποιητή, του… άλλου Παυλόπουλου, που σβήνει και γράφει στίχους και… τετράστιχα από τα εφηβικά του χρόνια.
Κάποια ποιήματά του, μάλιστα, δημοσιεύθηκαν με ψευδώνυμο, μέχρι να κυκλοφορήσει στις 19 Ιουνίου η πρώτη ποιητική συλλογή του, με τίτλο «Σταλακτίτες από τέσσερις στροφές», από τις εκδόσεις Gutenberg, πλαισιωμένη από δεκατρία χαρακτικά του μεγάλου ζωγράφου μας Γιάννη Ψυχοπαίδη.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, διακεκριμένος συνταγματολόγος και ακαδημαϊκός, επιλέγει ένα τελείως διαφορετικό μέσο επικοινωνίας με το αναγνωστικό κοινό. Βγαίνει εκτός ορίων του δημόσιου-θεσμικού ρόλου του, και απευθύνεται ως δημιουργός, αποκαλύπτοντας μια αγαπημένη του ενασχόληση από τα… χρόνια τα μαθητικά.
Αν και η δημόσια εικόνα του ταυτίστηκε επί ολόκληρες δεκαετίες με την πολιτική, τη νομική επιστήμη και την πανεπιστημιακή διδασκαλία, η ποίηση για τον Προκόπη Παυλόπουλου ήταν πάντα μία παράλληλη οδός έκφρασης. Από την εφηβεία του έως σήμερα. Και, όπως όλα δείχνουν, τώρα ήταν η ώρα, σαν να… ζήλεψε το συγγραφικό εγχείρημα Τσίπρα, που αποφάσισε να μοιραστεί επίσημα αυτό το προσωπικό του έργο.
Τη δική του ιστορία σκέψεων και αισθήσεων αφηγείται σε… ποιητικό λόγο ο Προκόπης Παυλόπουλος, σε σχετικά παράλληλο χρόνο με την ιστορική αφήγηση Τσίπρα, μέσα από το ταξίδι προς την Ιθάκη. Σκέψεις, ιδέες, εμπειρίες, εσωτερικές αναζητήσεις και συναισθήματα, σταγόνες στη ζωή του, που σχηματοποιούνται αργά, μέσα από μια μακρόχρονη διαδικασία συσσώρευσης. Οπως και οι σταλακτίτες.
Με την έκδοση της συλλογής ο Προκόπης Παυλόπουλος δεν επιδιώκει ενδεχομένως απλώς μια λογοτεχνική κατάθεση, αλλά και μια υπενθύμιση ότι πίσω από τα δημόσια αξιώματα υπάρχουν συχνά δημιουργικές διαδρομές που παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό.
Δηλώνει ελεύθερος πλέον και… έτοιμος για κάθε κριτική, σημειώνοντας προς τους φίλους το ρητό του Αισχύλου από τον «Αγαμέμνονα»: «ὁ δ᾽ ἀφθόνητός γ᾽ οὐκ ἐπίζηλος πέλει».
Και μάλλον δεν επιδιώκει διεύρυνση της αναγνωρισιμότητας, της προσωπικότητας, της προσφοράς και του έργου του, ούτε και διαφαίνεται κάποιο rebranding τύπου Τσίπρα. Εξάλλου τα φαινόμενα δείχνουν ότι… υπερέχει σε τιμές έναντι άλλων ποιητών, καθώς το 2022 η Ακαδημία Αθηνών τον εξέλεξε τακτικό μέλος της και απέρριψε τον Τίτο Πατρίκιο, τον Μιχάλη Γκανά και τον Νάσο Βαγενά…
