Οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν έχουν καταλήξει στο πλαίσιο συμφωνίας για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ωστόσο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη δώσει πράσινο φως.
Αυτό διεμήνυαν χθες Πέμπτη στο Γαλλικό Πρακτορείο πηγές του στην Ουάσιγκτον, ενώ και το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, επικαλούμενο πηγή του στην ομάδα των διαπραγματευτών της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διέψευσε την πληροφορία. «Αυτό είναι ψευδές», σημείωσε, «το κείμενο δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη».
Από την πλευρά του ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε χθες Πέμπτη ότι οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν έχουν επιτύχει «πολλή πρόοδο» προς την επίτευξη συμφωνίας, πλην όμως ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ακόμη «έτοιμος» να υπογράψει το κείμενο.
«Διαπραγματευόμαστε ορισμένες διατυπώσεις. Έχουμε κάνει πολλή πρόοδο», ανέφερε ο κ. Βανς σε δημοσιογράφους στην βάση Άντριους. «Ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουμε να προχωράμε και ότι ο πρόεδρος θα είναι σε θέση να εγκρίνει τη συμφωνία, αλλά φυσικά, αυτό μένει να εξακριβωθεί», πρόσθεσε.
Ενώ εντείνονταν οι ανησυχίες πως οι διαπραγματεύσεις κινδύνευαν να καταρρεύσουν, πηγές του AFP στην αμερικανική κυβέρνηση ανέφεραν πως διαμορφώθηκε πλαίσιο συμφωνίας με το Ιράν, το οποίο προβλέπει παράταση για εξήντα ημέρες της κατάπαυσης του πυρός σε εφαρμογή από την 8η Απριλίου, που ωστόσο χρειάζεται να εγκριθεί από τον πρόεδρο Τραμπ.
Η εξέλιξη ακολούθησε ανταλλαγές πυρών του Ιράν και των ΗΠΑ τη νύχτα της Τετάρτης, τις πιο σοβαρές εχθροπραξίες αφότου κηρύχτηκε ανακωχή.
Την πληροφορία μετέδωσε αρχικά ο αμερικανικός ιστότοπος Axios, σύμφωνα με τις πληροφορίες του οποίου το «μνημόνιο κατανόησης» δεν ρυθμίζει το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας -θα τεθεί σε διαπραγμάτευση μέσα στις 60 ημέρες- αλλά θα συμπεριλάβει ρητή δέσμευση της Τεχεράνης πως δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου.
«Απρόσκοπτη» πρόσβαση
Οι αγορές αντέδρασαν μάλλον συγκρατημένα. Τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια περιόρισαν τις απώλειές τους, ενώ η Γουόλ Στριτ σημείωσε νέα ρεκόρ. Όσο για τις τιμές του πετρελαίου, έμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες.
Ο Αντρέας Λίπκοου της CMC Markets σχολίασε χαρακτηριστικά «πόσες φορές φάνηκε να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής συμβιβασμός και πόσες ξεγελάστηκαν οι επενδυτές; Μόνο όταν στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών θα δούμε νέες τοποθετήσεις».
Για το ζήτημα του Ορμούζ, το πρωτόκολλο προβλέπει «απρόσκοπτη» πρόσβαση στο στενό, κατά τις πληροφορίες του Axios, που επικαλέστηκε δυο πηγές του στην αμερικανική κυβέρνηση. Σε αντάλλαγμα, ο αμερικανός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα αρθεί και η Τεχεράνη θα αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα να διαθέτει νόμιμα το πετρέλαιό της στις διεθνείς αγορές, χάρη σε αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων.
Διαμηνύοντας πως δεν θα ανεχθεί «καμιά απόπειρα να επιβληθεί σύστημα διοδίων», ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απείλησε να στραφεί εναντίον του Ομάν, σύμμαχου του ΗΠΑ και γείτονα του Ιράν, αν το σουλτανάτο συνεργαστεί με την Τεχεράνη για τον έλεγχο του στενού.
Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε εξάλλου χθες νέες κυρώσεις με σκοπό να στραγγίξει τους πόρους που αντλούνται από τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Υπάρχουν ζητήματα στα οποία οι δύο πλευρές μοιάζουν να δυσκολεύονται να συμφωνήσουν. Πέρα από το τέλος των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, η ιρανική κυβέρνηση αξιώνει να αποδεσμευτούν πόροι 24 δισεκατομμυρίων παγωμένοι στο εξωτερικό. Και, όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, δεν δέχεται να βγει από τη χώρα το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά υψηλό ποσοστό που διαθέτει- ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ απαιτεί την καταστροφή του.
