Στην ηγεσία της ΤτΕ για ακόμα έξι χρόνια ο Γιάννης Στουρνάρας που, όταν η χώρα βρέθηκε στο χιλιοστό από την καταστροφή, υπερασπίστηκε την ευρωπαϊκή της πορεία.
Η τρίτη συνεχής θητεία του Γιάννη Στουρνάρα στην ηγεσία της Τραπέζης της Ελλάδος είναι γεγονός και έρχεται να επιβεβαιώσει την επιλογή της κυβέρνησης να διατηρήσει τη συνέχεια σε έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς της χώρας.
Η Βουλή, κατά πλειοψηφία, ενέκρινε την ανανέωση της θητείας του και ο έμπειρος κεντρικός τραπεζίτης ορκίστηκε εκ νέου, αναλαμβάνοντας να οδηγήσει την Τράπεζα της Ελλάδος σε μια ακόμη εξαετία και σε περίοδο που η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει νέες διεθνείς προκλήσεις, αλλά βρίσκεται σε σαφώς καλύτερη θέση από ό,τι πριν από μία δεκαετία.
Η εικόνα της χώρας σήμερα δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με όσα συνέβησαν το 2015. Θα ήταν πολύ διαφορετική αν είχε επικρατήσει η άποψη Βαρουφάκη, Λαφαζάνη, Τσίπρα για «ντου» στο Νομισματοκοπείο.
Τότε η Ελλάδα βρέθηκε ένα βήμα προ της εξόδου από την ευρωζώνη, γεγονός που θα απέφερε την απόλυτη φτώχεια των Ελλήνων. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επέλεξε μετωπική σύγκρουση με τους Ευρωπαίους εταίρους, η οποία κατέληξε σε κλειστές τράπεζες, capital controls, δημοψήφισμα, βαθιά ύφεση και τελικά στην υπογραφή ενός τρίτου μνημονίου. Το κόστος εκείνης της περιόδου εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο οικονομικών αναλύσεων, όμως κανείς δεν αμφισβητεί ότι η αβεβαιότητα εκείνων των μηνών προκάλεσε σοβαρό πλήγμα στην οικονομία και στο τραπεζικό σύστημα.
Απέναντι στο χάος
Μέσα σε εκείνο το περιβάλλον, ο Γιάννης Στουρνάρας βρέθηκε πολλές φορές απέναντι στις επιλογές της τότε κυβέρνησης. Ως διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος προειδοποιούσε δημόσια ότι η σύγκρουση με τους θεσμούς οδηγούσε τη χώρα σε επικίνδυνη πορεία.
Οι εκθέσεις της Τραπέζης της Ελλάδος περιέγραφαν με σαφήνεια τους κινδύνους για τις καταθέσεις, τη χρηματοδότηση των τραπεζών και τη θέση της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Εκείνη την εποχή οι παρεμβάσεις του δέχθηκαν σφοδρή πολιτική επίθεση από τον ΣΥΡΙΖΑ, με στελέχη του να αμφισβητούν ακόμη και τον θεσμικό του ρόλο.
Η συνέχεια είναι γνωστή: οι τράπεζες έκλεισαν, οι πολίτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με περιορισμούς στις αναλήψεις, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονταν να πραγματοποιήσουν ακόμη και βασικές συναλλαγές και η οικονομία επέστρεψε στην ύφεση. Η ανάγκη νέας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών επιβάρυνε περαιτέρω το ελληνικό Δημόσιο, ενώ η χώρα έχασε πολύτιμο χρόνο μέχρι να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της απέναντι στις αγορές. Και το πολιτικό προσωπικό των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ αρκέστηκε να παρακολουθεί του Ελληνες που εξαθλίωσαν με τις αποφάσεις τους και να αστειεύονται στην πλάτη τους λέγοντας ότι «ξημέρωσε» μια όμορφη ημέρα.
Αρκετοί οικονομικοί αναλυτές σε Ελλάδα και Ευρώπη εκτιμούν σήμερα ότι η παρουσία του Γιάννη Στουρνάρα στην κορυφή της Τραπέζης της Ελλάδος εκείνη την περίοδο λειτούργησε ως παράγοντας θεσμικής σταθερότητας. Οι επαφές με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρέμειναν ανοικτές, οι προειδοποιήσεις προς την πολιτική ηγεσία συνεχίστηκαν και η χώρα διατήρησε τον κρίσιμο σύνδεσμό της με το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.
Δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα στάθηκε τυχερή που στα πιο δύσκολα χρόνια είχε στην ηγεσία της κεντρικής τράπεζάς της έναν άνθρωπο που επέλεξε να υπερασπιστεί τη σταθερότητα, ακόμη και όταν δεχόταν έντονες προσωπικές και πολιτικές επιθέσεις.
Ωστόσο, η εικόνα σήμερα είναι εντελώς διαφορετική. Η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, οι ελληνικές τράπεζες έχουν αφήσει πίσω τους το μεγαλύτερο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, οι καταθέσεις έχουν επιστρέψει και η χώρα χρηματοδοτείται από τις διεθνείς αγορές με σαφώς ευνοϊκότερους όρους. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης αναγνωρίζουν τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, ενώ η οικονομία εμφανίζει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.
Στις δημόσιες παρεμβάσεις του ο Γιάννης Στουρνάρας επιμένει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος. Υποστηρίζει σταθερά τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τονίζοντας ότι οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και οι οικονομικές αναταράξεις απαιτούν συνεχή επαγρύπνηση.
Το... «απών» ΠΑΣΟΚ
Η ανανέωση της θητείας του εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από τη Βουλή. Η Νέα Δημοκρατία στήριξε την πρόταση της κυβέρνησης, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ καταψήφισε, συνεχίζοντας τη διαχρονική σύγκρουσή του με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος. Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να δηλώσει «παρών», αποφεύγοντας να στηρίξει την ανανέωση της θητείας του, επιλογή που προκάλεσε πολιτικά σχόλια.
Με τη νέα εξαετία ο Γιάννης Στουρνάρας θα συμπληρώσει συνολικά δεκαοκτώ χρόνια στο τιμόνι της Τραπέζης της Ελλάδος, αποτελώντας έναν από τους μακροβιότερους διοικητές στην ιστορία της. Η πορεία του ασφαλώς θα συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Ωστόσο, η εμπειρία του 2015 δύσκολα μπορεί πλέον να διαγραφεί από τη συλλογική μνήμη.
Οσοι θυμούνται τις κλειστές τράπεζες, τα capital controls και την αβεβαιότητα εκείνης της περιόδου καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: η Ελλάδα απέφυγε ακόμη μεγαλύτερες περιπέτειες επειδή στην κορυφή της Τραπέζης της Ελλάδος βρισκόταν ένας διοικητής που επέμεινε στη σταθερότητα και στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, ακόμη και όταν η πολιτική συγκυρία τον έφερνε απέναντι στην κυβέρνηση της εποχής.
