Η αλήθεια είναι ότι ο ΣΚΑΪ παραδοσιακά αποδίδει καλύτερα όταν επενδύει στην ενημέρωση και στις μεγάλες δημοσιογραφικές παραγωγές.
Η τηλεόραση έχει μια περίεργη συνήθεια. Κάθε φορά που κυνηγά με μανία το «εύκολο», χάνει τελικά το κοινό που υποτίθεται πως θέλει να κρατήσει. Και κάθε φορά που επενδύει σοβαρά στην ενημέρωση, την έρευνα και την παραγωγή ουσίας, ο κόσμος επιστρέφει. Ο ΣΚΑΪ το ξέρει καλά αυτό. Το έμαθε στα χρόνια της μεγάλης επιρροής του και φαίνεται πως αρχίζει να το θυμάται ξανά.
Η πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» των Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού έφερε 1.286.995 τηλεθεατές έστω για ένα λεπτό παρακολούθησης, με 11,7% στο γενικό σύνολο. Για ένα πολιτικοοικονομικό ντοκιμαντέρ που αφορά το 2015, τα μνημόνια, τις διαπραγματεύσεις και την πιο τοξική ίσως περίοδο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, το αποτέλεσμα μόνο αδιάφορο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Και κυρίως απέδειξε κάτι που συχνά υποτιμούν τα κανάλια. Ο κόσμος δεν απορρίπτει το «βαρύ» περιεχόμενο. Απορρίπτει το πρόχειρο περιεχόμενο.
Η αλήθεια ως ψυχρό ντους
Το ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» δεν βασίζεται σε κραυγές, τηλεοπτικά τρικ ή επιθετικό μοντάζ. Πατά πάνω σε αρχειακό υλικό, μαρτυρίες πρωταγωνιστών και μια δημοσιογραφική δουλειά που έγινε επί χρόνια. Οι δύο δημοσιογράφοι είχαν ζήσει τα γεγονότα από κοντά στις Βρυξέλλες και αυτό φαίνεται στην αφήγηση, στις λεπτομέρειες, ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο ξετυλίγεται το παρασκήνιο.
Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο. Για πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση καταγράφεται τόσο συγκροτημένα και από την πλευρά των Ευρωπαίων αξιωματούχων το χάος του 2015. Οι αφηγήσεις των Γιούνκερ, Ντάισελμπλουμ, Ρέγκλινγκ, Βίζερ και των υπόλοιπων πρωταγωνιστών λειτουργούν σαν ψυχρό ντους για όσους επέμεναν να αντιμετωπίζουν εκείνη την περίοδο ως «ηρωική διαπραγμάτευση».
Η εικόνα που βγαίνει είναι διαφορετική. Μια χώρα στο όριο της κατάρρευσης, με άδεια ταμεία, με πανικό στο Γενικό Λογιστήριο του κράτους και με υπουργούς που συχνά λειτουργούσαν περισσότερο ως τηλεοπτικοί σταρ παρά ως διαχειριστές μιας εθνικής κρίσης.
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και στελέχη του τότε ΣΥΡΙΖΑ παραδέχονται σήμερα πως πολλές εξαγγελίες ήταν ανεδαφικές ή δημαγωγικές. Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης μιλά ανοιχτά για «λαϊκίστικο» σύνθημα σχετικά με το «έναν νόμο κι ένα άρθρο». Ο Γιώργος Σταθάκης παραδέχεται ότι η ρητορική της εποχής εξυπηρετούσε το πολιτικό παιχνίδι. Αυτές οι παραδοχές έχουν τη δική τους βαρύτητα όταν καταγράφονται μπροστά στην κάμερα, χωρίς μονταρισμένες ατάκες για κομματική χρήση.
Η αλήθεια είναι ότι ο ΣΚΑΪ παραδοσιακά αποδίδει καλύτερα όταν επενδύει στην ενημέρωση και στις μεγάλες δημοσιογραφικές παραγωγές. Εκεί χτίστηκε η ταυτότητά του. Οχι στα φτηνά τηλεοπτικά πειράματα που κατά καιρούς δοκίμασε η ελληνική τηλεόραση κυνηγώντας τον πρόσκαιρο θόρυβο.
Τα τελευταία χρόνια το κανάλι έχει παρουσιάσει ντοκιμαντέρ που συζητήθηκαν έντονα. Από τη σειρά για τη «17 Νοέμβρη», που επανέφερε στο προσκήνιο μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, μέχρι τη «Σκοτεινή δεκαετία 1964-1974», όπου φωτίστηκαν πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές πτυχές της κρίσης, ο ΣΚΑΪ δείχνει ότι διαθέτει ακόμα μηχανισμό παραγωγής σοβαρού τηλεοπτικού περιεχομένου.
Και αυτό δεν είναι καθόλου μικρό πράγμα σε μια εποχή όπου η τηλεοπτική αγορά συχνά μοιάζει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε πάνελ φωνών, ανακυκλωμένες ίντριγκες και μια συνεχή προσπάθεια παραγωγής θορύβου αντί ουσίας.
Το κοινό δείχνει να ανταποκρίνεται όταν του προσφέρεται κάτι διαφορετικό. Οχι απαραίτητα «εύκολο», αλλά ουσιαστικό.
Η ανοιχτή πληγή του 2015
Η μεγάλη επιτυχία του ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» έχει και μια βαθύτερη πολιτική ανάγνωση. Το 2015 εξακολουθεί να λειτουργεί σαν ανοιχτή πληγή στη δημόσια συζήτηση. Και όσο ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί πολιτική επαναφορά, τόσο περισσότερο επιστρέφουν οι μνήμες εκείνης της περιόδου.
Οι εικόνες των κλειστών τραπεζών, του δημοψηφίσματος, της αβεβαιότητας και της διεθνούς απομόνωσης δεν έχουν ξεχαστεί. Ούτε οι αντιφάσεις μιας κυβέρνησης που άλλα έλεγε στο εσωτερικό και άλλα διαβεβαίωνε πίσω από κλειστές πόρτες στους Ευρωπαίους.
Γι’ αυτό και το ντοκιμαντέρ προκαλεί τόσο μεγάλη συζήτηση. Δεν αφορά απλώς το παρελθόν. Αγγίζει άμεσα το παρόν. Και υπενθυμίζει πόσο εύκολα ο πολιτικός λαϊκισμός μπορεί να μετατραπεί σε εθνικό κίνδυνο όταν συγκρούεται με την πραγματικότητα.
Ο ΣΚΑΪ, επενδύοντας ξανά σε τέτοιες παραγωγές, μοιάζει να θυμάται κάτι παλιό αλλά διαχρονικό: η σοβαρή τηλεόραση μπορεί ακόμη να κάνει θόρυβο. Αρκεί να έχει περιεχόμενο και όχι μόνο ντεσιμπέλ.
