Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συγκάλεσε χθες Παρασκευή (29/5) πολύωρη σύσκεψη στην αίθουσα διαχείρισης κρίσεων του Λευκού Οίκου, προκειμένου να εξετάσει το σχέδιο συμφωνίας που έχει διαμορφωθεί μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για την παράταση της εκεχειρίας.
Η εν λόγω συνεδρίαση διήρκεσε περίπου δύο ώρες και ολοκληρώθηκε χωρίς επίσημες ανακοινώσεις. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, ο Αμερικανός πρόεδρος παραμένει ανοιχτός σε μια συμφωνία μόνο εφόσον αυτή εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ και σέβεται πλήρως τις προϋποθέσεις που έχει θέσει η Ουάσινγκτον.
«Ο πρόεδρος Τραμπ θα υπογράψει συμφωνία μόνο εάν είναι καλή για την Αμερική και τηρηθούν οι κόκκινες γραμμές του. Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο αξιωματούχος στο AFP.
Οι απαιτήσεις της Ουάσινγκτον για τη συμφωνία
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περιγράψει δημόσια το βασικό πλαίσιο της συμφωνίας. Σε αυτό περιλαμβάνεται η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ για ασφαλή ναυσιπλοΐα, η απομάκρυνση πιθανών ναρκών από τη θαλάσσια περιοχή, καθώς και η δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά ζητά την παράδοση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε ότι είναι έτοιμος να άρει τον αμερικανικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας στα πλοία που έχουν παραμείνει εγκλωβισμένα στην περιοχή να συνεχίσουν τα ταξίδια τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε επίσης ότι το Ιράν θα πρέπει να επιτρέψει στις ΗΠΑ να απομακρύνουν και να καταστρέψουν το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει λέγοντας: «Δεν θα ανταλλαγούν χρήματα μέχρι νεωτέρας. Άλλα ζητήματα, πολύ μικρότερης σημασίας, έχουν συμφωνηθεί».
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι δύο χώρες κατέληξαν την Πέμπτη (28/5) σε ένα πλαίσιο συμφωνίας με τη μορφή μνημονίου κατανόησης, το οποίο βρίσκεται ακόμη υπό την έγκριση τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και της ιρανικής ηγεσίας.
Το εν λόγω σχέδιο προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες και την έναρξη νέου κύκλου συζητήσεων για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο Τραμπ αποχώρησε από τη σύσκεψη χωρίς να λάβει την τελική απόφαση που είχε προαναγγελθεί.
Η αρνητική στάση της Τεχεράνης και οι παραβιάσεις της εκεχειρίας
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στις αμερικανικές θέσεις.
Το πρακτορείο Fars, επικαλούμενο ενημερωμένες πηγές, χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Τραμπ «μείγμα αλήθειας και ψεύδους», υποστηρίζοντας ότι το μνημόνιο κατανόησης δεν προβλέπει καταστροφή πυρηνικού υλικού.
Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η χώρα του επικεντρώνεται στον τερματισμό του πολέμου και όχι σε συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Είμαστε επικεντρωμένοι στον τερματισμό του πολέμου και δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας Μοχάμεντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να προχωρήσει σε κινήσεις χωρίς αντίστοιχες ενέργειες από την άλλη πλευρά.
«Καμία ενέργεια δεν θα γίνει πριν ενεργήσει η άλλη πλευρά. Νικητής οποιασδήποτε συμφωνίας είναι εκείνος που θα είναι καλύτερα προετοιμασμένος για πόλεμο την επόμενη ημέρα», ανέφερε σε ανάρτησή του.
Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη και στο πεδίο. Η εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου έχει δεχθεί αλλεπάλληλες δοκιμασίες, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις.
Την Πέμπτη, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αμερικανική αεροπορική βάση στο Κουβέιτ, την οποία χαρακτήρισαν σημείο εκκίνησης προηγούμενων επιθέσεων κατά της στρατηγικής ιρανικής πόλης-λιμανιού Μπαντάρ Αμπάς, κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Η CENTCOM έκανε λόγο για «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας», τονίζοντας ότι η κατάσταση εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα εύθραυστη και ότι οι εξελίξεις των επόμενων ημερών θα κρίνουν εάν μπορεί να διατηρηθεί η αποκλιμάκωση.
