Αν οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν εξελίσσονται και μεταβάλλονται σύμφωνα με τον ρυθμό –και το περιεχόμενο– των αναρτήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, θα μπορούσαν να αναδειχθούν σε μια ξεχωριστή περίπτωση μελέτης διεθνών διαπραγματεύσεων.
Και τούτο διότι εχθροπραξίες, συνομιλίες και ενέργειες επί του πεδίου λαμβάνουν χώρα και συνδυάζονται με τέτοια ταχύτητα, ώστε η κατάσταση των πραγμάτων να είναι διαρκώς ρευστή. Κάπως έτσι, μέχρι χθες το απόγευμα όπου γράφονταν αυτές οι γραμμές, η κατάσταση ήταν αβέβαιη όσον αφορά την πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Η εκεχειρία εν τούτοις συνεχιζόταν.
Ειδικότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι αν το Ιράν «συμφωνεί να δώσει όσα έχουν συμφωνηθεί, κάτι που ίσως είναι μια μεγάλη υπόθεση», θα τερματιστούν η επιχείρηση «Επική Οργή» καθώς και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στο Ιράν, με αποτέλεσμα ταΣτενά του Ορμούζ να είναι ανοιχτά σε όλους.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι εάν δεν υπάρξει συμφωνία «θα ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί και, δυστυχώς, θα είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και ένταση απ’ ό,τι πριν». Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την προηγούμενη ανάρτησή του, λίγες ώρες νωρίτερα (το βράδυ της Τρίτης). Σε αυτή, ο Τραμπ υποστήριξε ότι έχει συντελεστεί μεγάλη πρόοδος προς μια «πλήρη και οριστική» συμφωνία με το Ιράν, γνωστοποιώντας ότι, αν και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα παραμείνει σε ισχύ, η «Επιχείρηση Ελευθερία» –η διέλευση δεξαμενόπλοιων από το Ορμούζ συνοδεία του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού– που είχε εξαγγείλει την Κυριακή σταματά.
Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Axios,διαπραγματεύονταν ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου και τον καθορισμό ενός πλαισίου για πιο λεπτομερείς πυρηνικές διαπραγματεύσεις. H συμφωνία, με βάση την ίδια γραμμή πληροφόρησης, περιελάμβανε τη δέσμευση του Ιράν σε ένα μορατόριουμ για τον πυρηνικό εμπλουτισμό. Από την άλλη, οι ΗΠΑ θα ήραν τις κυρώσεις τους εναντίον της Τεχεράνης και θα απελευθέρωναν τα δισεκατομμύρια σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια· όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, και οι δύο πλευρές θα ήραν τους περιορισμούς τους.
Στην κατεύθυνση αυτή εμπίπτουν και οι δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο, το απόγευμα της Τρίτης στον Λευκό Οίκο. «Η επιχείρηση “Επική Οργή” ολοκληρώθηκε. Πετύχαμε τον στόχο της», είπε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, λέγοντας ότι ο πόλεμος στην πραγματικότητα τελείωσε κάποια στιγμή μετά την έναρξη ισχύος της κατάπαυσης του πυρός, στις 7 Απριλίου. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην προσπάθεια επαναλειτουργίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντας την αμερικανική επιχείρηση ως «αμυντική και ανθρωπιστική επιχείρηση» που θα οδηγήσει σε άμεσες ανταλλαγές πυρών με τους Ιρανούς «μόνο εάν τα αμερικανικά πλοία δεχτούν πυρά». Ανάλογο ήταν και το ύφος του υπουργού Αμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος είπε ότι οι ΗΠΑ «δεν επιδιώκουν μάχη», ενώ ο ίδιος προ ολίγων εβδομάδων πανηγύριζε για την αμερικανική ισχύ πυρός, ζητώντας «μέγιστη θνησιμότητα» εναντίον του Ιράν.
Ενδιαφέρον είχε η αποκάλυψη του στρατηγού Νταν Κέιν, επικεφαλής του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, ότι μετά την κατάπαυση του πυρός το Ιράν έχει επιτεθεί στις αμερικανικές δυνάμεις περισσότερες από δέκα φορές. Ωστόσο, πρόσθεσε, ότι επρόκειτο για επιθέσεις που ήταν «όλες κάτω από το όριο επανέναρξης σημαντικών πολεμικών επιχειρήσεων σε αυτό το σημείο». Σύμφωνα με τον Κέιν, ο καθορισμός αυτού του ορίου ήταν «πολιτική απόφαση», δηλαδή απόφαση του Τραμπ. Επειτα από πολλές ερωτήσεις για τον πήχη του συγκεκριμένου ορίου, η απάντηση του Αμερικανού προέδρου ήταν σιβυλλική: «Οι Ιρανοί ξέρουν τι να κάνουν και τι να μην κάνουν».
Αλλαγή στρατηγικής;
Οπωσδήποτε, ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται να μην εξελίσσεται κατ’ ευχήν για την Ουάσιγκτον. Ο διακεκριμένος δημοσιογράφος-αναλυτής των «New York Times» Ντέιβιντ Σάνγκερ παρατήρησε ότι από την αμερικανική ρητορική και κυρίως τις τοποθετήσεις Τραμπ έχει εκλείψει ή αλλάξει η λέξη πόλεμος. «Ενώ όλα αυτά ακούγονται σαν πολιτικά βολικά λογοπαίγνια, οποιαδήποτε πραγματική δήλωση ότι η μάχη τελείωσε αντιπροσωπεύει μια θεμελιώδη αλλαγή στρατηγικής, ακόμη και για έναν πόλεμο στον οποίο ο Λευκός Οίκος φαινόταν να κάνει την επόμενη κίνησή του μέρα με την ημέρα», υπογράμμισε.
Την περιπλοκότητα της κατάστασης και της δράσης των ΗΠΑ φανερώνει το γεγονός ότι τοΙσραήλ, ο πιο στενός εταίρος τους – και ουσιαστικά η χώρα που τις έπεισε για τη σημασία του πολέμου– δεν γνώριζε για το πού βρίσκονταν οι συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Χθες, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων του Ισραήλ, Εγιάλ Ζαμίρ, τόνισε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να εξαπολύσει νέα επίθεση εναντίον του Ιράν «εάν χρειαστεί».
