Προβληματισμό προκαλεί η σπουδή της υπηρεσίας δόμησης στη Μήλο να εκδώσει δεκάδες οικοδομικές άδειες, λίγο προτού δημοσιευθεί σε ΦΕΚ ο νόμος που τις παγώνει μέχρι τέλος του έτους.
Από τη μία, ο δήμαρχος Μήλου, Μανώλης Μικελής, δηλώνει ότι το νησί «δεν είναι ούτε πεδίο αυθαιρεσίας ούτε τόπος άναρχων παρεμβάσεων», ζητώντας εγγράφως από την ΥΔΟΜ την αναστολή της οικοδομικής άδειας για χρονικό διάστημα τουλάχιστον εξήντα ημερών, έως ότου το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφανθεί επί της αιτήσεως αναστολής που έχει καταθέσει ο δήμος.
Από την άλλη, η υπηρεσία δόμησης όμως, «συνεπικουρούμενη» από ιδιώτες μηχανικούς, απέδειξε πώς μια δημόσια υπηρεσία μπορεί να υπερβάλει εαυτόν εκδίδοντας 33 άδειες σε διάστημα λίγων ημερών και προτού δημοσιευθεί σε ΦΕΚ ο νόμος για την αναστολή αδειών στο νησί μέχρι τέλος του έτους! Μάλιστα, σύμφωνα με την «Καθημερινή», η δημοσίευση του νόμου δεν πτόησε κάποιους που υπέγραψαν επιπλέον 20, οι οποίες όμως είναι παράνομες!
Η τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή, μεταξύ άλλων, προβλέπει:
1) τη δυνατότητα αναστολής οικοδομικών εργασιών σε περιοχές που εκπονείται Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) και
2) την αναστολή οικοδομικών αδειών και οικοδομικών εργασιών σε εκτός σχεδίου περιοχές της νήσου Μήλου, όπου εντοπίζεται μοναδικός γεωλογικός σχηματισμός, έως την έκδοση ΕΠΣ.
Η αναστολή εργασιών και έκδοσης νέων αδειών εν όψει της εκπόνησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Μήλου αφορά άμεσα όλες τις εκτός σχεδίου περιοχές και το πάγωμα των οικοδομικών εργασιών στη βορειοανατολική ακτή του νησιού έως το τέλος του 2026.
Εκτείνεται από το ακρωτήριο Καμπάνες έως το ακρωτήριο Καλόγερος, περιλαμβάνοντας τις περιοχές Σαρακήνικου, Καμινίων και Μότακα, στις οποίες έχουν διακοπεί οι εργασίες κατασκευής ή επέκτασης τουριστικών μονάδων, με αποφάσεις του ΣτΕ μετά από σχετικές προσφυγές ή με οδηγίες του ΥΠΕΝ.
Αποφυγή τετελεσμένων
Σύμφωνα με το υπουργείο, «η εν λόγω ρύθμιση αφορά την άμεση αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών στις εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός οικισμού περιοχές της νήσου Μήλου, καθώς και σε αναστολή οικοδομικών εργασιών στην περιοχή, όπου εντοπίζεται μοναδικός γεωλογικός σχηματισμός, ο οποίος διαμορφώθηκε λόγω ηφαιστειακής δραστηριότητας. Η αναστολή αποσκοπεί στην αποφυγή τετελεσμένων καταστάσεων που θα ανατρέψουν την ουσία του πολεοδομικού σχεδιασμού και παράλληλα στη μη πρόκληση ανεπανόρθωτης βλάβης στον μοναδικό γεωλογικό σχηματισμό της περιοχής».
Η υπόθεση της Μήλου και των εργασιών στον γνωστό παγκοσμίως βράχο εκδικάστηκε στις 6 Μαΐου στο Εˈ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας (και αναμένεται η απόφαση) ως υπόθεση-πιλότος που πρόκειται να επανακαθορίσει το πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης σε ολόκληρο το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα αν η έγκριση περιβαλλοντικών όρων και οι οικοδομικές άδειες για συγκροτήματα κλίμακας οικισμού είναι σύννομες, όταν απουσιάζει ένας ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός.
Το κυριότερο σημείο τριβής αφορά το μέγεθος της παρέμβασης σε σχέση με τις αντοχές του τοπικού οικοσυστήματος. Η μελέτη του έργου προβλέπει την κατασκευή 130 κολυμβητικών δεξαμενών – αριθμός που προκαλεί έντονες ανησυχίες στον Δήμο Μήλου και σε περιβαλλοντικούς φορείς.
Παράλληλα, τίθεται το ζήτημα των υπόσκαφων κτηρίων, με το επιχείρημα ότι η συγκεκριμένη τυπολογία δεν εναρμονίζεται με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική ταυτότητα της Μήλου ούτε υποστηρίζεται από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.
Οι νομικοί εκπρόσωποι των συλλόγων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισάγουν ένα κρίσιμο σκεπτικό: μια επένδυση τέτοιου μεγέθους δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή δόμηση σε εκτός σχεδίου γήπεδο.
Η Δικαιοσύνη έχει ήδη δείξει τη στάση της στην εν λόγω υπόθεση. Η Επιτροπή Αναστολών είχε προηγουμένως παγώσει τις εργασίες για 11 κτήρια και 127 πισίνες, κρίνοντας ότι η περιβαλλοντική επιβάρυνση μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη μέχρι την τελική ετυμηγορία.
Η απόφαση επί της ουσίας θα κρίνει αν η πίεση του υπερτουρισμού νομιμοποιείται να προηγείται του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου (ΤΧΣ). Επιπλέον, θα διερευνηθεί η πιθανή απειλή για το γειτονικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής, καθώς και η ορθότητα των εκτιμήσεων των αρμόδιων αρχών που βασίστηκαν σε μελέτες οι οποίες αμφισβητούνται ως προς τη νομιμότητά τους.
Ξεφυτρώνουν πισίνες
Και ενώ η Πολεοδομία Μήλου έβγαλε πριν έναν μήνα διαταγή διακοπής των εργασιών υλοποίησης οικοδομικής άδειας, που η ίδια είχε εγκρίνει –την τρίτη κατά σειρά τους τελευταίους μήνες– για την ανέγερση ξενοδοχείου 5 αστέρων στον Άγιο Κωνσταντίνο, στο βόρειο τμήμα του νησιού, η ΥΔΟΜ υπέγραφε οικοδομικές άδειες δίχως… αντίκρισμα απλά για να προλάβει το ΦΕΚ καθώς, σύμφωνα με το δημοσίευμα της «Καθημερινής», «πολλές από τις άδειες που εκδόθηκαν τις τελευταίες ημέρες πριν από την αναστολή είναι “κενά κελύφη”, καθώς δεν συνοδεύονται από τα βασικά προαπαιτούμενα».
Τουλάχιστον δέκα από τις 53 οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από τις 30 Απριλίου δεν περιέχουν καν τα βασικά στοιχεία, όπως τη δόμηση που αφορούν, τη θέση του ακινήτου. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση οικοδομικής άδειας για συγκρότημα κατοικιών με τέσσερις πισίνες, που δεν έχει σχεδόν κανένα στοιχείο. Κανένα από τα δύο ξενοδοχεία που εξέδωσαν άδειες δεν έχει ανεβασμένα στο σύστημα των οικοδομικών αδειών διαγράμματα δόμησης ή τοπογραφικά, σύμφωνα με την εφημερίδα.
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί πως μόλις πέντε άδειες αφορούν κατοικίες, ενώ 13 αφορούν συγκροτήματα, σχεδόν όλα με πισίνες. Επίσης, εκδόθηκε άδεια για ένα ιδιωτικό ΚΤΕΟ στην περιοχή Τουρκοπόταμος. Συνολικά, από τις 30 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου εκδόθηκαν 33 άδειες, που αντιστοιχούν σε 9.057 τ.μ. δόμησης.
