Εκρηκτικές είναι οι διαστάσεις της δολοφονίας γυναικών στην Τουρκία με την ανησυχία να εντείνεται για την άτυπη ομερτά που δυσχεραίνει την εξιχνίαση των εγκλημάτων.
Με σκοταδιστικές μεθόδους οι Αρχές επιχειρούν να θολώσουν τις γυναικοκτονίες με… αυτοκτονίες και πολλές οικογένειες θυμάτων καταλήγουν να ματαιοπονούν, αναζητώντας δικαιοσύνη. Εκατοντάδες θάνατοι καταγράφονται κάθε χρόνο υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, με τις οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών να υποστηρίζουν ότι πολλές υποθέσεις κλείνουν ως αυτοκτονίες παρά τις καταγγελίες συγγενών για πιθανές γυναικοκτονίες ή για ελλιπείς έρευνες.
Η υπόθεση της Σεζάι Κοτσάκ είναι χαρακτηριστική. Η αδελφή της επιμένει ότι δεν αυτοκτόνησε και δηλώνει αποφασισμένη να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πλατφόρμας Πρόληψης Δολοφονιών των Γυναικών (KCDP), τον Σεπτέμβριο δολοφονήθηκαν 28 γυναίκες, με 19 να βρίσκουν τον θάνατο «υπό ύποπτες συνθήκες», όπως «πτώσεις από ύψος», ενώ από την αρχή του χρόνου συνολικά 47 γυναίκες έχουν χάσει τη ζωή τους από τον ίδιο λόγο. Η εκπρόσωπος του KCDP στη Σμύρνη επαναφέρει το ερώτημα γυναικοκτονία ή αυτοκτονία και διευκρινίζει ότι το ενδεχόμενο δολοφονίας δεν διερευνάται επαρκώς. Μάλιστα η συλλογή στοιχείων δεν αφορά τις Αρχές, αλλά τις οικογένειες των θυμάτων.
Σοκαριστική έκθεση
Τον Μάιο η έκθεση της Ομοσπονδίας Γυναικείων Συλλόγων Τουρκίας κατέγραψε 133 γυναικοκτονίες σε διάστημα τεσσάρων μηνών, με ένα μεγάλο ποσοστό να έχει δολοφονηθεί από άνδρες του στενού οικογενειακού ή συντροφικού περιβάλλοντος. Μόνο τον Απρίλιο καταγράφηκαν 31 θάνατοι γυναικών από ανδρική βία ή υπό ύποπτες συνθήκες. Δέκα γυναίκες εξ αυτών ήταν παντρεμένες, οκτώ ανύπαντρες και τρεις διαζευγμένες, ενώ για δέκα δεν εξακριβώθηκε η οικογενειακή τους κατάσταση. Το 41,9% των γυναικών που έχασαν τη ζωή τους ανήκε στην ηλικιακή ομάδα 19 έως 35 ετών. Η νεότερη ήταν 16 ετών και η μεγαλύτερη 66 ετών.
Η πιο συχνή μέθοδος δολοφονίας ήταν με πυροβόλο όπλο και ακολουθούν τα αιχμηρά αντικείμενα και ο στραγγαλισμός, ενώ ο χώρος που σημειώνονται τα εγκλήματα είναι κυρίως η ίδια τους η κατοικία. Τον Φεβρουάριο του 2024, μέσα σε μία ημέρα επτά γυναίκες δολοφονήθηκαν από τους συντρόφους τους, σύμφωνα με το ιδιωτικό τηλεοπτικό δίκτυο Habertürk, σε Προύσα, Σμύρνη, Σακάρια και στην Ανατολία, όπου ο πληθυσμός θεωρείται πιο συντηρητικός. Τρεις δολοφόνοι αυτοκτόνησαν, δύο συνελήφθησαν, ο έκτος, που τραυματίστηκε κατά τη σύλληψή του, υπέκυψε, ενώ ο έβδομος που απέδρασε από τη φυλακή για να δολοφονήσει τη σύζυγό του, δεν βρέθηκε ποτέ…
Οι «ύποπτοι» θάνατοι και η αποχώρηση από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης
Το 2023, η πλατφόρμα We Will Stop Femicide καταμέτρησε 315 δολοφονίες γυναικών και άλλους 248 «ύποπτους» θανάτους, που χαρακτηρίστηκαν «αυτοκτονίες» από τις αρχές, αλλά οργανώσεις δικαιωμάτων τονίζουν την ύποπτη αύξηση των θανάτων γυναικών που έπεσαν από διαμερίσματα πολυκατοικιών. Το 2022 ασκήθηκε δίωξη από την εισαγγελία κατά της συγκεκριμένης πλατφόρμας και επιχειρήθηκε χωρίς επιτυχία να τεθεί εκτός νόμου για «ανήθικες δραστηριότητες».
Η μοναδική χρονιά που μειώθηκε ο αριθμός των γυναικοκτονιών στην Τουρκία ήταν το 2011, όταν υιοθετήθηκε η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, από την οποία η χώρα αποσύρθηκε το 2021. Και τα σκοτάδια επέστρεψαν…
