Ο Κυριάκος Πιερρακάκης βάζει συγκεκριμένα όρια στη διαχείριση των κόκκινων δανείων, που αφορούν χρόνους διαπραγμάτευσης, τόκους και μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Νέα δεδομένα στη διαχείριση των κόκκινων δανείων φέρνει το πακέτο των 16 παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να βάζει συγκεκριμένα όρια σε προκαταβολές, χρόνους διαπραγμάτευσης, τόκους και μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Οκτώ από τις παρεμβάσεις αφορούν άμεσα την προστασία των οφειλετών και οκτώ τη λειτουργία, την εποπτεία και τη λογοδοσία των servicers. Για πρώτη φορά, οι διμερείς ρυθμίσεις αποκτούν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, ενώ η προκαταβολή δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 15% της οφειλής.
Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές. Μέχρι σήμερα, το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, είχαν καταγραφεί περιπτώσεις όπου οι απαιτήσεις έφταναν στο 30%, στο 40% ή ακόμη και στο 50% της συνολικής οφειλής.
Με το νέο πλαίσιο, το ανώτατο όριο μπαίνει στο 15%. Ο Πιερρακάκης το είπε καθαρά λέγοντας ότι θεσπίζεται πλαφόν 15% αντί για πολύ υψηλότερες απαιτήσεις. Σε ένα δάνειο 100.000 ευρώ, προκαταβολή 40% σημαίνει ότι ο οφειλέτης πρέπει να βρει άμεσα 40.000 ευρώ. Με το νέο πλαφόν το ποσό περιορίζεται στις 15.000 ευρώ, δηλαδή 25.000 ευρώ λιγότερα. Σε οφειλή 200.000 ευρώ, μια προκαταβολή 50% θα έφτανε τις 100.000 ευρώ. Με το νέο όριο δεν μπορεί να ξεπεράσει τις 30.000 ευρώ. Η απαίτηση προκαταβολής στο συγκεκριμένο παράδειγμα μειώνεται κατά 70.000 ευρώ ή 70%. Δεν πρόκειται για κούρεμα της ίδιας της οφειλής, αλλά για δραστική μείωση του ποσού που απαιτείται στην έναρξη της ρύθμισης.
Αυστηρά χρονοδιαγράμματα στη διαπραγμάτευση
Χρονόμετρο μπαίνει πλέον και στη διαπραγμάτευση. Ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή πλήρους φακέλου, είτε με πρόταση ρύθμισης είτε με αιτιολογημένη απόρριψη. Ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να ανταποκριθεί και η διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο μέσα σε έξι μήνες. Αν υπάρχουν δύο εφικτές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο, ώστε ο οφειλέτης να έχει δυνατότητα επιλογής.
Ο ίδιος ο υπουργός έδωσε το στίγμα της παρέμβασης λέγοντας ότι «για πρώτη φορά μπαίνει τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες». Η αλλαγή αφορά χιλιάδες περιπτώσεις στις οποίες ένας φάκελος μπορούσε να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα ανοικτός, χωρίς ο οφειλέτης να γνωρίζει ποια θα είναι η τελική στάση του πιστωτή.
Προστασία του συνεπή οφειλέτη και κυρώσεις
Νέος κανόνας θεσπίζεται και πριν από τον πλειστηριασμό. Τρεις μήνες πριν από τη διαδικασία, ο πιστωτής θα πρέπει να καταθέτει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Παράλληλα, εφόσον ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν θα μπορούν να λαμβάνονται εις βάρος του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Η προστασία καλύπτει καταγγελία ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση και συνέχιση πλειστηριασμού. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συμπύκνωσε τη λογική του νέου πλαισίου στη φράση «προστατεύουμε τον συνεπή οφειλέτη», προσθέτοντας ότι όσο τηρεί τη ρύθμιση δεν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με κατάσχεση ή πλειστηριασμό.
Αν ο servicer παραβιάσει ενεργή ρύθμιση, η πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη. Ο οφειλέτης θα πιστώνεται ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παρατείνεται για πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Παράλληλα, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση επανάληψης ενεργοποιούνται αυξημένες εποπτικές συνέπειες. Σε μια ρύθμιση με μηνιαία δόση 600 ευρώ, για παράδειγμα, η πίστωση πέντε δόσεων σημαίνει 3.000 ευρώ υπέρ του οφειλέτη. Δεν πρόκειται επομένως μόνο για μια θεωρητική απαγόρευση, αλλά για οικονομική συνέπεια που μεταφέρεται απευθείας στον λογαριασμό της ρύθμισης.
Διαφάνεια στην ενημέρωση
Αλλάζει και η εικόνα ενημέρωσης του οφειλέτη. Ο πολίτης θα μπορεί να ζητά δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του, τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό καταβολών, το κεφάλαιο, τους τόκους, το επιτόκιο, τις προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση. Αν τα στοιχεία δεν δοθούν μέσα σε 45 ημέρες, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να χορηγηθούν πλήρως. Παράλληλα, ξεκαθαρίζεται ότι για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τράπεζες και servicers θα εφαρμόζονται τα ανώτατα όρια διόγκωσης των οφειλών που προβλέπουν οι σχετικοί νόμοι, περιορίζοντας την ανεξέλεγκτη συσσώρευση επιβαρύνσεων.
Η πραγματική μέτρηση του νέου πλαισίου θα γίνει τώρα στους φακέλους και όχι στις υπουργικές δηλώσεις. Στο ποσό που θα ζητείται ως προκαταβολή, στον χρόνο που θα χρειάζεται ένας servicer για να απαντήσει, στην πρόταση που θα προηγείται ενός πλειστηριασμού και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζεται ένας οφειλέτης που πληρώνει κανονικά. Εκεί θα φανεί αν οι νέοι κανόνες μπορούν να μετατρέψουν μια δύσκολη διαπραγμάτευση από ανοιχτό μέτωπο μηνών σε πραγματική διαδρομή ρύθμισης.
